Ισότιμη εκπροσώπηση σε πολιτική και εργασία

Ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ εισήγαγε χθες στο υπουργικό συμβούλιο της χώρας του νόμο για την ισότητα των φύλων, ο οποίος θα απαιτεί πιο ισότιμη εκπροσώπηση γυναικών και ανδρών στην πολιτική, τις επιχειρήσεις και άλλους τομείς της δημόσιας ζωής. Ο νόμος για την ίση εκπροσώπηση θα εφαρμόσει μέτρα ισότητας των φύλων στους εκλογικούς καταλόγους, στα διοικητικά συμβούλια μεγάλων εταιρειών και στα διοικητικά συμβούλια επαγγελματικών ενώσεων – κάθε φύλο θα πρέπει να εκπροσωπείται κατά 40%.

Ο Σάντσεθ έκανε την ανακοίνωση κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης του Σοσιαλιστικού Κόμματος ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας σήμερα και μετά την έγκρισή του από το υπουργικό συμβούλιο θα τεθεί προς συζήτηση στο κοινοβούλιο. Είπε ότι η κυβέρνηση «δεν κάνει μόνο ένα βήμα υπέρ του φεμινισμού, αλλά υπέρ της ισπανικής κοινωνίας στο σύνολό της».

Γίνεται πράξη το αυτονόητο

Η εισαγωγή ποσόστωσης φύλου στα ανώτατα κυβερνητικά κλιμάκια μέσω νόμου απαιτεί οι γυναίκες να κατέχουν τουλάχιστον το 40% των υπουργικών θέσεων – αντίστοιχο είναι το ποσοστό και για τους άνδρες. Η κίνηση που ανακοίνωσε ο ηγέτης των Σοσιαλιστών θα καταστήσει την Ισπανία μία από τις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες με νομικά δεσμευτική ποσόστωση στο υπουργικό συμβούλιο και αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης δέσμης μέτρων για την ισότητα των φύλων. «Αν οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν τη μισή κοινωνία, τότε η μισή πολιτική εξουσία και η μισή οικονομική εξουσία πρέπει να ανήκουν στις γυναίκες», δήλωσε ο Σάντσεθ το Σάββατο, όταν ανακοίνωσε ότι ένα σχέδιο νόμου για την ισότητα των φύλων θα εγκρινόταν σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου χθες Τρίτη.

Στο πλαίσιο της κυβέρνησης του Σάντσεθ, 14 από τα 23 μέλη του υπουργικού συμβουλίου, δηλαδή το 61%, είναι γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων των τριών αναπληρωτριών πρωθυπουργών της χώρας – Νάντια Καλβίνο, Γιολάντα Ντίαθ και Τερέζα Ριμπέρα – καθώς και των υπουργών Οικονομικών και Αμυνας.

Πρέπει να εγκριθεί

Οι άνδρες αποτελούν το 39% του σημερινού υπουργικού συμβουλίου, ποσοστό το οποίο υπολείπεται μόλις της απαίτησης του προτεινόμενου νόμου ότι «κάθε φύλο αντιπροσωπεύει τουλάχιστον το 40% του συνολικού αριθμού» των θέσεων, συμπεριλαμβανομένων του πρωθυπουργού, των αναπληρωτών πρωθυπουργών και όλων των υπουργών.

Ο νόμος, ο οποίος πρέπει να ψηφιστεί από το κοινοβούλιο μετά την έγκριση του υπουργικού συμβουλίου, θα απαιτεί επίσης «ίσο αριθμό γυναικών και ανδρών» στις λίστες υποψηφίων των πολιτικών κομμάτων για τις εθνικές, περιφερειακές, δημοτικές και ευρωπαϊκές εκλογές.

Η πρώτη παρόμοια ποσόστωση στην Ευρώπη εισήχθη από το Βέλγιο το 1994 και όριζε ότι ο αριθμός των υποψηφίων του ενός φύλου σε μια εκλογική λίστα δεν μπορούσε να υπερβαίνει τα 2/3 των θέσεων. Σύμφωνα με τη γαλλική νομοθεσία, οι εκλογικοί κατάλογοι στα περισσότερα επίπεδα έπρεπε να είναι ισορροπημένοι 50:50 από το 2000.

Η δέσμευση του Σολτς

Οπως γράφουν οι «Financial Times», ο γερμανός καγκελάριος Ολαφ Σολτς δεσμεύτηκε να έχει ισότητα των φύλων στο υπουργικό του συμβούλιο όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2021, αλλά από τον Ιανουάριο υπάρχουν περισσότεροι άνδρες παρά γυναίκες υπουργοί, αφού αντικατέστησε την υπουργό Αμυνας Κριστίν Λάμπρεχτ με τον Μπόρις Πιστόριους.

Στη Γαλλία, ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επέκτεινε τις δεσμεύσεις του προκατόχου του Φρανσουά Ολάντ να υπάρχει ισορροπία 50:50 μεταξύ των φύλων στο 44μελές υπουργικό συμβούλιο, συμπεριλαμβανομένων των κατώτερων υπουργών και των υφυπουργών, αν και δεν υπάρχει νομική απαίτηση για τη διατήρηση της ισορροπίας αυτής.

Στον επιχειρηματικό κόσμο της Ισπανίας, ο προτεινόμενος νόμος θα απαιτεί το κάθε φύλο να καταλαμβάνει τουλάχιστον το 40% των θέσεων στο διοικητικό συμβούλιο όλων των εισηγμένων εταιρειών με περισσότερους από 250 εργαζομένους και ετήσιο κύκλο εργασιών 50 εκατομμυρίων ευρώ έως τον Ιούλιο του 2024. Παρόμοιες απαιτήσεις υπάρχουν ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία, όπου υπάρχουν σχετικοί κανόνες για τις μεγάλες εταιρείες από το 2011.

Η οδηγία της ΕΕ

Μια οδηγία της Ευρωπαϊκής Ενωσης που εγκρίθηκε πέρυσι απαιτεί από όλα τα κράτη – μέλη να θεσπίσουν νόμους που θα διασφαλίζουν ότι τουλάχιστον το 40% των θέσεων μη εκτελεστικών διευθυντών σε εισηγμένες εταιρείες θα καταλαμβάνεται έως το 2026 από «μέλη του φύλου που μέχρι τώρα υποεκπροσωπείτο». Τότε, η ΕΕ σημείωσε ότι οι γυναίκες αποτελούσαν περίπου το 60% των νέων αποφοίτων πανεπιστημίων στην ΕΕ, αλλά μόνο το 31,5% των μελών των διοικητικών συμβουλίων εταιρειών.

Η ανακοίνωση του ισπανού πρωθυπουργού δεν επικροτήθηκε από το αριστερό κόμμα Unidas Podemos, τον εταίρο του κυβερνητικού συνασπισμού του Σάντσεθ, το οποίο υπήρξε η κινητήρια δύναμη πίσω από τη νομοθεσία η οποία επιτρέπει σε οποιονδήποτε πολίτη άνω των 16 ετών να αλλάξει το νομικά καταχωρισμένο φύλο του. Η Ιόνι Μπελαρά, μέλος του Podemos και υπουργός Κοινωνικών Δικαιωμάτων, δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να επικεντρωθεί στα «πραγματικά προβλήματα» των ανθρώπων, όπως το δυσβάσταχτο κόστος στέγασης.

Το μέτρο αυτό είναι το τελευταίο από μια σειρά μέτρων ισότητας που ανακοίνωσε η αριστερή κυβέρνηση συνασπισμού. Τον Δεκέμβριο, οι νομοθέτες ψήφισαν ένα νομοσχέδιο για τα δικαιώματα των διαφυλικών ατόμων, καθώς και έναν πρωτοποριακό νόμο που καλύπτει τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία, ο οποίος, για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκή χώρα, προσφέρει κρατικά χρηματοδοτούμενη άδεια μετ’ αποδοχών για τις γυναίκες που υποφέρουν από επώδυνες περιόδους.