Καρέ καρέ η συνάντηση πίσω από τις κλειστές πόρτες

Η είσοδος που οδηγεί κατευθείαν στην αίθουσα συσκέψεων της Τράπεζας της Ελλάδος επί της Εδουάρδου Λω θα μπορούσε να ήταν η μυστική πύλη σε πείραμα διαστολής του χωροχρόνου. Εκεί δύο πρώην «εχθροί», δύο πρώην συμφοιτητές και δύο πρώην σύζυγοι κάθισαν στο ίδιο τραπέζι για να μιλήσουν για την ελληνική οικονομία, το τραπεζικό σύστημα και τους πλειστηριασμούς, συμφωνώντας μάλιστα σε αρκετά σημεία, όπως για την εν αμφιβόλω αποτελεσματικότητα των τιτλοποιήσεων κόκκινων δανείων «Ηρακλής».

Η συνάντηση του πρόεδρου του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξη Τσίπρα με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα έγινε στην ίδια αίθουσα που είχε πραγματοποιηθεί η προηγούμενη ενημερωτική συνάντηση το 2014. Ο ΣΥΡΙΖΑ τότε δεν ήταν κυβέρνηση, ούτε ο Τσίπρας πρωθυπουργός. Μαζί του τότε είχε τον Γιάννη Δραγασάκη, o οποίος κρατούσε τις ισορροπίες μεταξύ τεχνοκρατικών και επαναστατικών ιδεών του Παναγιώτη Λαφαζάνη και άλλων συντρόφων. Αυτή τη φορά ο Τσίπρας είχε μαζί του τον συμφοιτητή τού Γιάννη Στουρνάρα από τα χρόνια των μεταπτυχιακών σπουδών στην Οξφόρδη, Ευκλείδη Τσακαλώτο. Ο οποίος έτυχε να κάτσει στο στρογγυλό τραπέζι ακριβώς απέναντι από την πρώην σύζυγό του Χέδερ Ντενίζ Γκίµπσον. Ο Στουρνάρας, ο Τσακαλώτος και η Γκίμπσον ήταν η παρέα της Οξφόρδης στις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν και οι τρεις τους έκαναν το μεταπτυχιακό τους. Στην παρέα ανήκε και ο Αμερικανός Τσαρλς Κόλινς, ο οποίος μετά το διδακτορικό έφυγε για τις ΗΠΑ. Είναι ο μετά χρόνια υφυπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ (με υπουργό του Τζακ Λούις). Ο Κόλινς είχε επισκεφτεί την Ελλάδα και τον Γιάννη Στουρνάρα το 2012, όταν ο σημερινός διοικητής ήταν υπουργός Οικονομικών.

Η κυρία Γκίμπσον ήταν στην Τράπεζα της Ελλάδος από το 2014 και ήταν υπεύθυνη για τις μελέτες, ενώ τώρα είναι η επικεφαλής σε μία από τις πιο κρίσιμες διευθύνσεις της Τράπεζας της Ελλάδος που έχει να κάνει με την εποπτεία. Εκεί, στην Τράπεζα της Ελλάδος, βρήκε την παλιά του φίλη Χέδερ όταν ανέλαβε διοικητής τον Ιούνιο του 2015.

Μαζί με τον Τσίπρα, αυτή τη φορά, ήταν ο Αλέξης Χαρίτσης και ο Μιχάλης Καλογήρου, οι οποίοι είχαν απέναντί τους ένα ακόμα κορυφαίο στέλεχος πια της Τράπεζας της Ελλάδος, τον Γιώργο Χουλιαράκη, δηλαδή τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών επί κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ.

Η μεγάλη απόσταση

Παρά τις παλιές γνωριμίες, η απόσταση που έπρεπε να γεφυρωθεί ανάμεσα στον Στουρνάρα, τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Τσίπρα ήταν μεγάλη. Εξάλλου, η τελευταία τους τετ α τετ συνάντηση, η οποία δεν είχε γίνει γνωστή, το 2016, στον ξενώνα της ΤτΕ, δεν είχε καλό τέλος. Τότε, ο Τσίπρας είχε ζητήσει να δει τον Στουρνάρα, ο οποίος τον δέχθηκε και του παρέθεσε γεύμα. Ομως, η επίγευση ήταν πικρή. Οι άνθρωποι που ήρθαν σε επαφή μαζί τους αμέσως μετά το επιδόρπιο κατάλαβαν ότι υπήρξε ένταση. Ηταν η περίοδος που ο Στουρνάρας είχε εκφράσει τις αντιρρήσεις του για τον ρόλο και τις αποφάσεις με την Τράπεζα Αττικής, ενώ δεχόταν επιθέσεις από έντυπα φιλικά προς τον ΣΥΡΙΖΑ, με το όνομα του κεντρικού τραπεζίτη να φέρεται να εμπλέκεται ή να μπορεί να εμπλέκεται σε υποθέσεις όπως της Novartis και της Siemens.

Είχε προηγηθεί το κυνήγι του Γιάννη Στουρνάρα από τη Ζωή Κωνσταντοπούλου το καλοκαίρι του 2015, όταν είχε ζητήσει να παρουσιαστεί στη Βουλή και να δώσει εξηγήσεις. Αφορμή είχε δοθεί από την Εκθεση του διοικητή της ΤτΕ που είχε δημοσιευθεί τον Δεκέμβριο του 2014. Εκεί ο Στουρνάρας είχε σημειώσει ότι θα πρέπει να συνεχίσει η τότε κυβέρνηση για να μη διαταραχθεί η ανάκαμψη της οικονομίας, η οποία είχε πρωτοεμφανιστεί ύστερα από τα Μνημόνια – για πρώτη φορά με ρυθμό μόλις 0,5%. Ο Στουρνάρας δεν παρέστη στη Βουλή καθώς είχε ήδη προγραμματισμένες συναντήσεις και υποχρεώσεις στην κεντρική τράπεζα και την ΕΚΤ.

Οι σχέσεις επιδεινώθηκαν όταν από το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου το ΣΔΟΕ επισκεπτόταν κάθε εβδομάδα το σπίτι του ζεύγους Στουρνάρα – Νικολακοπούλου. Η σύζυγος του Γιάννη Στουρνάρα, Λίνα, είχε το γραφείο της επιχείρησής της στο υπόγειο της οικίας. Εκείνη την εποχή το ΣΔΟΕ ελάμβανε εντολή, η οποία ανανεωνόταν κάθε εβδομάδα, να κάνει επιτόπιο έλεγχο στην οικία Στουρνάρα. Αυτό κράτησε για έναν χρόνο. Δεν βρέθηκε τίποτα.

Μετά, καταργήθηκε μια επιτροπή στο ΚΕΕΛΠΝΟ και δημιουργήθηκε μια άλλη με τον τότε υπουργό Υγείας Ανδρέα Ξανθό και αναπληρωτή τον Παύλο Πολάκη. Εκείνη η επιτροπή δημιούργησε φάκελο και εστάλη η υπόθεση της εταιρείας της συζύγου του Στουρνάρα στη Δικαιοσύνη, όπου δικαιώθηκε.

Από τότε άλλαξαν πολλά

Ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται στην αξιωματική αντιπολίτευση και σε προεκλογικό αγώνα. Εχει ανάγκη να αποκτήσει πιο θεσμικό χαρακτήρα, με τεκμηριωμένες θέσεις. Πρέπει να εκφράζει άποψη για τους πλειστηριασμούς και στήριξη στους ευάλωτους, βρίσκοντας ευκαιρία να συμφωνήσει με τη θέση του Στουρνάρα ότι το θέμα των κόκκινων δανείων θα είχε λυθεί με την πρόταση που είχε κάνει η ΤτΕ, τη δημιουργία «κακής τράπεζας» και όχι με τον «Ηρακλή».

Ισως αυτό ήταν το μοναδικό «πάτημα» που μπορεί να βρήκε ο Τσίπρας για να δείξει ότι συμφωνεί με το σύστημα. Ο Στουρνάρας παρέπεμψε την ενημέρωση του Τσίπρα στους 14 διευθυντές – στελέχη της Τράπεζας της Ελλάδος. Εγινε σαφές το πρόβλημα των κόκκινων δανείων και του χειρισμού τους χωρίς να διαταραχθεί η συστημική ευστάθεια. Οπως και ότι τα κόμματα θα πρέπει να είναι πιο υπεύθυνα στον προεκλογικό τους ανταγωνισμό στην παροχολογία, καθώς η βιωσιμότητα του χρέους δεν είναι δεδομένη αν δεν υπάρξει σύνεση. Εγινε σαφές ότι οι τράπεζες δεν έχουν υπερκέρδη ούτε μπορούν να δανείζουν χωρίς όρια. Ούτε τα επιτόκια δανείων μπορούν να πέσουν αν δεν μειωθούν τα κόκκινα δάνεια και γίνει χρήση του ενεχύρου, δηλαδή να γίνουν πλειστηριασμοί για μη βιώσιμους, αλλά ρυθμίσεις σε βιώσιμους. Διαφορετικά, οι οριζόντιες λύσεις, η προστασία για όλους, δημιουργούν επιχειρήσεις – δανειολήπτες ζόμπι που ζουν και τρέφονται με ρευστότητα και κεφάλαια από υγιείς και βιώσιμους που τελικά, λόγω αυτής της κατάστασης, δεν μπορούν να δανειστούν ή, αν μπορούν, δανείζονται ακριβά. Παρ’ όλα αυτά, η συνάντηση έληξε με γλυκιά επίγευση, σε αντίθεση με εκείνη του 2016. Και μάλλον θα υπάρξει νέα.