Αιφνιδιαστικό αντίο από την πρωθυπουργό της Σκωτίας

Να επηρεάστηκε άραγε από την Τζασίντα Αρντερν, την πρωθυπουργό της Νέας Ζηλανδίας που παραιτήθηκε αιφνίδια στις 19 Ιανουαρίου λέγοντας δεν διαθέτει πια αρκετά αποθέματα δυνάμεων; Μα η Νίκολα Στέρτζον, η πρωθυπουργός της Σκωτίας, είχε διαβεβαιώσει τότε ότι ήταν ακόμη «γεμάτη ενέργεια» και ότι δεν αισθανόταν «καθόλου κοντά» στη στιγμή που θα έπρεπε να αποχωρήσει. Να επηρεάστηκε τότε από κάποιες πρόσφατες κρίσεις και αναποδιές, όπως η απόφαση που έλαβε τον Νοέμβριο το Ανώτατο Δικαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου ότι η κυβέρνησή της δεν μπορεί να διοργανώσει δεύτερο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του βρετανικού κοινοβουλίου; Ή το σκάνδαλο που ξέσπασε στη Σκωτία λόγω του εγκλεισμού σε γυναικείες φυλακές μιας διεμφυλικής που καταδικάστηκε για δύο βιασμούς γυναικών πριν από τη φυλομετάβασή της; Μα στα εννέα χρόνια που είναι πρωθυπουργός, η μακροβιότερη πρωθυπουργός της Σκωτίας, η Στέρτζον έχει αντιμετωπίσει άπειρες κρίσεις.

Υπερβολικά διχαστική

«Είμαι άνθρωπος» δήλωσε χθες απλά, ανακοινώνοντας αιφνιδιαστικά την απόφασή της να παραιτηθεί από πρωθυπουργός και αρχηγός του Εθνικού Κόμματος της Σκωτίας (SNP), μόλις βρεθεί το πρόσωπο που θα τη διαδεχθεί. «Αυτή η δουλειά είναι ένα προνόμιο, αλλά είναι και πολύ δύσκολη» πρόσθεσε. Η κόπωση δεν ήταν, ωστόσο, ο μοναδικός παράγοντας που έπαιξε ρόλο, σύμφωνα με την ίδια, στην απόφασή της. Η κυριαρχία της στο κόμμα και τη χώρα, εξήγησε, δεν είναι πια το ατού που ήταν κάποτε στη μάχη για μια ανεξάρτητη Σκωτία. Η ίδια έχει γίνει υπερβολικά διχαστική, επισήμανε, ώστε να μπορεί να συνεργαστεί με όλο το πολιτικό φάσμα. Θέλει λοιπόν να απομακρυνθεί από τη «βιαιότητα» της σύγχρονης πολιτικής ώστε να επικεντρωθεί στη «Νίκολα Στέρτζον τον άνθρωπο». Και να αφήσει έναν νέο ηγέτη, «κάποιον για τον οποίο δεν έχουν τετελεσμένη άποψη, καλή ή κακή, οι πάντες σε αυτή τη χώρα», να συνεχίσει τον αγώνα για ανεξαρτησία. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν το ποσοστό των Σκωτσέζων που στηρίζουν αυτόν τον αγώνα στο 50,7%, το μεγαλύτερο ποσοστό από το 2021. Οσο για την ίδια τη Στέρτζον, παραμένει η δημοφιλέστερη ηγέτις στη Σκωτία, αλλά η δημοφιλία της είναι στο χαμηλότερο επίπεδο της εννεαετούς θητείας της. «Ουσιαστικά, προσπαθούσα να απαντήσω σε δύο ερωτήματα» δήλωσε χθες: «Είναι σωστό για μένα να συνεχίσω; Και πιο σημαντικό, είναι σωστό για τη χώρα, για το κόμμα μου και για τον σκοπό της ανεξαρτησίας στον οποίο έχω αφιερώσει τη ζωή μου;».

Υπομονή και αποφασιστικότητα

Η Στέρτζον έγινε ηγέτις του SNP και πρωθυπουργός της σκωτσέζικης κυβέρνησης το 2014, μετά την παραίτηση του προκατόχου της, Αλεξ Σάλμοντ. Οι Σκωτσέζοι είχαν τότε ψηφίσει σε δημοψήφισμα σε ποσοστό 55% υπέρ της παραμονής της Σκωτίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Με υπομονή και αποφασιστικότητα, η Στέρτζον ξανάρχισε τη μάχη, αναπτερωμένη από το Brexit, στο οποίο εναντιώθηκε η πλειοψηφία των Σκωτσέζων. Πάλευε για τη διοργάνωση νέου δημοψηφίσματος, κάτι που απορρίπτει σθεναρά το Λονδίνο. Σωρεύοντας εκλογικές νίκες, εξασφάλισε για μία ακόμα φορά τον Μάιο του 2021 πλειοψηφία υπέρ της ανεξαρτησίας στο τοπικό κοινοβούλιο μαζί με τους Πράσινους. Είχε ήδη κερδίσει άλλωστε τη φήμη ως η καλύτερη στην επικοινωνία πολιτικός της Βρετανίας: τα προσόντα αυτά ήταν εμφανή στη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, όταν απέφυγε πολλά από τα λάθη που έκαναν οι πολιτικοί στο Ουεστμίνστερ. Οι τελευταίοι μήνες, ωστόσο, ήταν πιο επίπονοι.

Η ίδια αρνήθηκε να «χρίσει» κάποιον διάδοχο. Πιθανοί υποψήφιοι θεωρούνται η Κέιτ Φορμπς, η 32χρονη υπουργός Οικονομικών της Σκωτίας, και ο Τζον Σουΐνι, ο 58χρονος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης. Οι βρετανοί bookmakers, πάντως, επέλεξαν γρήγορα χθες ως φαβορί τον Ανγκους Ρόμπερτσον, υπουργό Πολιτισμού και Εξωτερικών Υποθέσεων.