«Τα θύματα ίσως να ξεπεράσουν τις 15.000»

Συναγερμό στις τάξεις των σεισμολόγων και στην Αθήνα σήμανε ο «δίδυμος Αρμαγεδδών» που χτύπησε χθες το πρωί την Τουρκία. Το ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν οι ειδικοί είναι εάν και κατά πόσο το ρήγμα της Ανατολικής Ανατολίας που ενεργοποιήθηκε τις προηγούμενες ώρες – δίνοντας εκτός από τους δύο μεγασεισμούς των 7,8 και των 7,7 ρίχτερ δεκάδες μικρότερες δονήσεις – μπορεί να επηρεάσει τον ελλαδικό χώρο.

Ακης Τσελέντης:

«Μιλάμε, για το φαινόμενο του ντόμινο»

«Τα πράγματα στην Τουρκία δεν πάνε καθόλου καλά», λέει χαρακτηριστικά στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου Ακης Τσελέντης και περιγράφει το φαινόμενο: «Η τεκτονική πλάκα της Αραβίας κινείται προς βορρά και χτυπάει αυτήν της Τουρκίας, η οποία με τη σειρά της κινείται σαν σφήνα δυτικά, κατά μήκος δύο ρηγμάτων – της Βορείου Ανατολίας και της Ανατολικής Ανατολίας».

Σύμφωνα με τον ειδικό, ο πρώτος σεισμός, που έγινε κατά τη διάρκεια της νύχτας, διήγειρε τον επόμενο, σε ένα τμήμα του ρήγματος που δεν είχε ενεργοποιηθεί. «Μιλάμε, δηλαδή, για το φαινόμενο του ντόμινο», ξεκαθαρίζει, εκφράζοντας την ανησυχία ότι τους επόμενους μήνες η περιοχή θα βιώσει πάρα πολλούς μετασεισμούς μεγέθους 6,5-6,6 ρίχτερ.

Οπως ο ίδιος τονίζει, ο δομικός ιστός της περιοχής είναι άθλιος. Ο Ακης Τσελέντης βρέθηκε στη Νότια και Ανατολική Τουρκία πριν από επτά χρόνια στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος και διαπίστωσε την άθλια κατάσταση ακόμα και σύγχρονων κατοικιών. «Γι’ αυτό και είδαμε σε απόσταση 150 χλμ. από το επίκεντρο να καταρρέουν δύο κτίρια σαν χάρτινοι πύργοι».

Μιλώντας, πάντως, για τη χώρα μας, ο διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου εκτιμά ότι, όσο και να μας τρομάζουν οι εικόνες από τη γείτονα, δεν πρέπει να ανησυχούμε. «Στην Ελλάδα αποκλείεται να έχουμε τέτοιες σκηνές. Αρχικά γιατί δεν θα έχουμε ποτέ σεισμούς αντίστοιχης έντασης και από την άλλη γιατί έχουμε τους καλύτερους αντισεισμικούς κανονισμός στον κόσμο», σημειώνει. Οσον αφορά την πιθανότητα το φαινόμενο του ντόμινο να επεκταθεί και πέρα από το Αιγαίο, ο Ακης Τσελέντης απαντά ότι «είναι εξαιρετική μικρή ως και απίθανη». Το ίδιο καθησυχαστικός είναι και για την Κύπρο.

Τέλος, εκφράζει φόβους ότι τα θύματα θα ξεπεράσουν τις 15.000 και αυτό γιατί εκτός από την Τουρκία έχει πληγεί και η Συρία. «Εκεί, ολόκληρα χωριά έχουν εξαλειφθεί σαν να έχουν πέσει πυρηνικές βόμβες», καταλήγει.

Γεράσιμος Παπαδόπουλος:

«Μπορεί να επηρεαστεί ευρύτερα η Ανατολική Μεσόγειος»

«Οι σημερινοί μεγάλοι σεισμοί έγιναν στο ρήγμα της Ανατολική Ανατολίας, το οποίο εντοπίζεται στην περιοχή της Νότιας Τουρκίας και στα σύνορα με τη Συρία κάμπτεται – μένει στη Συρία, στον Λίβανο και στο Ισραήλ. Είναι ένα από τα μεγαλύτερα ρήγματα στον κόσμο, πολύ δραστήριο, με πολύ μεγάλα μεγέθη. Γι’ αυτό και στο παρελθόν έχουν γίνει σεισμοί παρόμοιου μεγέθους και εξίσου πολύνεκροι», εξηγεί από την πλευρά του ο καθηγητής Σεισμολογίας Γεράσιμος Παπαδόπουλος.

Μάλιστα, όπως λέει, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου και για τις γειτονικές χώρες, όπως η Ελλάδα, οι μεγάλες δονήσεις πληρούν τις γεωφυσικές προϋποθέσεις ώστε να επηρεάσουν την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. «Οι προϋποθέσεις είναι ακριβώς τα μεγέθη τους, είναι, δηλαδή, πολύ ισχυροί και επιπλέον είναι επιφανειακοί». Οι περιοχές που πρέπει κατά τον καθηγητή να τεθούν σε συναγερμό είναι πρωτίστως στην Τουρκία, στη Συρία και στην Κύπρο. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι «και η Ελλάδα δεν βγαίνει από το κάδρο αλλά έχει μικρότερες πιθανότητες λόγω απόστασης. Η Αθήνα είναι 1.200 χιλιόμετρα μακριά από τα επίκεντρα αυτών των σεισμών. Οι πιθανότητες να επηρεαστεί γεωδυναμικά η χώρα μας είναι μικρές, όμως, υπάρχουν οι γεωφυσικές προϋποθέσεις».

Αναφερόμενος, δε, στο ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας, που είναι εξίσου μεγάλο, δραστήριο και έδωσε τους σεισμούς του 1999, εκτιμά ότι ενδέχεται να επηρεαστεί άμεσα. «Τα μεγέθη ποικίλλουν. Μπορεί να είναι μεγάλοι σεισμοί, μπορεί όμως να είναι και μικρότερης έντασης σεισμοί. Δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας», λέει.

Στο ερώτημα, ποιες περιοχές της Ελλάδας θα μπορούσαν να επηρεαστούν από το χθεσινό πολύνεκρο πέρασμα του Εγκέλαδου, ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος τονίζει ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να απαντηθεί με βεβαιότητα: «Υπάρχει μία ακόμη προϋπόθεση. Ενα ρήγμα για να επηρεαστεί από μακριά πρέπει ήδη να είναι ώριμο από μόνο του, να έχει ήδη συσσωρεύσει ενέργεια για να επιταχύνει τον σεισμό. Γι’ αυτό δεν μπορούμε να υποθέσουμε ποιες μπορεί να είναι οι δυνητικά “υποψήφιες” περιοχές».

Αλλωστε, ενώ σημειώνει πως καμία περιοχή δεν θα έβγαινε αλώβητη από τόσο μεγάλους σεισμούς, παραθέτει και δύο παράγοντες που συνέτειναν στην καταστροφή – «η μεγάλη ένταση αφενός και κακές κατασκευές αφετέρου».

Ευθύμης Λέκκας:

«Είναι ένα ρήγμα 1.000 χιλιομέτρων»

Ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας, καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής και Εφαρμοσμένης Γεωλογίας Ευθύμης Λέκκας που μετέβη στο Γκαζιάντεπ ως επικεφαλής της ελληνικής αποστολής, πάντως, εκτιμά ότι το ρήγμα που ενεργοποιήθηκε, δύσκολα θα επηρεάσει την Ελλάδα, αφού δεν σχετίζεται με αυτό της Ανατολίας. «Είναι ένα ρήγμα που αρχίζει από το Ισραήλ και καταλήγει σχεδόν στη Μαύρη Θάλασσα», εξηγεί. Μιλώντας για το αντικείμενο της ελληνικής αποστολής, τονίζει ότι έχει σύνθετο χαρακτήρα – επιστημονικό, τεχνικό, διασωστικό και ανθρωπιστικό. «Αυτό που θα επιδιώξουμε είναι να σώσουμε κόσμο κάτω από εξαιρετικά δύσκολες και επικίνδυνες συνθήκες», λέει χαρακτηριστικά και προσθέτει: «Είναι μία κατάσταση η οποία προήλθε από ένα τεράστιο ρήγμα της τάξεως των 1.000 και πλέον χιλιομέτρων. Ενα ρήγμα που ενεργοποιήθηκε στον πρώτο σεισμό στα 200 πρώτα χιλιόμετρα και στον δεύτερο σε άλλα 200 χιλιόμετρα. Ενα ρήγμα που διατρέχει την Τουρκία, από τα Αδανα μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα».