Η ηθική αυτοκτονία της Ρωσίας

Συμπληρώνεται σε λίγες ημέρες ένας χρόνος από την ημέρα που η Ρωσία, σε απευθείας μετάδοση, αυτοκτόνησε ηθικά. Εισβάλλοντας απρόκλητα στην Ουκρανία, η Ρωσία ακύρωσε με μια μονοκοντυλιά εκείνο που οι μεγάλοι της λογοτεχνίας και του στοχασμού της αποκαλούσαν «ιδιαίτερο δρόμο» της πατρίδας τους στην ιστορία.

Γαλουχημένη στη ναρκισσιστική εικόνα της ως «ηθικά αναγεννητικής δύναμης» στην ευρωπαϊκή ιστορία και προστάτιδας των «σλαβικών ορθόδοξων λαών», η Ρωσία με μια χθόνια αυτοκαταστροφική δύναμη άρχισε την κατάβασή της σε όλους τους δαντικούς κύκλους της Κόλασης.

Επιτιθέμενη στην Ουκρανία, παρά τις ψευδεπίγραφες δικαιολογίες του Βλαντίμιρ Πούτιν, η Ρωσία ακύρωσε την ίδια της την ιστορία, έτσι όπως την αποτύπωσαν οι σπουδαίοι ιστορικοί του παρελθόντος, από τον Νικόλαο Καραμζίν, τον Σεργκέι Σολοβιόφ και τον Βασίλι Κλιουτσέφσκι, μέχρι τους συγκαιρινούς στοχαστές Βιατσεσλάβ Ιβανόφ, Σεργκέι Αβέριντσεφ, Γιούρι Λότμαν, Ντμίτρι Λιχατσόφ κ.ά. Αντί να ασχοληθεί με τη δική της ανάπτυξη και εξέλιξη, καταδικάζοντας τον ίδιο της τον λαό σε μια αργή και ταπεινωτική φθορά, ήρξατο χειρών αδίκων επί «αδελφού», όπως ισχυριζόταν μέχρι χθες, λαού, αποδεικνύοντας για άλλη μία φορά πως τη χωρίζει άβυσσος, ιστορική, γεωγραφική και πολιτισμική, από την υπόλοιπη ανθρωπότητα και, κυρίως, από τον δυτικό πολιτισμό, τον οποίο τόσο πολύ λατρεύει να μισεί, μα τον μιμείται στις χειρότερες εκδοχές του.

Κατά τη διάρκεια αυτού του μοιραίου χρόνου, η Ρωσία γνώρισε αλλεπάλληλες ταπεινωτικές ήττες στα πεδία των μαχών, απομονώθηκε από τον πολιτισμένο κόσμο, δημιούργησε ένα ακόμη κύμα μετανάστευσης, το τέταρτο μέσα σε έναν αιώνα, χάνοντας, για άλλη μία φορά, τα καλύτερα μυαλά της, βλέπει την οικονομία της να βουλιάζει στο θανάσιμο τέλμα του «καπιταλισμού των φίλων του προέδρου», την κοινωνία της να βυθίζεται στην παγίδα του απαθούς κομφορμισμού και τον κατ’ εξοχήν πυλώνα της πνευματικότητάς της, τη Ρωσική Εκκλησία, να διολισθαίνει στην ακραία εθνοφυλετική ερμηνεία της διδαχής «Αγάπα τον πλησίον σου».

Αναγορεύοντας τον «ρωσικό κόσμο» ως ύψιστο γεωπολιτικό και πολιτισμικό δόγμα, κατάφερε να απομακρύνει ακόμη και τις χώρες εκείνες τις οποίες αλαζονικά αποκαλούσε «εγγύς εξωτερικό», χάνοντας την επιρροή που είχε στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, τις σημερινές χώρες στην περιοχή του Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας, οι κυβερνήσεις και οι κοινωνίες των οποίων ξεκίνησαν εσπευσμένα διαδικασία «απορωσοποίησής» τους, ξεκινώντας από την αλλαγή του αλφαβήτου και φτάνοντας μέχρι την κατάργηση των κατάλοιπων των σοβιετικής έμπνευσης γιορτών και επετείων. Την ίδια στιγμή, ξύπνησε τις μνήμες των διώξεων και των «ειδικών επιχειρήσεων» της ΕΣΣΔ στις χώρες της Βαλτικής και της Κεντρικής Ευρώπης, προκαλώντας ένα ακόμη ρήγμα στις περιοχές που θεωρούνταν προνομιακός συνομιλητής της, λόγω ιστορικών δεσμών.

Φιλοδοξώντας να καταστεί ηγετική δύναμη σε έναν ραγδαία μεταβαλλόμενο κόσμο, η Ρωσία κατάφερε μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα να χάσει τους σημαντικότερους εμπορικούς της εταίρους και να βρεθεί σε εξάρτηση από την αμετροεπώς φιλόδοξη Κίνα, η οποία ετοιμάζεται να την «καταβροχθίσει» μετατρέποντάς τη σε αποικία πρώτων υλών και αγορά προβληματικών προϊόντων.

Ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχει όλα τα χαρακτηριστικά του πολέμου μεταξύ διαφορετικών πολιτισμικών παραδειγμάτων. Αμφισβητείται το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική ανάπτυξη, το δικαίωμα επιλογής του δρόμου προς το μέλλον. Δεν θα μπορούσε, όμως, να είναι διαφορετικά, αφού η Ρωσία παραμένει μια χώρα με το βλέμμα της στραμμένο μόνιμα και με επιμονή σε ένα παρελθόν που κάθε φορά το ξαναγράφει, ανάλογα με τις ανάγκες της συγκυρίας. Και αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημά της.

Ο Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης είναι δημοσιογράφος, εκδότης του περιοδικού για τον ρωσικό πολιτισμό «Στέπα»