Εν μέρει κι εν μέρει

Εψαχνα για κάτι κι όπως πάντα βρήκα κάτι άλλο που νόμιζα πως το ‘χα χάσει. Μια έκδοση του ’63 με τα ποιήματα του Σεφέρη. Θα ‘μουν δεκατριών; Δεκατεσσάρων; Κι όμως είχα σημειώσεις στο περιθώριο, υπογραμμίσεις, σχόλια, μεγάλο θράσος και τουπέ το μειράκιον που υπήρξα τότε. Ανάμεσα σε τόσα άλλα στάθηκα σε δυο στίχους που δεν είχα μόνο υπογραμμίσει αλλά και κλείσει σε ένα πλαίσιο με κόκκινο στυλό. «Καθώς περνούν τα χρόνια πληθαίνουν οι κριτές που σε καταδικάζουν»· Τι να ‘ταν αυτό που με κράτησε σ’ αυτά τα λόγια; Πως είχα πάρει από τότε τον ρόλο του κατηγορουμένου; Θα πρέπει να έφερα εντός μου εκ γενετής την ενοχή.

Ο,τι όμως και να σκεφτόμουν, δεν φανταζόμουν ποτέ ότι θα έρθει η μέρα που οι κριτές παντός τύπου επαγγέλματος και πολιτικού προσανατολισμού θα γινόταν ένα τρισμέγιστο πλήθος οργισμένο, κακότροπο, αναιδές, όπου οπλισμένο σαν αστακός με όργανο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα έσπερνε τον τρόμο από και προς πάσαν κατεύθυνση.

Είμαι κοντά 30 χρόνια σ’ αυτή τη στήλη και δεν θυμάμαι ποτέ να φοβήθηκα να γράψω αυτό που πίστευα. Τον τελευταίο καιρό δεν φοβάμαι. Τρέμω. Σου την έχουν στημένη από παντού. Και δεν είναι να πεις ότι έχουν μια συγκεκριμένη άποψη για να φυλαχτείς, να κάνεις τον ψόφιο κοριό και να τη σκαπουλάρεις. Οι απόψεις αλλάζουν με αστρικές ταχύτητες. Σε παίρνουν τα σκάγια από αριστερά, δεξιά, κέντρο, παρακέντρο, άνω, κάτω και πλαγίως. Ούτε με τα νερά τους μπορείς να πας. Αλλάζουν τη ροή τους πιο πολλές φορές την ημέρα κι απ’ τα τρελά νερά του Ευρίπου.

Αδύνατον να διατυπώσεις άποψη διαφορετική απ’ τον οποιονδήποτε. Πρέπει όλοι να έχουμε την ίδια. Η οποία δεν είναι ποτέ ίδια. Αλλάζει με το σημείο όπου κάθεσαι κάθε φορά. Εδώ μια φίλη μου, φίλοι από παιδιά, με ξέρει, έτσι τουλάχιστον διατείνεται, σαν κάλπικη δεκάρα, έφτασε να με ρωτήσει με τρόμο και απέχθεια στο μάτι, «Σταμάτη, είναι αλήθεια αυτό που μου είπαν, είσαι δεξιός;». Και στη μάζωξη ενός φίλου νεοδημοκράτη, μόλις πήγα ν’ ανοίξω το στόμα μου, πριν προλάβω να πω κιχ, η κυρία από δίπλα «Δεν μ’ ενδιαφέρει η γνώμη σας, κύριε Φασουλή, ξέρουμε τι πρεσβεύετε όλοι εσείς οι αριστεροί καλλιτέχνες». Το «αριστεροί» δε το είπε με μια αηδία στο πρόσωπο (παρ’ όλα τα μπότοξ), σαν να βλέπει κατσαρίδα να σκαρφαλώνει στις πτυχές της πασμίνας της. Δεν κατάλαβα. Από πότε η πολιτική θέση του καθενός από ιδεολογική στάση έγινε επιθετικός προσδιορισμός; Το «επιθετικός» με όλες του τις σημασίες. Και μην τολμήσεις να παραθέσεις ήρεμα τα καλά και τα κατά των μεν και των δε. Ααα, είσαι με τους «ισαποστάκηδες». Παρεμπιπτόντως, στον ενικό πώς είναι; Ισαποστάκης ή ισαποστάκιας; Γιατί κυκλοφορούν και οι δύο τύποι. Με μαύρα γυαλιά, γκαμπαρντίνα, καπέλο και την εφημερίδα στη μασχάλη συνήθως.

Κάτι τέτοιες στιγμές, σκέφτομαι τον Καβαφικό Μυρτία, «Σύρος σπουδαστής στην Αλεξάνδρεια· επί βασιλείας αυγούστου Κώνσταντος και αυγούστου Κωνσταντίου· εν μέρει εθνικός, κι εν μέρει χριστιανίζων»·

Ναι αυτό. Εν μέρει εθνικός κι εν μέρει χριστιανίζων. Και με τον Απόλλωνα, και με τον προφήτη Ηλία και με την Αφροδίτη και με την Παναγία. Μου επιτρέπετε; Σας ευχαριστώ πολύ.

Καληνύχτα σας και τους χαιρετισμούς μου στους μπαχαλάκηδες. Τους αγνούς όμως. Οχι τους ντεμέκ. Για να τους ξεχωρίσετε πάρτε τηλέφωνο τον κύριο Μπαλάφα. Είναι ειδικός επί του θέματος.