Στην πρώτη γραμμή {LF}της ηλεκτροπαραγωγής

Λίγες εβδομάδες απομένουν για την έναρξη της εμπορικής λειτουργίας της νέας υπερσύγχρονης λιγνιτικής μονάδας της ΔΕΗ, Πτολεμαΐδα 5.

Πρόκειται για το μεγαλύτερο και πλέον απαιτητικό ενεργειακό έργο της τελευταίας δεκαετίας στη χώρα. Η επένδυση για την κατασκευή της ανήλθε στο 1,5 δισ. ευρώ και πλέον βρίσκεται στο στάδιο των τελικών δοκιμών.

Με εγχώριο καύσιμο από τα λιγνιτωρυχεία της ΔΕΗ, ισχύ 660 MW και δυνατότητα παροχής θερμικής ενέργειας τηλεθέρμανσης 140 MW, το «διαμάντι» της ηλεκτροπαραγωγικής ικανότητας της ΔΕΗ έρχεται να στηρίξει το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας στην πλέον κρίσιμη στιγμή, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας και στη μείωση της εξάρτησής μας από το εισαγόμενο φυσικό αέριο.

Η Πτολεμαΐδα 5 προστίθεται στο ενεργειακό σύστημα σε μία κρίσιμη περίοδο για την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας, συμβάλλοντας τα μέγιστα στην επάρκεια της ηλεκτροπαραγωγής. Η ενεργειακή κρίση ανέδειξε την ανάγκη της απεξάρτησης της χώρας από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και τη στήριξή της σε εγχώριες πηγές όπως τις ΑΠΕ και τον λιγνίτη. Κι όμως κατά τη διάρκεια μεγάλου μέρους της περιόδου των δέκα ετών που μεσολάβησαν από τα τέλη Μαρτίου του 2013 και την υπογραφή της σχετικής σύμβασης μεταξύ της ΔΕΗ και της ΤΕΡΝΑ, μέχρι σήμερα, η επένδυση δέχθηκε πυρά αμφισβήτησης. Μάλιστα δεν έλειπαν και οι φωνές που έλεγαν πως όταν ολοκληρωθεί η Πτολεμαΐδα 5 θα είναι μία ολοκαίνουργια «μονάδα-φάντασμα», αφού ποτέ δεν θα ήταν ευθέως ανταγωνιστική των μονάδων φυσικού αερίου και άρα θα έμενε εκτός της αγοράς ηλεκτροπαραγωγής.

Πέραν αυτού το έργο ξεκίνησε την εποχή των Μνημονίων της χώρας, αλλά και των φόβων της οικονομικής κατάρρευσης της ΔΕΗ.

Χαρακτηριστικό της κρισιμότητας της κατάστασης είναι πως χρειάστηκε η συμβολή του ίδιου του κατασκευαστή του έργου, της ελληνικής τεχνικής εταιρείας ΤΕΡΝΑ, που μέσω των συνεργασιών της με τους υπεργολάβους και προμηθευτές της εξασφάλισε χρηματοδότηση ύψους 800 εκατ. ευρώ από τον γερμανικό οίκο Heules Hermes για λογαριασμό της ΔΕΗ στην αρχή του έργου, ενώ σε μία περίοδο που το εγχώριο τραπεζικό σύστημα βρισκόταν σε δεινή κατάσταση, η ΤΕΡΝΑ κατάφερε να εξασφαλίσει όλες τις απαιτούμενες εγγυητικές και τις απαραίτητες γραμμές χρηματοδότησης. Επιπλέον, η θυγατρική του Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ανέλαβε πολλές φορές ευθύνες που δεν της αναλογούσαν, ενώ χρειάστηκε και να «γεφυρώσει» το χάσμα που προέκυπτε πριν από το 2019 λόγω αδυναμίας της ΔΕΗ να καταβάλει τα απαιτούμενα κεφάλαια για την πληρωμή των εργασιών και των προμηθευτών, χρηματοδοτώντας άτοκα η ίδια για μήνες οφειλές εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, προκειμένου να μη διακοπούν οι πληρωμές προς τους 2.000 εργαζομένους στο εργοτάξιο και τους δεκάδες προμηθευτές και υπεργολάβους, και να αποφευχθεί ως εκ τούτου ο κίνδυνος διακοπής των εργασιών.

Αλλά το έργο δοκιμάστηκε και στην εποχή της πανδημίας με τις προκλήσεις ως προς την ασφάλεια των εργαζομένων αλλά και την εξασφάλιση της παράδοσης του εξοπλισμού.

Παρότι, όμως, μπορεί η νέα μονάδα να κάνει ντεμπούτο ως λιγνιτική, δεν αποκλείεται ο ενεργειακός και κατασκευαστικός αυτός άθλος να κληθεί να μετεξελιχθεί περαιτέρω τα προσεχή χρόνια. Είναι χαρακτηριστικό πως η μελέτη επάρκειας του ΑΔΜΗΕ αναφέρει ότι η νέα μονάδα Πτολεμαΐδα 5 της ΔΕΗ μπαίνει στο σύστημα ως λιγνιτική το 2023 και αποσύρεται στις 31/12/2028, για να ξαναεμφανιστεί δύο χρόνια μετά (1/1/2031) ως μονάδα φυσικού αερίου, με αυξημένη ισχύ στα 1.000 MW.