Κολλημένοι με τον Εμφύλιο

«Το ΕΑΜ μας έσωσε απ’ την πείνα, / θα μας σώσει κι από τη σκλαβιά / κι έχει πρόγραμμα λαοκρατία˙ / ζήτω ζήτω, ζήτω το ΕΑΜ. / Εχει ενώσει όλο τον λαό μας, / έχει την ΕΠΟΝ και τον ΕΛΑΣ, / κι έχει πρόγραμμα λαοκρατία˙ / ζήτω ζήτω, ζήτω το ΕΑΜ».

Ο ύμνος του ΕΑΜ δίνει λίγο την εικόνα. Μια παλλαϊκή οργάνωση με σαφώς αριστερή φρασεολογία που έχει πρόγραμμα λαοκρατία – κάτι παραπάνω, δηλαδή, από δημοκρατία, που ως γνωστόν ήταν «αστική» ενώ το ΚΚΕ ήθελε την Ελλάδα δορυφόρο της Σοβιετικής Ενωσης. Αλλά λίγο ενδιαφέρουν όλα αυτά. Αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο είναι αν το ΕΑΜ είναι αυτό που μας απελευθέρωσε από τους ναζί, όπως είπε στη Βουλή, στη συζήτηση για την τροπολογία περί κόμματος Κασιδιάρη, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας.

Συγγνώμη, αλλά όση διείσδυση κι αν είχε το ΕΑΜ στον λαό, αφενός δεν ήταν η μόνη αντιστασιακή οργάνωση, αφετέρου δεν μας απελευθέρωσε αυτό. Μπορούμε φυσικά να πούμε ότι με τη δράση του, και με τη δράση του ΕΛΑΣ, συνέβαλε στην εθνική αντίσταση. Αλλά βεβαίως δεν μας απελευθέρωσε το ΕΑΜ. Οι Γερμανοί δεν έφυγαν από την Ελλάδα επειδή νικήθηκαν από κλιμάκια ή από όλη την εθνική αντίσταση και αναγκάστηκαν να τραπούν σε φυγή. Εφυγαν επειδή υπέστησαν δυο δεινές ήττες στις αρχές του 1944 από τους Συμμάχους, στο Αντσιο της Ιταλίας έπειτα από εξάμηνες μάχες και στο Μόντε Κασίνο, νοτιοανατολικά της Ρώμης. Η εκδίωξη των Γερμανών από την κεντρική Ιταλία και η προέλαση των συμμάχων ανάγκασε τους Γερμανούς να αποχωρήσουν άρον άρον από τα Βαλκάνια, φοβούμενοι μήπως λόγω της προέλασης των Συμμάχων στον Βορρά αποκοπούν στα μέρη μας.

Την ψευδή αναφορά στο ΕΑΜ, πάντως, δεν την καταλαβαίνω ως στρεψοδικία εκ μέρους του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι μέρος μιας κομματικής μυθολογίας, κοινής σε ολόκληρη την Αριστερά, που διαβάζει και την ιστορία με τον ίδιο τρόπο που διαβάζει ο Αλέξης Τσίπρας τα νούμερα των παροχών τις οποίες εξαγγέλλει: στο περίπου. Η κομματική ζωή βρίθει θαυμαστικών για τις οργανώσεις, τα πρόσωπα και τις μάχες του Εμφυλίου, σε τέτοιο βαθμό ώστε τα πάντα γύρω γύρω να είναι λεπτομέρειες. Η αριστερής κοπής σχετική ιστοριογραφία περιγράφει ένα ευγενικό έπος καλών ανθρώπων που είχαν απέναντί τους θεούς και δαίμονες, ιδού το μυθολογικό πλαίσιο.

Η ουσία όμως είναι αλλού. Οτι, παρά τις προσπάθειες για λήθη, προκειμένου να μείνουν πίσω οι αντιπαλότητες του Εμφυλίου και η χώρα να προχωρήσει μονιασμένη στον ευρωπαϊκό δημοκρατικό δρόμο της, ο μυθοποιημένος εμφύλιος συνεχίζει να ορίζει τις αφηγήσεις των αριστερών κομμάτων. Επειδή η ήττα πονάει; Επειδή η εξιδανίκευση της Αριστεράς φτιάχνει ένα τραύμα για το όνειρο που δεν ολοκληρώθηκε;

Δεν έχω καταλάβει το κόλλημα με τον Εμφύλιο. Εχουν γίνει τόσα σε αυτή τη χώρα στο μεταξύ. Είχαμε χούντα, μεταπολίτευση, εισβολή και κατοχή του 37% της Κύπρου, αλλαγή του πολιτεύματος, είσοδο στην ΕΟΚ και είσοδο στην ΟΝΕ, χρεοκοπία και μνημόνια. Μεταπολιτευτικά μόνο, ζούμε μια μόνιμη σύγκρουση ευρωπαϊκών και αντιευρωπαϊκών δυνάμεων, φονική αριστερή τρομοκρατία (που ανεξήγητα τη «χαϊδεύει» ο ΣΥΡΙΖΑ), κύμα βίας και λαϊκισμού που οδήγησε όχι μόνο τη ριζοσπαστική Αριστερά στην εξουσία αλλά και την εξτρεμιστική Ακροδεξιά στη Βουλή. Είμαστε μια χώρα που συνεχώς παράγει ιστορία – κι εμείς να μένουμε κολλημένοι στον Εμφύλιο;