Νέα τάση: να μην αγοράζονται τα πράγματα που τους διαφημίζονται

Τη στιγμή που στις Ηνωμένες Πολιτείες κυβέρνηση και Κογκρέσο προσπαθούν να περιορίσουν την επιρροή της TikTok και τη «ζημιά» που μπορεί να κάνει, στις τάξεις των εκατομμυρίων χρηστών της μοιάζει να διαδίδεται ραγδαία μια σχετικά νέα τάση. Πρόκειται, όπως αναφέρει το σχετικό ρεπορτάζ της «Washington Post», για τους αποκαλούμενους «deinfluencers», οι οποίοι κερδίζουν διαρκώς έδαφος και μοιάζουν να αμφισβητούν την κυρίαρχη θέση των γνωστών σε (σχεδόν) όλους «influencers», σε μια διόλου ευκαταφρόνητη αγορά, η αξία της οποίας υπολογίστηκε πέρυσι στα 16,4 δισ. δολάρια. Πρόκειται, όπως όλα δείχνουν, για μια αναμέτρηση η οποία θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό τις επιλογές που κάνουν οι ολοένα περισσότεροι καταναλωτές μέσω Διαδικτύου ακολουθώντας συχνά τις υποδείξεις των «ειδικών». «Eχουμε να κάνουμε με μια ευθεία απάντηση στον υπερβολικά μεγάλο αριθμό των προϊόντων τα οποία προωθούνται μέσω των influencers» δήλωσε ο Μπρένταν Γκάχαν, κορυφαίο στέλεχος της διαφημιστικής Mekanism.

Yμνος στην κατανάλωση
Ο ίδιος υπενθυμίζει, παράλληλα, ότι «το hashtag #tiktokmademebuyit έχει καταστεί συνώνυμο με την TikTok εξαιτίας της υπέρμετρης δυνατότητας που έχει να προωθεί νέα προϊόντα και να καθορίζει τις πωλήσεις». Εξάλλου, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ της εφημερίδας, «η TikTok ήταν αυτή που δημιούργησε ένα νέο κύμα influencers, με τον μοναδικό της αλγόριθμο, που προσφέρει στους χρήστες μια αέναη ροή βίντεο στη βάση των προτιμήσεών τους».

«Εκτιμώ ότι οι deinfluencers θα αποκτήσουν τόση επιρροή επειδή η αρνητική πληροφόρηση είναι πάντα πιστευτή, κάτι που σημαίνει ότι θα γίνονται πιστευτοί στον ίδιο βαθμό που συνήθως ήταν οι influencers» σημειώνει από την πλευρά του ο Ρόνι Γκούντσταϊν, καθηγητής Mάρκετινγκ στο Πανεπιστήμιο Georgetown. Καταλήγει δε στο συμπέρασμα ότι «h επιρροή των deinfluencers αυξάνει ενόσω εκείνη των influencers υποχωρεί».

Eνας φαύλος κύκλος
Τι είναι, όμως, αυτό που κάνουν (ή επιχειρούν να κάνουν) οι πρώτοι αποδομώντας τους δεύτερους; Και τι έχει φανεί ότι είναι σε θέση να πετύχουν;

Σίγουρα, όπως ξεκαθαρίζουν όσοι γνωρίζουν καλά τη συγκεκριμένη αγορά, αλλά και τις συνολικές τάσεις στην αμερικανική οικονομία, αυτό που δεν θα καταφέρουν (έστω και αν υποθέσουμε ότι το επιδιώκουν) είναι να περιορίσουν το συνολικό επίπεδο της κατανάλωσης, η οποία αποτελεί την «ατμομηχανή» της οικονομίας των ΗΠΑ, συνεισφέροντας το 70% του ΑΕΠ. Aλλωστε, όπως δείχνουν τα σχετικά στοιχεία, τον Ιανουάριο και παρά τις πληθωριστικές πιέσεις, οι λιανικές πωλήσεις αυξήθηκαν στις ΗΠΑ κατά 2,3% σε σύγκριση με τον αμέσως προηγούμενο μήνα – έστω κι αν αυτό σήμανε μεγαλύτερο ακόμη «φόρτωμα» των πιστωτικών καρτών.

Τα όπλα τους
Μπορούν, όμως, να καταφέρουν κάτι άλλο, που επίσης έχει σημασία: Να απομακρύνουν τους καταναλωτές από κλασικά προϊόντα που κατέχουν ηγεμονική θέση στην αγορά, στρέφοντας την προσοχή τους σε άλλα, που είναι λιγότερο γνωστά. Για να φτάσουν δε εκεί – συχνά, μάλιστα, με το αζημίωτο… – εκμεταλλεύονται διάφορα «όπλα»: Την ανάδειξη των αδυναμιών που έχουν τα προϊόντα που προωθούν οι influencers, συχνά δε και της αδικαιολόγητα υψηλής τιμής τους σε σύγκριση με την ποιότητα και την ποσότητα που προσφέρουν σε όσους τα αγοράσουν.

Oπως εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς, αυτή η ιδιόμορφη «δράση – αντίδραση» μπορεί να αποκτήσει τον χαρακτήρα ενός φαύλου κύκλου, στο πλαίσιο του οποίου οι στρατιές των influencers και deinfluencers θα αλλάζουν διαρκώς ρόλους. Κι αυτό, με τη σειρά του, είναι κάτι που κάθε άλλο παρά βοηθά στο να υπάρξει ένας υγιής ανταγωνισμός με τh βοήθεια του Διαδικτύου, έτσι ώστε οι καταναλωτές να κάνουν εκείνες τις επιλογές που έχουν ανάγκη ύστερα από μια όσο το δυνατόν πιο «δίκαιη» σύγκριση.

Αλλά, βεβαίως, από πότε οι ανάγκες αποτέλεσαν το βασικό κριτήριο της αγοράς στην εποχή μας;