Ενα μουσείο δώρων στο Προεδρικό

Λέγεται συχνά πως το Προεδρικό Μέγαρο, το ένα εκ των δύο εμβληματικών κτιρίων της Ηρώδου Αττικού, είναι από μόνο του ένα μουσείο – κι ας είναι, κάθε μέρα, ένα κανονικό, λειτουργικό γραφείο για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Εδώ και λίγες μέρες, στον τελευταίο όροφο του Μεγάρου, λειτουργεί πια ένα μουσείο μέσα στο μουσείο, μια έκθεση των δώρων που έλαβε η Κατερίνα Σακελλαροπούλου από ηγέτες και πρέσβεις ξένων κρατών, στρατιωτικούς σχηματισμούς των Ενόπλων Δυνάμεων, θρησκευτικές, δημοτικές και πρυτανικές Αρχές, αλλά και εκπροσώπους πολιτιστικών συλλόγων. Οπως είπε η ίδια η Πρόεδρος της Δημοκρατίας στους δημοσιογράφους που έδωσαν το «παρών» στα εγκαίνια, η ιδέα την απασχολούσε από την πρώτη στιγμή της θητείας της. Ηθελε να δημιουργήσει ένα Μουσείο Δώρων, στο οποίο θα προβάλλονται οι προσφορές προς τον θεσμό, όχι το πρόσωπο – «τα δώρα είναι για την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, όχι για την Κατερίνα», σχολίασε χαρακτηριστικά. Νομικό πλαίσιο, πάντως, δεν υπήρχε έως τώρα, αλλά δημιουργήθηκε και πλέον τα δώρα προς τον εκάστοτε Πρόεδρο, δώρα ενίοτε μεγάλης εθνικής, οικονομικής, καλλιτεχνικής ή ιστορικής αξίας και σημαντικού συμβολισμού, περιέρχονται και με τη βούλα στο ελληνικό Δημόσιο.

Από την περίοδο Στεφανόπουλου. Χρειάστηκαν τέσσερις μήνες για να ολοκληρωθεί το μουσείο, στο οποίο χώρεσαν και αντικείμενα που προϋπήρχαν στον χώρο, από την περίοδο του Κωστή Στεφανόπουλου – η σκέψη είναι το εγχείρημα να συνεχιστεί και όταν η νυν Πρόεδρος ολοκληρώσει την παρουσία της στην Ηρώδου Αττικού και να συμπληρωθεί με τα δώρα των επόμενων. Η προοπτική της συνέχειας κίνησε τη Σακελλαροπούλου, που είδε στο Μουσείο Δώρων και μια ευκαιρία για τον κάθε Πρόεδρο να βάζει ένα μικρό, προσωπικό λιθαράκι στη ζωντανή ιστορία ενός κτιρίου που εξελίσσεται μένοντας ακίνητο, απολύτως πιστό στον θεσμό που εκπροσωπεί. Και παράλληλα ήταν ένα ακόμα βήμα στην προσπάθειά της να «ανοίξει» την Προεδρία στην κοινωνία. Το Μουσείο Δώρων, πριν από τα επίσημα εγκαίνιά του, είχε ήδη δεχτεί τους πρώτους επισκέπτες του – σχολεία που, μαζί με την ξενάγηση στους υπόλοιπους χώρους από τον Νίκο Δαββέτα, ανεβαίνουν κι εκεί για να δουν από κοντά τα εκθέματα. Ανάμεσα σ’ όλα, ένα είναι το πιο δημοφιλές στους μαθητές: μια μινιατούρα του υποβρυχίου «Ωκεανός».

Τα μάτια των μεγάλων στέκονται σε διαφορετικά σημεία. Η μια γωνία του μουσείου είναι γεμάτη σημαίες από ακριτικά νησιά και τα επιτηρητικά φυλάκιά τους, τυλιγμένες προσεκτικά. Στην πλευρά των θρησκευτικών συμβόλων, ανάμεσα στις ορθόδοξες εικόνες, ξεχωρίζει ένα αναμνηστικό μετάλλιο με τους Αποστόλους Παύλο και Βαρνάβα, δώρο του Πάπα Φραγκίσκου (φτιαγμένο ειδικά για την περιοδεία του σε Ελλάδα και Κύπρο), αλλά και μια εννιάφωτη εβραϊκή λυχνία για το Χάνουκα, την οποία χάρισε στη Σακελλαροπούλου το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Πλακάκια – θυρεοί από τα Δωδεκάνησα, φλουριά από παραδοσιακή φορεσιά της Ρόδου, μια αναμνηστική πλακέτα με εγχάρακτο κλειδί από τις γυναικείες φυλακές του Ελαιώνα Θηβών, τσαρούχι και ντουλαμάς της στολής του Μακεδονικού Αγώνα και ένα αντίγραφο του μηχανισμού των Αντικυθήρων συνυπάρχουν αρμονικά με αναμνηστικά μετάλλια και νομίσματα, παραδοσιακά ξίφη, ολυμπιακές δάδες και φορεσιές.

Από ξένους ηγέτες. Τα δώρα των ξένων ηγετών κουβαλούν κάτι από τις παραδόσεις των χωρών τους – το βασιλικό ζεύγος της Ολλανδίας χάρισε έναν χάρτη της Ελλάδας φτιαγμένο από θραύσματα γυαλιού, ο πρόεδρος της Βουλγαρίας ένα γλυπτό τριαντάφυλλο και ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας ένα χειροποίητο, ζωγραφισμένο πιάτο. Περίοπτη θέση έχει η πλακέτα σε χαλκό από τα χωριά της Κάτω Ιταλίας, που γράφει στη βάση στο ιδίωμα γκρίκο «Ξένη εσύ δεν είσαι εδώ στην Καλημέρα» – είναι κι αυτό ένα από τα εκθέματα που συγκινούν ιδιαίτερα τη Σακελλαροπούλου, μαζί με άλλα, πιο κοντινά στην προσωπική της διαδρομή: ένα κεντητό από τις γυναίκες του Μεγάλου Δέρειου, για παράδειγμα, και ένα αντίγραφο του πρωτοκόλλου παράδοσης της Θεσσαλονίκης το 1912. Αν υπάρχει όμως ένα έκθεμα που κερδίζει μια δεύτερη ματιά από όλους τους παρισταμένους, αυτό δεν είναι άλλο από τον δίπτυχο πίνακα που δώρισε στη Σακελλαροπούλου ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στο Κίεβο: η δεκαπεντάχρονη καλλιτέχνις Βερόνικα Πίρκο, με καταγωγή από τη Μαριούπολη, αποτύπωσε το «πριν» και το «μετά» της πόλης, με ορόσημο την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.