Πολιτικό σπήλαιο

Οι οπαδοί του τέως βασιλιά έκαναν εντυπωσιακές εμφανίσεις στην περίμετρο της κηδείας. Ενα ανεξέλικτο ποσοστό του ελληνικού λαού ομνύει σε κάτι που πολιτικά έχει ξεπεραστεί εδώ και σχεδόν 50 χρόνια. Παρήλαυναν και ειδικοί ενός αδιερεύνητου αριστοκρατισμού, που περιέγραφαν το φαινόμενο της βασιλείας ως «ιδιαίτερης πολιτικής λαμπρότητος» που μάλιστα εκφράζει την ανάγκη του τόπου για χρυσοποίκιλτο κλασικισμό έναντι της άπλυτης «κοινοβουλευτικής» νεωτερικότητας που έχει επικρατήσει. «Δεν μπορούν οι πολίτες της αποχής και του άκυρου να εκφραστούν ως ρυθμιστές του πολιτικού συστήματος. Μπορεί, ελάχιστοι ψηφοφόροι των κοινοβουλευτικών κομμάτων να ορίσουν την τύχη της χώρας έναντι ενός μεγαλύτερου ποσοστού που επιλέγουν να απέχουν». Περίπου έτσι συμπυκνώνεται (με απίστευτη επιπολαιότητα) το αναδυόμενο από την πολύπλευρη κρίση και τα καμένα Τέμπη ρεύμα του αντικοινοβουλευτισμού και μάλιστα προβάλλεται ως η φρέσκια αντιρρητική απάντηση «στη σαπίλα κράτους και πολιτικού συστήματος».

Είναι σίγουρο ότι πολλά χρόνια κρίσεων δημιουργούν την άσβεστη επιθυμία για το «άλλο», για τη ριζική «διαφορά» που θα αποκαταστήσει την ενότητα. Είχε παίξει ανάμεσα στα ομόηχα diferrence και differance ο Ντεριντά πριν χρόνια, ουσιαστικά περιγράφοντας το στρατηγικό αδιέξοδο των εννοήσεων. Ο αντικοινοβουλευτισμός έχει τις διεθνείς του αναλογίες, σε διάφορα ισχυρά πολιτικά υβρίδια, αλλά και στη χώρα μας (στην οποία, σημειωτέον, χάνονται οι παραστάσεις από τη χούντα). Ο αντικοινοβουλευτισμός προβάλλει ως κάτι θαλερό, έναντι μιας σάπιας κοινοβουλευτοκρατίας. Λογικό, αν και ολέθριο. Ο παραδοσιακός κοινοβουλευτικός χώρος, αφού συνέβαλε στην αποβιομηχάνιση, στην παραγωγική αδρανοποίηση και τον καταναλωτισμό, δεν προέβλεψε τη χρεοκοπία, στην οποία συνέβαλε αλλά και βυθίστηκε ο ίδιος, τόσο ως μορφή κομμάτων όσο και ως τυπολογία προσώπων, σε μια βαθιά απονομιμοποιητική διαδικασία. Οδήγησε αυτή η ανατροπή, στην ποιότητα;

Δυστυχώς, αν και έχουν γίνει κάποια βήματα εκσυγχρονισμού και κατάκτησης ενός στοιχειώδους λειτουργισμού, είναι τέτοια η κόπωση, που δεν «περνάνε» στονκόσμο, δεν αποτελούν πολιτικά θέλγητρα. Επίσης η παραγωγική ερημοποίηση δεν έχει γίνει δυνατόν να αναταχθεί. «Οι τοποθετήσεις σε ομόλογα δεν αποτελούν στοιχείο εξυγιαντικής ανάπτυξης» λένε αδογμάτιστοι και ανεξάρτητοι οικονομολόγοι. Η ολική διαφθορά επίσης συμβάλλει στην κατάπτωση. Μόνο φράγκα κι αυτά σε μια ωμή πολιτικά δοσοληψία: «Μου τα δίνεις, αλλά ξέρω το (ιδιοτελές) γιατί». Τέτοιος λαϊκός ρεαλισμός. Είναι σίγουρο. Με τις μηδενιστικές ευκολίες, δεν επιλέγεται η «διόρθωση», η ανανέωση, η ποιοτική ανατροπή των κομματικών οργανισμών (των βασικών πλουτοπαραγωγικών πηγών της ρηχής χώρας). Δεν πάμε στα δύσκολα, αλλά στα εύκολα. Να καταργηθούν τα κομματικά μαντριά και να πάμε ελεύθεροι… Πού βρε; «Κάπου». «Κάπου αλλού». Κυρίως σε μια δομική απιστία, απαισιοδοξία, μια εθνική τρικυμία εν κρανίω. Μεταμοντέρνοι τραμπουκισμοί όπως αυτοί στον κ. Βαρουφάκη, στον κ. Βίτσα, κρέμασμα και σοσιαλμιντιακά «γαμοσταυρίδια» προς όλους, με άλλη μια τραπεζική κρίση να έρχεται με καλπασμό, συνθέτουν αυτό το πολιτικό σπήλαιο. (Σημείωση: μόλις άρχισε το ντόμινο των τραπεζικών καταρρεύσεων, ήρθησαν όλα τα μέτρα για την πανδημία. Μπορούμε να πάμε στα γκισέ χωρίς μάσκα!) Το ολέθριο κοκτέιλ ξανασερβίρεται και δυστυχώς η εξαιρετικά χαμηλή πολιτική και κυβερνητική ποιότητα είναι βασικός σύμμαχός του. Και δεν είναι το πρόβλημα ενός καπιταλιστικού πειρατικού φορμαλισμού, που ακόμα και οι πιο θερμοί θιασώτες του αποστρέφονται, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η δυνατότητα να συντελούνται τεράστιες αναδιανομές εισοδήματος (εθνικού και ατομικού), αλλά η βύθιση στο αβέβαιο, στο απεχθές, σε ένα συντριπτικό «τώρα», που καταστρέφει την πολιτική, κυρίως τον πολιτισμό των ανθρώπινων σχέσεων. Ερημος. Ερημος μέσα από στιγμιαίες ευωχίες και επιβεβαιώσεις από τη συντριβή κάποιου άλλου. Κατά τη γνώμη μου, μη διαχειρίσιμη κατάσταση.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι ζωγράφος, καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ