Τελευταία υπόκλιση στον θρύλο της τζαζ

Ο Σοφός του Σαξοφώνου, ο 12 φορές βραβευμένος με Grammy σαξοφωνίστας και συνθέτης, ένας από τους δημιουργούς της σύγχρονης τζαζ, ο Wayne Shorter, πέθανε την Πέμπτη 2 Μαρτίου, στην οικία του στο Λος Αντζελες, σε ηλικία 89 ετών.

Από τα τέλη της δεκαετίας του ’50 όπου και εντάχθηκε στους Jazz Messengers του Art Blakey (έμεινε στο γκρουπ τέσσερα χρόνια και τελικά έγινε ο μουσικός διευθυντής του) καθιερώθηκε ως ένας από τους πιο προικισμένους νέους (τότε) σαξοφωνίστες γνωρίζοντας τη διεθνή αναγνώριση. Στις επόμενες δεκαετίες καθιερώθηκε δικαίως από τους πιο σημαντικούς μουσικούς της hard-bop και modal και πρωτοπόρος της μουσικής fusion jazz-rock.

Ο Wayne Shorter, γεννήθηκε στις 25 Αυγούστου 1933, στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσι. Σπούδασε μουσική στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και, όταν άφησε τους Art Blakey’s Jazz Messengers, συνεργάστηκε με τον Miles Davis και το Second Great Quintet (από τα τέλη του ’64 έως τις αρχές του 1969). Σε αυτά τα χρόνια μαζί με τον σαξοφωνίστα Davis, τον μπασίστα Ron Carter, τον ντράμερ Tony Williams και τον πιανίστα Herbie Hancock έβγαλε όλο το πάθος του για την τζαζ, μετουσιώνοντάς τη σε φιλοσοφία. «Τα έξι χρόνια που ήμουν με τον Μάιλς δεν μιλήσαμε ποτέ για μουσική» είπε δηλώσει ο Wayne Shorter το 2013. «Ο Μάιλς, στο τραπέζι του, είχε ένα βιβλίο για την αρχιτεκτονική και ένα άλλο βιβλίο για νομικά. Απλώς καθόταν στο τραπέζι. Και μετά θα μιλούσε για ρούχα και μόδα».

Το παίξιμό του σκοτεινό, μυστηριώδες, σέξι, διφορούμενο και βαθύ, αποτυπώθηκε βαθύτατα και στην προσωπική του διαδρομή. Η σχέση του με την εμβληματική Blue Note Records από το 1964 έως το 1970 οδήγησε σε μια σειρά από κλασικές πλέον ηχογραφήσεις, όπως «Juju» (ηχογραφήθηκε με μέλη του κουαρτέτου του John Coltrane), «Speak No Evil» (ηχογραφήθηκε με δύο συναδέλφους του Miles Davis) και «The Soothsayer». Πολλά από τα άλμπουμ περιείχαν συνθέσεις του Shorter που πλέον θεωρούνται πρότυπα τζαζ. Από το 1970 έως το 1986 συμμετείχε στους Weather Report, το οποίο έγινε ένα από τα πιο γνωστά jazz-rock συγκροτήματα. Το διπλό Live άλμπουμ του 1979, «8:30», οδήγησε στο πρώτο από τα 12 βραβεία Grammy του Shorter. Το 2015 τού απονεμήθηκε το Grammy Lifetime Achievement της Ακαδημίας Ηχογράφησης.

Για σχεδόν 50 χρόνια αφοσιώθηκε στον βουδισμό Nichiren (ιαπωνική «έκφραση» του βουδισμού που ιδρύθηκε από τον ιάπωνα ιερέα και φιλόσοφο Nichiren, 1222-1282). Αυτές οι πνευματικές διδασκαλίες επηρέασαν τις μουσικές ιδέες που εφάρμοσε στην τζαζ στις αρχές της νέας χιλιετίας, όταν σχημάτισε το Wayne Shorter Quartet με μια επιλεγμένη ομάδα πολύ νεότερων μουσικών.