Η ιστορία των αλλαγών κομματικής στέγης αποδεικνύει ότι είναι δίκοπο μαχαίρι

Οι ποδοσφαιρικοί σύλλογοι κάνουν μεταγραφές για να ενισχύσουν τις ενδεκάδες που κατεβάζουν στα γήπεδα. Τα κόμματα, πάλι, καταφεύγουν σε αυτές για να δυναμώσουν την εικόνα που επιθυμούν να λανσάρουν στα εκλογικά σώματα – έστω κι αν τα νέα τους αποκτήματα δεν δένουν πάντα με την υπόλοιπη ομάδα. Την προηγούμενη εβδομάδα η ΝΔ εγκαινίασε τη μεταγραφική περίοδο της φετινής προεκλογικής αναμέτρησης με τις προσχωρήσεις τριών πρώην κεντροαριστερών στις τάξεις της. Ο στόχος της είναι κάτι παραπάνω από προφανής: η επανάληψη της εκλογικής επιτυχίας του 2019, η οποία βασίστηκε στην κεντρώα στροφή. Ωστόσο, μια μικρή αναδρομή στην πρόσφατη ιστορία των αλλαγών κομματικής στέγης που συζητήθηκαν από κοινή γνώμη, δημοσιολογούντες και διαδρομιστές του πολιτικού συστήματος δείχνει ότι η συγκεκριμένη τακτική μπορεί να φέρει τα επιθυμητά επικοινωνιακά αποτελέσματα, αλλά ενίοτε μπορεί αργότερα και να εκπυρσοκροτήσει πάνω στις κομματικές έδρες που τη χρησιμοποιούν ως όπλο στην πολιτική αντιπαράθεση.

Το πρώτο κύμα πασόκων στην Κουμουνδούρου

Από το 2011 και μετά η Κουμουνδούρου άρχιζε να ρίχνει τα αριστερά της τείχη για να υποδεχθεί στελέχη του ΠΑΣΟΚ που διαφώνησαν με το μνημόνιο, καταψήφισαν το μεσοπρόθεσμο ή απλά έπαιρναν αποστάσεις από τον Γιώργο Παπανδρέου. Παναγιώτης Κουρουμπλής, Νίκος Κοτζιάς, Νίκος Τόσκας, Αλέξης Μητρόπουλος και Λούκα Κατσέλη εντάχθηκαν πρώτοι στον ΣΥΡΙΖΑ. Ακολούθησαν πολλοί. Τόσοι ώστε η πολιτική αγορά να μιλάει για πασοκοποίηση του κόμματος. Μια ματιά στους σταυρούς που συγκέντρωσαν οι πασόκοι οι οποίοι κατέβηκαν με τον ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του 2012 αποδεικνύει ότι το κόμμα κι οι μεταγραφές του είχαν πιάσει σωστά τον παλμό της εποχής. Οι ψηφοφόροι είχαν μετακινηθεί από το ΠΑΣΟΚ προς τον ΣΥΡΙΖΑ πριν απ’ όλους, άλλωστε. Οπότε ο δεύτερος έδωσε στον λαό αυτό που ήθελε.

Η δεξιά συνιστώσα του ΣΥΡΙΖΑ

Τον Ιανουάριο του 2019 ο Πάνος Καμμένος απέσυρε τη στήριξή του στην κυβέρνηση εξαιτίας των Πρεσπών. Ο Αλέξης Τσίπρας ζήτησε ψήφο εμπιστοσύνης. Προτού καν ξεκινήσει η κοινοβουλευτική διαδικασία όλοι ήξεραν πως Βασίλης Κόκκαλης, Ελενα Κουντουρά, Θανάσης Παπαχριστόπουλος και Κώστας Ζουράρις θα στήριζαν την πρώτη φορά Αριστερά. Οπως κι η Κατερίνα Παπακώστα, που είχε ορκιστεί υφυπουργός της όταν ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε «ανοίγματα στην Κεντροδεξιά». Ολοι τους βρήκαν λίγους μήνες αργότερα μια θέση στα συριζαϊκά ψηφοδέλτια. Και πλασαρίστηκαν ως η δεξιά συνιστώσα ενός ριζοσπαστικού κόμματος που ακούει τις ανησυχίες των συντηρητικότερων ψηφοφόρων. Τι κι αν η τόσο εύκολη αφομοίωση της λαϊκής Δεξιάς επιβεβαίωσε όσους υποστήριζαν ότι όσα ενώνουν συριζαίους και ανελίτες ήταν δυνατότερα και περισσότερα από την ιδεολογία που δήθεν τους χώριζε;

Οι τρεις «σωµατοφύλακες» του ΛΑΟΣ

Και τα τρία παιδιά του Καρατζαφέρη – όπως ο ίδιος κι οι πολιτικοί αντίπαλοι της Πειραιώς συνεχίζουν να αποκαλούν τους εκ του ΛΑΟΣ προερχόμενους υπουργούς της κυβέρνησης – εντάχθηκαν στη ΝΔ το 2012, με ελάχιστους μήνες διαφορά. Οι καραμανλικοί συνοδοιπόροι τους δεν τους είδαν ποτέ με καλό μάτι. Παρ’ όλα αυτά, η εποχή της μεταπήδησής τους ήταν από τις πιο δεξιές της Κεντροδεξιάς. Εξ ου και σήκωσε περισσότερα φρύδια η υπουργοποίησή τους κατά τη διάρκεια της μητσοτακικής διακυβέρνησης. Μικροκομματικά μιλώντας, έτσι η ΝΔ έδινε στην πούρα δεξιά εκλογική της βάση ένα αντίβαρο στον κεντρώο προσανατολισμό του αρχηγού της. Βέβαια, ήταν πια απόλυτα εκτεθειμένη στην κριτική της αντιπολίτευσης, η οποία δεν χάνει ευκαιρία να δηλώνει πως βλέπει την «Ακροδεξιά» να κυβερνά.

Οι κεντροαριστεροί του Μητσοτάκη

Παρά τις συριζαϊκές κορόνες περί νεοφιλελεύθερης Ακροδεξιάς, τον τόνο στα κυβερνητικά σχήματα του νυν Πρωθυπουργού έδιναν από την πρώτη στιγμή οι κεντροαριστεροί – εξωκοινοβουλευτικοί και μη – που τον ακολούθησαν. Οι εσωκομματικές γκρίνιες για το ποσοστό τους στα Υπουργικά του Συμβούλια δεν έλειψαν καθ’ όλη τη διάρκεια των τελευταίων τριάμισι ετών. Κι όμως, οι προσεκτικοί μελετητές των γκάλοπ επισημαίνουν ότι η παρουσία τους σε κομβικές θέσεις του επιτελικού κράτους έχει πράγματι πείσει αρκετούς από τους κεντρώους ψηφοφόρους για το ιδεολογικό πρόσημο που βάζει στη ΝΔ ο πρόεδρός της. Στην ερώτηση «Ποιος μπορεί να εκφράσει καλύτερα το Κέντρο;», ο Μητσοτάκης είθισται να υπερτερεί τόσο του Ανδρουλάκη όσο και του Τσίπρα, αναφέρουν.