Η φιλανθρωπία του μεσάζοντα

Το ύψος του τζίρου που σημειώνουν οι οίκοι δημοπρασιών συχνά φαντάζει ιλιγγιώδες, ακόμα και σε χρονιές που δεν παρουσιάζουν εντυπωσιακά ρεκόρ. Πέρα από τα κέρδη όμως, σημασία έχει ειδικά για επιχειρήσεις όπως αυτές και η έξωθεν καλή μαρτυρία. Πόσω μάλλον που ουκ ολίγες φορές οι δημοπρασίες τους συνδέονται με φιλανθρωπικές δράσεις.

Με τη διαφορά ότι στην υπόθεση των καλών πράξεων δεν εμπλέκονται οι ίδιοι, αλλά λειτουργούν ως μεσάζοντες για να συγκεντρώσουν οι πελάτες τους χρήματα για να πραγματοποιήσουν τις φιλανθρωπίες τους, πολλές εκ των οποίων σκιάζονται από σύννεφα ασάφειας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο οίκος Sotheby’s o οποίος σημείωσε τζίρο άνω των 6,8 δισ. δολαρίων κατά την προηγούμενη χρονιά και αναφέρει ότι περισσότερα από 430 εκατ. δολάρια που συγκέντρωσε μέσω των πωλήσεών του διατέθηκαν σε 240 φιλανθρωπικές οργανώσεις.

Οι εισπράξεις μπορεί να καλύπτουν δράσεις με οικολογικό πρόσημο, όπως το Instituto Terra, μια Μη Κυβερνητική Οργάνωση, που ιδρύθηκε από τον φωτογράφο Σεμπαστιάο Σαλγάδο και εργάζεται για την καταπολέμηση της καταστροφής του τροπικού δάσους της Βραζιλίας, στην οποία κατέληξαν 3 εκατ. δολάρια από δημοπρασία των Sotheby’s, ενώ 12,4 εκατ. δολάρια συγκεντρώθηκαν από την πώληση έργου του Τζεφ Κουνς από τους Christie’s ώστε να σταλεί ανθρωπιστική βοήθεια στην Ουκρανία. Σε ανάλογες κινήσεις προχώρησαν και οι Phillips που συνεργάστηκαν με τη Whitechapel Gallery του Λονδίνου δημοπρατώντας έργα σύγχρονων καλλιτεχνών με στόχο την υποστήριξη των εκπαιδευτικών δράσεων του ιδρύματος.

Γενικά οι οίκοι δημοπρασιών συνήθως βοηθούν τους πωλητές και τους συνεργάτες τους να συγκεντρώσουν χρήματα. Προσφέρουν χρόνο και τεχνογνωσία παρέχοντας μια περισσότερο δημιουργική προσέγγιση στον τρόπο που πραγματοποιούνται οι φιλανθρωπικές δράσεις, όπως αναφέρει και σε άρθρο της η επιθεώρηση τέχνης «The Art Newspaper».

Την ίδια στιγμή όμως το τοπίο παραμένει θολό. Επί παραδείγματι τα έσοδα ύψους 1 δισ. δολαρίων από τη δημοπρασία της συλλογής του Πολ Αλεν δόθηκαν στο σύνολό τους σε φιλανθρωπικές οργανώσεις, ποτέ όμως δεν ανακοινώθηκε ποιες είναι αυτές.

Οι περιπτώσεις που οι οίκοι δημοπρασιών υιοθετούν απευθείας και όχι ως μεσάζοντες ένα πλαίσιο φιλανθρωπικής δράσης είναι κυρίως μέσω των προγραμμάτων τους εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Και υπό αυτό το πρίσμα οι Phillips δώρισαν 5,8 εκατ. στερλίνες στον Ουκρανικό Ερυθρό Σταυρό σε μια προσπάθεια να «λειανθούν» οι εντυπώσεις από το γεγονός ότι η επιχείρηση είναι ρωσικής ιδιοκτησίας. Ο οίκος Sotheby’s διοργάνωσε μια δημοπρασία για να στηρίξει τις οικογένειες που επλήγησαν από τον πόλεμο στην Ουκρανία και οι Christie’s έκαναν δωρεές τόσο στην Υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες όσο και στον Ερυθρό Σταυρό, χωρίς να προσδιορίσουν το ακριβές ποσό. Αντιθέτως, μια τράπεζα με αντίστοιχη δράση – ενδεικτικά αναφέρεται ο ιστότοπος της Goldman Sachs – γνωστοποιεί ότι έχει δωρίσει 8,8 εκατ. δολάρια μόνο για τη στήριξη της Ουκρανίας.

Εξού και τα παραπάνω παραδείγματα δείχνουν την κατεύθυνση που ακολουθούν οι οίκοι δημοπρασιών και θα πρέπει να έχουν υπόψη τους όσοι ενδιαφέρονται να προχωρήσουν σε συγκέντρωση κεφαλαίων για φιλανθρωπικούς σκοπούς, επισημαίνεται στον ιστότοπο της έγκριτης εικαστικής επιθεώρησης: δεν είναι κατά κύριο λόγο οι ίδιοι δωρητές, αλλά προσφέρουν τη δυνατότητα και την τεχνογνωσία, ώστε να συγκεντρωθούν μεγάλα ποσά για κοινωφελείς σκοπούς.