Η χαμένη ευκαιρία της τετραετίας

Στο τέλος κάθε κυβερνητικής θητείας γίνονται πάντα απολογισμοί. Τι προχώρησε στον χώρο της υγείας, της παιδείας, της δικαιοσύνης, τι βελτιώθηκε στην καθημερινότητα του πολίτη. Η παρούσα κυβέρνηση όμως είχε να εκπληρώσει ένα ακόμα αίτημα. Ισως το βασικότερο που ανέμενε η πολυσυζητημένη σιωπηλή πλειοψηφία. Ο όρος είχε αρχικά λανσαριστεί από τον πρόεδρο Νίξον. Χρησιμοποιείται συνήθως για εκείνη την ομάδα πολιτών που δεν σηκώνει εύκολα γροθιά, δεν συνηθίζει να βγαίνει στον δρόμο, επισκιάζεται στα Μέσα Ενημέρωσης διότι δεν σκαρώνει συνθήματα, δεν σηκώνει πλακάτ, δεν αποτελεί μέρος τους μοχλού πίεσης που ασκεί η πλατεία. Οσα παρατηρούμε τις τελευταίες εβδομάδες με το ξέσπασμα της βίας, της ακραίας πόλωσης, της άγριας στοχοποίησης του Τύπου και της γκεμπελικής προέλευσης δολοφονίας χαρακτήρων δημοσιογράφων, που ασκούν μη αρεστή κριτική, με τελικό στόχο την ηθική απονομιμοποίησή τους, δεν είναι καινούργια. Ηταν τακτικές και μέθοδοι δοκιμασμένες από το παρελθόν. Οπως και οι ξυλοδαρμοί πολιτικών. Διότι μπορεί ο κ. Γιάνης Βαρουφάκης να αντιμετώπισε το άθλιο περιστατικό του ξυλοδαρμού με «δημιουργική ασάφεια», αλλά οι συλλήψεις που ακολούθησαν χάρη στις κάμερες ασφαλείας έδειξαν τους γνώριμους υπαίτιους. Φταίει για τον ξυλοδαρμό η κυβέρνηση; Και η κυβέρνηση. Τέσσερα χρόνια από την εξαγγελία ότι θα σπάσει το άβατο των Εξαρχείων, οι υποσχέσεις έμειναν στα χαρτιά. Οπως και οι νόμοι για τη θέσπιση Πανεπιστημιακής Αστυνομίας, για τις πορείες, για το άσυλο που εφαρμόζεται σπάνια. Απέναντι σε μία κουρασμένη κοινωνία που είχε ανάγκη να επιστρέψει στην κανονικότητα, η κυβέρνηση επικεντρώθηκε στη μάχη της καθημερινότητας ή της πολιτικής επιβίωσης και αρνήθηκε να δώσει τη μάχη των ιδεών. Εκούσα άκουσα προχώρησε σε κάποιες αλλαγές, αλλά με μία εσωτερική ενοχικότητα κρατούσε στάση άμυνας, χωρίς να τις ενστερνίζεται πραγματικά. Παρά τα μηνύματα από την κοινωνία. Μόνο τυχαία δεν ήταν η σχεδόν καθολική αποδοχή που κατέγραψαν όλες οι δημοσκοπήσεις όλων των εταιρειών για την κατάργηση του ασύλου. Πιο αποκαλυπτική της Opinion Poll (5/9/2019), όπου η κατάργηση ασύλου κρινόταν θετικά από το 74,1% των πολιτών και οι επιχειρήσεις της ΕΛ.ΑΣ. για ανακατάληψη χώρων από το 83,8%. Η νέα κυβέρνηση δεν είπε τότε παρά αυτό που η κοινωνία δήλωνε έτοιμη να ακούσει και το πολιτικό σύστημα φοβόταν χρόνια να αρθρώσει. Η ιδεολογική μεταρρυθμιστική κόπωση όμως ήρθε νωρίς, πριν γίνουν οι μεταρρυθμίσεις.

Η αντικοινοβουλευτική κουλτούρα που μεθοδικά καλλιεργήθηκε στα χρόνια των Μνημονίων με συνθήματα για κρεμάλες πολιτικών επανήλθε στην πρώτη σοβαρή κρίση, αφού ποτέ δεν καταπολεμήθηκε δομικά. Αντιμετωπίστηκε με ανοχή, σπρώχτηκε κάτω από το χαλί, δεν καταδικάστηκε με έμφαση συλλογικά. «Μην περιμένετε να βρείτε από πίσω αναρχικούς αγνούς και κανονικούς» δήλωσε βουλευτής σχολιάζοντας τον ξυλοδαρμό του κ. Βαρουφάκη. Οι «αγνοί» αναρχικοί, ο «αγνός» αντικοινοβουλευτισμός, συχνά χάιδεμα της τρομοκρατίας… Πριν από 3 βδομάδες 30 φοιτητές κρατούσαν όμηρο μια καθηγήτρια του ΑΠΘ μέχρι να τους υποσχεθεί ότι θα επανεξετάσει τα γραπτά τους και 20 φοιτητές προπηλάκισαν τον πρύτανη και μας φαίνεται σαν κάτι φυσιολογικό. Ισως συνειδητοποιούμε πόσο αδιανόητο είναι αν κάνουμε προβολή τι θα συνέβαινε αν κάποιοι κρατούσαν όμηρο τον πρύτανη της Οξφόρδης ή του Χάρβαρντ. Τα κανάλια θα έκαναν live συνδέσεις, ελικόπτερα θα πετούσαν στον ουρανό, όλοι θα αγωνιούσαν για την εξέλιξη. Και εμείς συζητάμε ποιος πρέπει να πάρει τηλέφωνο την Αστυνομία, αν είναι ευθύνη του πρύτανη, της συγκλήτου ή πρέπει πρώτα να συγκληθεί γενική συνέλευση.

Τέσσερα χρόνια μετά μπορεί η κανονικότητα στην κοινωνία να έχει έρθει, αλλά θυμίζει μια κανονικότητα στασιμότητας. Οχι αλλαγής.