Το σχέδιο των «6» και ο γρίφος των Κούρδων

Η αντίστροφη μέτρηση για τις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές της 14ης Μαΐου έχει ήδη ξεκινήσει στην Τουρκία, ενώ η προεκλογική περίοδος αναμένεται να ξεκινήσει επισήμως στο τέλος της εβδομάδας, με την έκδοση του διατάγματος διάλυσης της Βουλής από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Μετά δε και την ανακοίνωση του προέδρου του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου ως υποψηφίου των έξι κομμάτων της αντιπολίτευσης, τα δύο στρατόπεδα είναι πανέτοιμα για την πιο κρίσιμη αναμέτρηση της τελευταίας εικοσαετίας, το αποτέλεσμα της οποίας είναι πιθανό – αλλά σε καμία περίπτωση βέβαιο, σύμφωνα και με τις δημοσκοπήσεις – ότι θα ανοίξει μια νέα σελίδα στην πολιτική ιστορία της χώρας, βάζοντας τέλος στην κυριαρχία του Ερντογάν και του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ).

Ηδη, μετά και την οριστικοποίηση του προσώπου το οποίο θα μονομαχήσει με τον νυν πρόεδρο στις 14 και στις 28 Μαΐου (ημερομηνία διεξαγωγής του δεύτερου γύρου, που θεωρείται δεδομένος), η Εθνική Συμμαχία και η Λαϊκή Συμμαχία – την οποία συγκροτούν το ΑΚΡ με το ακροδεξιό εθνικιστικό κόμμα του Ντεβλέτ Μπαχτσελί – σχεδιάζουν τις επόμενες κινήσεις τους. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ηγέτες των «6», συμπεριλαμβανομένης της Μεράλ Ακσενέρ, η οποία δεν ολοκλήρωσε την… ανταρσία της, κατέληξαν σε ένα μετεκλογικό πρόγραμμα 12 βημάτων που θα έχει στόχο τη σταδιακή επιστροφή της χώρας στην κοινοβουλευτική δημοκρατία, με την αφαίρεση από τον πρόεδρο των υπερεξουσιών που απέκτησε το 2018, μετά το δημοψήφισμα για τη συνταγματική μεταρρύθμιση του 2017.

Δύσκολη υπόθεση

Παράλληλα, καλούνται να διαχειριστούν τον «γρίφο» των Κούρδων, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν περίπου το 15% του πληθυσμού της χώρας και του κόμματός τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι το βράδυ της Δευτέρας, λίγο μετά την οριστικοποίηση της υποψηφιότητας Κιλιτσντάρογλου, ο συμπρόεδρος του HDP Μιτχάτ Σαντσάρ εμφανίστηκε πρόθυμος να ενώσει τις δυνάμεις του με την υπόλοιπη αντιπολίτευση, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το κόμμα δεν θα κατεβάσει δικό του υποψήφιο εάν ο πρώτος επισκεφθεί την έδρα του και διεξαγάγει σοβαρή προγραμματική συζήτηση.

Μια τέτοια απόφαση, ωστόσο, κάθε άλλο παρά εύκολη είναι για τον πρόεδρο του CHP, παρά το ότι είναι δεδομένο ότι χωρίς τις ψήφους των Κούρδων δύσκολα θα ηττηθούν ο Ερντογάν και το ΑΚΡ – όπως αποδείχθηκε και στις δημοτικές περιφερειακές εκλογές του 2019, που κατέληξαν με θρίαμβο της αντιπολίτευσης στις τρεις μεγάλες πόλεις. Η αιτία γι’ αυτό πρέπει να αναζητηθεί τόσο στους «σκληροπυρηνικούς» που υπάρχουν στις τάξεις του δικού του κεμαλικού κόμματος, οι οποίοι δεν βλέπουν με καλό μάτι μια συνεργασία με τους Κούρδους, όσο και στη δικαστική εκκρεμότητα που υπάρχει και απειλεί με «λουκέτο» και μη συμμετοχή στις εκλογές το HDP.

Οικονομία και σεισμοί

Σε κάθε περίπτωση, δύο είναι τα θέματα που αναμένεται να καθορίσουν την έκβαση της διπλής εκλογικής αναμέτρησης: το ένα έχει να κάνει με την οικονομία, που σφραγίζεται από τη διαρκή απαξίωση της λίρας και τη μείωση της αγοραστικής δύναμης εκατομμυρίων πολιτών. Οσο για το άλλο, αφορά προφανώς τη μεγάλη τραγωδία που προκάλεσαν οι σεισμοί της 6ης Φεβρουαρίου, σε επίπεδο ευθυνών αλλά και διαχείρισης, καθώς οι αποκαλύψεις συνεχίζονται και είναι συγκλονιστικές.

Για του λόγου το αληθές και καθώς ο αριθμός των επιβεβαιωμένων νεκρών στη χώρα έχει φτάσει τις 46.000, προκαλεί σοκ η εκτίμηση καθηγητών του Πολυτεχνείου της Κωνσταντινούπολης ότι από τα περίπου 1,2 εκατομμύρια κτίρια που υπάρχουν στην πολυπληθέστερη πόλη της Τουρκίας, το 70% (περίπου 840.000) δεν πληροί τις αναγκαίες αντισεισμικές προδιαγραφές – ενώ περίπου 90.000 πρέπει είτε να κατεδαφιστούν είτε να ενισχυθούν στατικά άμεσα.