Η παρωχημένη, και καταδικασμένη, σταυροφορία του Μπάιντεν

Η πρόσφατη, γεμάτη ενέργεια εμφάνιση του Τζο Μπάιντεν στο Κίεβο και τη Βαρσοβία θύμιζε έναν πολύ νεότερο άνδρα. Τα ρωσικά μίντια σχολίασαν καυστικά πως προθερμαινόταν για την εκστρατεία επανεκλογής του, το 2024. Εχασαν την ουσία. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι σκοπεύει να διεκδικήσει δεύτερη θητεία. Αλλά η έκρηξη αδρεναλίνης της περασμένης εβδομάδας είχε διαφορετικό αίτιο.

Ο Μπάιντεν παρουσιάζεται σαν ένας σύγχρονος Λεοντόκαρδος, ηγέτης μιας παγκόσμιας σταυροφορίας εναντίον των Κακών. Πιστεύει πως ο ίδιος, και ο σκοπός της δημοκρατίας, κερδίζουν ασυζητητί. Δυστυχώς, κάνει λάθος.

Οταν λέει «Κακούς», εννοεί, πρωτίστως, τον ηγέτη της Ρωσίας, τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η παραληρηματική ομιλία του οποίου στη Μόσχα, στις 21 Φεβρουαρίου, τον επιβεβαίωσε ως αδιαφιλονίκητο κληρονόμο της αυτοκρατορίας του κακού του Ρόναλντ Ρίγκαν. Αλλά ο Μπάιντεν στοχοποιεί επίσης ρητορικά τους αυταρχικούς, απολυταρχικούς ηγέτες και τους τυράννους απανταχού στον κόσμο – οποιονδήποτε αμφισβητεί το δυτικό δημοκρατικό μοντέλο. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι κυβερνώντες τουλάχιστον της μισής ανθρωπότητας, συμπεριλαμβανομένων της Κίνας, της Ινδίας και πολλών αφρικανικών κρατών.

Ο τρόπος με τον οποίο χωρίζει ο Μπάιντεν τον κόσμο σε «μαζί μας ή εναντίον μας» στρατόπεδα θυμίζει λίγο άβολα τον Τζορτζ Μπους τον νεότερο, γύρω στο 2001, και τον ίδιο τον Πούτιν. Οτι είναι το πρόδηλο πεπρωμένο της Αμερικής (στην ενημερωμένη βερσιόν) να υπερασπίζεται και να προωθεί την ελευθερία και τη δημοκρατία παντού είναι ένα μήνυμα που κανονικά λειτουργεί καλά με τους αμερικανούς ψηφοφόρους.

Τουλάχιστον λειτουργούσε καλά κάποτε, στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου με τη Σοβιετική Ενωση, όταν διαμορφώθηκε η κοσμοθεωρία του Μπάιντεν. Παρά τον επιθετικό ιμπεριαλιστικό αλυτρωτισμό του Πούτιν, αυτή η εποχή έχει περάσει. Ο σημερινός κατακερματισμένος κόσμος είναι πολυπολικός και γεωπολιτικά περίπλοκος.

Μετά το Αφγανιστάν και το Ιράκ, πολλοί Αμερικανοί αναρωτιούνται γιατί οι ΗΠΑ εξακολουθούν να επωμίζονται τα βάρη και τις ευθύνες της παγκόσμιας ηγεσίας, όπως θεωρού(σα)ν επιβεβλημένο οι πολιτικοί της γενιάς του Μπάιντεν. Ο επόμενος πρόεδρος, Δημοκρατικός ή Ρεπουμπλικανός, ίσως να υιοθετήσει μια περισσότερο εσωστρεφή στάση. Ο Μπάιντεν είναι ο τελευταίος του είδους του.

Αν αυτό ισχύει, τότε οι τολμηρές δεσμεύσεις που ανέλαβε στη Βαρσοβία μπορεί να διαρκέσουν μόνο όσο και ο ίδιος. Είναι ανησυχητική η σκέψη ότι η ασφάλεια της Ευρώπης εξαρτάται από τις απόψεις, όσο παθιασμένα και αν εκφράζονται, ενός εύθραυστου 80χρονου, ο οποίος θα μπορούσε σύντομα να αντικατασταθεί από κάποιον άγνωστο – ή, ο μη γένοιτο, τον Ντόναλντ Τραμπ.

Είναι ένα ισχυρό επιχείρημα υπέρ της μεγαλύτερης αυτάρκειας. Ο Μπάιντεν έχει γίνει το μαξιλαράκι ασφαλείας της Ευρώπης. Είναι όμως ένα γέρικο μαξιλαράκι ασφαλείας.

H όλη ιδέα μιας επιτυχημένης, οικουμενικής, σύγχρονης σταυροφορίας της Δύσης υπέρ της δημοκρατίας – ή ενός δεύτερου ψυχρού πολέμου – είναι κωφή στην ιστορία, τυφλή στην αλλαγή, ύπουλα νεοϊμπεριαλιστική. Επιπλέον, είναι μια πρόταση ήττας.

«Οι δημοκρατίες του κόσμου έχουν γίνει ισχυρότερες… Οι απολυταρχικοί ηγέτες του κόσμου έχουν γίνει πιο αδύναμοι», διακήρυξε ο Μπάιντεν από τη Βαρσοβία. Αλήθεια; Η Ουκρανία έχει επιβιώσει μέχρι στιγμής, τι γίνεται όμως στη γειτονική Λευκορωσία, τη Μιανμάρ, το Χονγκ Κονγκ, τη Σιντζιάνγκ, το Κασμίρ, τη Νικαράγουα, τη Δυτική Οχθη, την Υεμένη, το Τιγκράι, το Μάλι, την Καμπότζη και άλλες δημοκρατικές μαύρες τρύπες;

Ο Μπάιντεν έχει καλές προθέσεις. Αλλά δείχνει την ηλικία του. Η παρωχημένη ρητορική του «εμείς και αυτοί» αποτελεί ένα γεωπολιτικό αδιέξοδο. Ο κόσμος έχει προχωρήσει. Οπως και ο ρώσος αντίπαλός του στο σπάρινγκ, ο Μπάιντεν δεν έχει.