Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ψυχική Υγεία

Η πανδημία που σάρωσε τον πλανήτη μας ανέδειξε σημαντικά ζητήματα ψυχικής υγείας που επί χρόνια υποτιμούσαμε, όπως ότι μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων υποφέρει από άγχος, κατάθλιψη, άνοια, διατροφικές διαταραχές, εξαρτήσεις. Ζητήματα τα οποία μέχρι πρότινος αντιμετωπίζονταν ως ταμπού, διότι επικρατούσε η αντίληψη πως τα ψυχικά προβλήματα αφορούν αποκλειστικά τους ψυχικά ασθενείς. Μετά τα διδάγματα της πανδημίας, η αντίληψη αυτή άλλαξε. Διότι οι συνέπειές της επέφεραν τεράστιο ψυχικό κόστος σε όλους τους ανθρώπους παγκοσμίως. Ετσι, η ψυχική υγεία και η ευεξία για όλους τέθηκαν στο επίκεντρο των παγκόσμιων δημόσιων πολιτικών. Η Ελλάδα πρωτοστάτησε με τη δημιουργία ειδικού Χαρτοφυλακίου για θέματα ψυχικής υγείας, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας όλων των πολιτών, αλλά και των υπηρεσιών ψυχικής υγείας της χώρας.

Η προσπάθεια εκσυγχρονισμού των υπηρεσιών ψυχικής υγείας ξεκίνησε τη δεκαετία του 1990, με το πρόγραμμα «Ψυχαργώς». Στο πλαίσιο του προγράμματος, έκλεισαν έξι ψυχιατρεία της χώρας και δημιουργήθηκαν νέες δομές και υπηρεσίες μέσα στην κοινότητα, για τη φροντίδα και αποκατάσταση όσων το είχαν ανάγκη.

Παρά τις αξιοσημείωτες αυτές προσπάθειες, όμως, η ψυχιατρική μεταρρύθμιση στη χώρα μας παρέμεινε ανολοκλήρωτη. Ενας βασικός λόγος ήταν ότι οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας παρέμειναν επί χρόνια υποχρηματοδοτούμενες. Γι’ αυτό, με την ανάληψη του Χαρτοφυλακίου Ψυχικής Υγείας, στοχεύσαμε στην ενίσχυση των πόρων. Επιτύχαμε την αύξηση του προϋπολογισμού για την ψυχική υγεία και δημιουργήσαμε νέες δομές και υπηρεσίες για την ενίσχυση του ΕΣΥ σε προσωπικό και κλίνες, δίνοντας έμφαση στα παιδιά μας.

Επίσης, με τα διδάγματα της πανδημίας είδαμε πόσο απαραίτητο είναι να αξιοποιήσουμε ψηφιακά εργαλεία για να παρέχουμε σύγχρονες υπηρεσίες, όπως η Τηλεψυχιατρική, που δίνουν πρόσβαση ακόμη και σε κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών, νησιωτικών και ορεινών.

Το ίδιο συνέβη και μετά την εμπειρία των φυσικών καταστροφών, και για αυτόν τον σκοπό έπρεπε να δώσουμε έμφαση στη δημιουργία κινητών μονάδων υποστήριξης, σε όλη την επικράτεια.

Η ανάγκη ενός ολοκληρωμένου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ψυχική Υγεία, ώστε να αποτυπώσουμε τις πολιτικές μας για την επόμενη μέρα και να χαράξουμε τη στρατηγική μας για την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών, ήταν καταφανής.

Με την καίρια συμβολή ειδημόνων στο πεδίο της ψυχικής υγείας από τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, εκπονήσαμε Εθνικό Σχέδιο Δράσης, με ορίζοντα δεκαετίας, για την υποστήριξη παιδιών, εφήβων, ηλικιωμένων, εργαζομένων, πασχόντων από άνοια και αυτισμό, στην Κοινότητα, με έμφαση στην πρόληψη και την ένταξη των ψυχικά ασθενών στην αγορά εργασίας, τον αποστιγματισμό και την έγκαιρη αντιμετώπιση καταστάσεων κρίσης, όπως η πανδημία και οι φυσικές καταστροφές.

Με το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ψυχική Υγεία 2021-2030 που σήμερα βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση ανοίγουμε την πόρτα σε ένα νέο σύστημα ψυχικής υγείας, με σύγχρονες, κοινοτικές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας που αφορούν όλον τον πληθυσμό και έχουν επίκεντρο τον άνθρωπο. Το Ταμείο Ανάκαμψης έχει δώσει το πράσινο φως για τη χρηματοδότηση νέων δομών και υπηρεσιών, και ήδη εγκαινιάζουμε νέες δομές που θα αναβαθμίσουν τον τομέα της ψυχικής υγείας για όλους τους Ελληνες.

Η Ζωή Ράπτη είναι υφυπουργός Υγείας