Τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η αντιμετώπισή τους

Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια κλιματική αλλαγή που εξελίσσεται συστηματικά σε ολόκληρο τον κόσμο και κατά συνέπεια στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Η κατάσταση αυτή έχει ως αποτέλεσμα, πρώτον, την αύξηση της θερμοκρασίας και, δεύτερον, τη διατάραξη της κυκλοφορίας της ατμόσφαιρας αυξάνοντας την πιθανότητα να εκδηλώνονται συχνά εντονότατα καιρικά φαινόμενα. Το δεύτερο στοιχείο είναι κάτι που ως Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και ως Meteo.gr προσπαθούμε να το παρακολουθούμε με πραγματικά δεδομένα και όχι να εξάγουμε γενικά συμπεράσματα ως απόρροια της περιρρέουσας ατμόσφαιρας. Με συστηματική ανάλυση των στοιχείων, με συνεχή ενημέρωση του κοινού για τις αλλαγές που παρατηρούνται στη χώρα, με στενή παρακολούθηση, προσπαθούμε να εντοπίσουμε και να περάσουμε την πληροφορία στους πολίτες.

Πράγματι, ο φετινός χειμώνας ήταν ένα δείγμα κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα αλλά και στην Κεντρική και Νότια Ευρώπη, καθώς επικράτησαν πολύ υψηλές θερμοκρασίες, με το 70% των ημερών να έχουν πολύ πάνω από τις κανονικές τιμές και παράλληλα πολύ λίγες βροχές. Στη χώρα μας το φαινόμενο ήταν εντονότερο στη Βόρεια Ελλάδα, με μεγάλο κομμάτι της Μακεδονίας, της Θράκης και της Θεσσαλίας να αντιμετωπίζουν σημαντική ανομβρία. Περιορισμένες ήταν οι βροχοπτώσεις και στην Ανατολική Κρήτη ενώ η κατάσταση ήταν καλύτερη στη Δυτική Ελλάδα.

Το ερώτημα πλέον που αναδύεται είναι τι κάνουμε απέναντι σε αυτό; Και κυρίως πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τα ακραία φαινόμενα με τα οποία συνδέεται η κλιματική αλλαγή; Ακολουθώντας τις πρόσφατες οδηγίες τόσο του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού όσο και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, θα πρέπει να δοθεί έμφαση μέσα στην επόμενη 5ετία στη δημιουργία και λειτουργία συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης. Συγκεκριμένα προτείνονται τα εξής: Επενδύσεις σε μετρητικά δίκτυα, ενσωμάτωση της καινοτομίας ακολουθώντας την επιστημονική πρόοδο στον τομέα της παρακολούθησης και πρόγνωσης καιρού, διαμόρφωση και προσαρμογή των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, δημιουργία μόνιμης διεπιστημονικής ομάδας εργασίας για την υποστήριξη, σε διαρκή βάση, των αναγκών πολιτικής προστασίας, εκπαίδευση των τοπικών στελεχών πολιτικής προστασίας αλλά και των εθελοντικών ομάδων στη χρήση των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, αποφυγή αποκλεισμών και ανάγκη συνεχούς συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων επιστημονικών και επιχειρησιακών φορέων.

Δυστυχώς είμαστε πολύ πίσω. Εχουμε τεράστιο θέμα συνεργασίας των φορέων, απαξίωση από την Κεντρική Πολιτική Προστασία των επιστημονικών δυνατοτήτων που έχουν τα πανεπιστήμια και οι ερευνητικοί φορείς της χώρας να παράσχουν εργαλεία πρόγνωσης και ανάλυσης των φαινομένων, να αποτελέσουν πηγές πληροφόρησης τόσο σε περιφερειακό όσο και κεντρικό επίπεδο. Συζητούμε πολύ τι πρέπει να κάνουμε αλλά μόνο συζητούμε. Αυτό στοιχίζει ζωές και θα μας στοιχίσει και στο μέλλον. Αν συντονιστούμε όλοι μαζί, δεν μπορούμε να σταματήσουμε τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όμως μπορούμε να έχουμε καλύτερη ενημέρωση και προετοιμασία απέναντί τους.

Ο Κώστας Λαγουβάρδος είναι διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών