Το υψηλό κόστος {LF}της τιμολόγησης άνθρακα

Η τιμολόγηση του άνθρακα είναι θέμα συζήτησης αυτές τις μέρες, τουλάχιστον στον ανεπτυγμένο κόσμο. Ομως, ενώ παγκόσμιοι ηγέτες και ειδικοί – οι περισσότεροι από πλούσιες χώρες – ενστερνίζονται όλο και περισσότερο την ιδέα να βάλουν τη «σωστή τιμή» στον άνθρακα, η ιδέα παραμένει ασαφής. Ακόμη χειρότερα, η αυξανόμενη αποδοχή της μπορεί να έχει το στρεβλό αποτέλεσμα της παρεμπόδισης των προσπαθειών απαλλαγής από τον άνθρακα. Η ιδέα της τιμολόγησης των εκπομπών άνθρακα φαίνεται σαν άνευ λόγου. Η επίτευξη ακόμη και των λιγότερο φιλόδοξων στόχων για το κλίμα απαιτεί απαλλαγή από τις ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες οικονομίες.

Τα ορυκτά καύσιμα ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στον κόσμο, επομένως οι υδρογονάνθρακες φαίνονται σαν ένα καλό μέρος για να ξεκινήσει κανείς. Αλλά πώς; Θα πρέπει οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να εξετάσουν τη σχετική τιμή των ορυκτών καυσίμων ή την παραγωγή που βασίζεται στην κατανάλωσή τους; Οι δύο πιο συχνά συζητούμενες μορφές τιμολόγησης άνθρακα – συστήματα ανώτατων ορίων και εμπορίας και φόροι άνθρακα – βασίζονται στην ένταση του άνθρακα στην παραγωγή. Ενα σύστημα cap-and-trade έχει σχεδιαστεί για να περιορίζει τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου διαιρώντας τη συνολική ποσότητα στόχου σε δικαιώματα που μπορούν να ανταλλάσσονται μεταξύ υψηλών και χαμηλών εκπομπών. Αν και αυτό υποτίθεται ότι καθορίζει μια τιμή αγοράς για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, δεν λαμβάνει υπόψη τις αρνητικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές εξωτερικές τους επιπτώσεις. Ενας φόρος άνθρακα, αντίθετα, καθορίζει μια τιμή στον άνθρακα φορολογώντας τις βαριές από τις εκπομπές δραστηριότητες. Αλλά αυτά τα δύο μοντέλα αντικατοπτρίζουν μια πολύ στενή άποψη για το πώς θα πρέπει να τιμολογείται ο άνθρακας στο οικονομικό σύστημα.

Εάν η απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές είναι ο πραγματικός στόχος και όχι η προστασία των εγχώριων βιομηχανιών, τότε η ρύθμιση και η μείωση των άμεσων και έμμεσων επιδοτήσεων ορυκτών καυσίμων είναι πολύ πιο ελπιδοφόρες πολιτικές. Για να πετύχει η τιμολόγηση του άνθρακα, οι ανεπτυγμένες χώρες πρέπει να επιδείξουν τη δέσμευσή τους για κοινή ευημερία, επιτρέποντας την ανταλλαγή γνώσης και την προώθηση της δίκαιης χρηματοδότησης για το κλίμα. Εάν συνεχίσουν να επικεντρώνονται στους συνοριακούς φόρους σε αγαθά που παράγονται (κυρίως) σε αναπτυσσόμενες χώρες, οι προσπάθειές τους για την τιμολόγηση του άνθρακα θα αποτύχουν. Ακόμη χειρότερα, θα επιδεινώσουν την παγκόσμια ανισότητα και θα ενισχύσουν την αντίληψη ότι όλη η υψηλή ρητορική τους σχετικά με την ανάγκη για διεθνή συνεργασία για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής είναι απλώς ένα φύλλο συκής για κυνικές και ιδιοτελείς πολιτικές.

Η Τζαϊάτι Γκος είναι καθηγήτρια Οικονομικών στο University of Massachusetts Amherst και μέλος του High-Level Advisory Board on Effective Multilateralism του ΟΗΕ.