«Αισθάνομαι καλά»

Στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό της Αμερικανικής Ιατρικής Εταιρείας JAMA Psychiatry δημοσιεύθηκε πρόσφατα μια μελέτη από το Harvard με τίτλο «National Data on age gradients in well – being among US adults». Σε ελεύθερη μετάφραση, η μελέτη επικεντρώνεται στο ποσοστό των Αμερικανών που «αισθάνονται καλά» σήμερα σε σχέση με το παρελθόν. Στις αρχές του 2000, οι τότε μελέτες έδειχναν ότι οι νέοι και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ήταν πιο ικανοποιημένοι από τη ζωή τους, «αισθανόντουσαν πιο καλά». Σήμερα, και βάσει αυτής της επιστημονικής μελέτης, τα ευρήματα δείχνουν ότι οι ηλικίες 18-25 ετών «δεν αισθάνονται καλά». Οι νέοι αυτής της ηλικιακής κατηγορίας δίνουν τις χειρότερες απαντήσεις όσον αφορά τη φυσική τους υγεία και την κοινωνική τους συνδεκτικότητα.

Ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής της Επιδημιολογίας στο Harvard, Tyler Vander Weele αναφέρει ότι τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής είναι «πολύ ανησυχητικά» αναφέροντας ότι «οικονομικοί παράγοντες, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι πολιτικοί προσανατολισμοί είναι περιοχές που μπορούμε να ξεκινήσουμε την κατανόηση αυτής της κρίσης». Ηδη από το 2021, η προστασία της ψυχικής υγείας των νέων έχει χαρακτηριστεί ως «επείγουσα» εθνική προσπάθεια από τον επικεφαλής της Δημόσιας Υγείας των ΗΠΑ Surgeon General Dr Vivek Murthy. Στο εισαγωγικό του σημείωμα, σε ένα κείμενο 53 σελίδων, αναφέρει: «Πρόσφατες εθνικές δημοσκοπήσεις νέων ατόμων έδειξαν ανησυχητικές αυξήσεις στον επιπολασμό ορισμένων προκλήσεων ψυχικής υγείας. Το 2019, 1 στους 3 μαθητές του Λυκείου και μισές από τις μαθήτριες ανέφεραν επίμονα αισθήματα λύπης και απελπισίας με αύξηση 40% από αντίστοιχες δημοσκοπήσεις το 2009».

Οι προτάσεις για να ξεπερασθεί η κρίση αυτή στους νέους είναι πολλές και διαφορετικές.

Οι ίδιοι οι νέοι μπορούν να αναζητήσουν βοήθεια από ενήλικες που εμπιστεύονται, να αναπτύξουν υγιείς σχέσεις μέσα από ομαδικές δραστηριότητες, εξωσχολικά προγράμματα, να ασχοληθούν με τον εθελοντισμό, να μάθουν τεχνικές για τη διαχείριση του άγχους τους. Η οικογένεια θα πρέπει να αποτελέσει το καλύτερο μοντέλο συμπεριφοράς και αντιμετώπισης δυσκολιών, δίνοντας στα παιδιά ένα υποστηρικτικό, σταθερό και αναμενόμενο περιβάλλον. Ιδιαίτερα, να είναι προσεκτική στο πώς διαθέτουν τα παιδιά τον χρόνο τους στο Διαδίκτυο. Οι καθηγητές και το σχολείο να δημιουργούν ένα ασφαλές και θετικό περιβάλλον, να μάθουν να αναγνωρίζουν σημάδια αλλαγής στη σωματική και ψυχική υγεία των παιδιών, να επεκτείνουν προγράμματα που προωθούν υγιή ανάπτυξη. Οι γιατροί και άλλοι επαγγελματίες Υγείας να αναγνωρίσουν ότι η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη των προκλήσεων για την ψυχική υγεία.

Μια εναλλακτική πρόταση, η ορθόδοξη πρόταση, θα μπορούσε να είναι η συμμετοχή των νέων στη ζωή της Εκκλησίας. Στην Εκκλησία όμως που δεν είναι ένας ακόμα «θεσμός», αλλά ένας τρόπος ύπαρξης, μια προσωπική εμπειρία. «Συμμετοχή στην εκκλησιαστική κοινότητα που έχει κέντρο την Ευχαριστία στη Θεία Λειτουργία όπου δεν πηγαίνουμε για να προσευχηθούμε ως άτομα αλλά μαζί με τους άλλους ως κοινότητα», όπως αναφέρει ο μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης Ζηζιούλας.

Και επεξηγεί: «Η Εκκλησία είναι μια κοινότητα, μια ευχαριστιακή κοινότητα. Την Εκκλησία αποτελούν όχι μόνο οι άγιοι αλλά και οι αμαρτωλοί». Με άλλα λόγια, δεν αποτελεί προϋπόθεση για να πάει κάποιος  νέος στην Εκκλησία να είναι «καλός», «ηθικός», «θρησκευόμενος». Το αντίθετο μάλιστα, «Η αγιότητα της Εκκλησίας δεν εξαρτάται από την αγιότητα των μελών της, αλλά από την κεφαλή του σώματος και την ένωσή τους με αυτήν».

«Αισθάνομαι καλά» είναι μια εμπειρία που αξίζει όλοι, μικροί και μεγάλοι, να ζούμε καθημερινά.

Ο Δημήτρης Λινός είναι ομ. καθηγητής Χειρουργικής ΕΚΠΑ, Lecturer Harvard Medical School και εθελοντής ιερέας.