«Ουδέν νεώτερον» από την επίσκεψη Μπλίνκεν σε Ισραήλ – Παλαιστίνη

Χωρίς να προκύψει κάποιο ουσιαστικά νέο δεδομένο, τουλάχιστον επισήμως και δημοσίως, ολοκληρώθηκαν οι συναντήσεις που είχε το προηγούμενο διήμερο ο Αντονι Μπλίνκεν με την πολιτική ηγεσία του Ισραήλ και τον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής. Σημειώνεται ότι ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών βρέθηκε στην περιοχή σε μια στιγμή έκρηξης της βίας και απειλής γενίκευσης των συγκρούσεων, καθώς μόνο κατά τον πρώτο μήνα του 2023 έχουν χάσει τη ζωή τους σε διάφορα επεισόδια τουλάχιστον 35 Παλαιστίνιοι και 7 Ισραηλινοί – οι περισσότεροι την προηγούμενη εβδομάδα, αφενός στην εισβολή κομάντος στην παλαιστινιακή πόλη Τζενίν και αφετέρου στην επίθεση που σημειώθηκε έξω από συναγωγή στην Ανατολική Ιερουσαλήμ.

Ο Μπλίνκεν φέρεται να μετέφερε και στις δύο πλευρές τη «βαθιά ανησυχία» του, την προτροπή του για «αυτοσυγκράτηση» και «αποφυγή προκλήσεων», καθώς και την πάγια υποστήριξη της Ουάσιγκτον στη λύση των δύο κρατών, που θα συνυπάρχουν ειρηνικά. «Οτιδήποτε άλλο που θα μας απομάκρυνε από αυτόν τον στόχο θα ήταν, κατά τη γνώμη μας, επιζήμιο για τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια του Ισραήλ, καθώς και για την ταυτότητά του ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους», είπε χαρακτηριστικά στον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, επαναλαμβάνοντας και την αντίθεση των ΗΠΑ στην πολιτική εποικισμού των παλαιστινιακών εδαφών και κάθε προσπάθειας αλλοίωσης του χαρακτήρα των Ιερών Τόπων. Ανάλογο ήταν το μήνυμά του και προς τον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς – έστω κι αν αυτός παραμένει αδύναμος απέναντι στη Χαμάς και τις άλλες παλαιστινιακές οργανώσεις -, προς τον οποίο υποσχέθηκε 50 εκατ. δολάρια επιπλέον μέσω της αρμόδιας υπηρεσίας του ΟΗΕ, αλλά και ανάπτυξη συστήματος επικοινωνιών 4G.

Χάνει έδαφος η λύση των δύο κρατών

Η αλήθεια, ωστόσο, είναι ότι το συγκεκριμένο σχέδιο μοιάζει να χάνει διαρκώς έδαφος και στις δύο πλευρές. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι η πιο πρόσφατη αμερικανική πρωτοβουλία προς αυτή την κατεύθυνση «εξέπνευσε» σχεδόν πριν από μία δεκαετία – το 2014, στο μέσο της δεύτερης θητείας του Μπαράκ Ομπάμα – και έκτοτε δεν έχει εκδηλωθεί κάποια νέα. Παράλληλα, η ανάληψη της εξουσίας στο Ισραήλ από την πιο ακροδεξιά κυβέρνηση περιορίζει περαιτέρω τις πιθανότητες μιας λύσης σε αυτή την κατεύθυνση, μιας και αρκετοί από τους εταίρους του Νετανιάχου έχουν δημοσίως εκφράσει την αντίθεσή τους στην προοπτική ίδρυσης ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.

Αποκαλυπτικά για τις τάσεις που επικρατούν είναι και τα ευρήματα πρόσφατης δημοσκόπησης την οποία διεξήγαγε το Παλαιστινιακό Κέντρο Πολιτικής και Ερευνας, καταγράφοντας σημαντικές μετατοπίσεις σε σύγκριση με την αντίστοιχη δημοσκόπηση του 2020. Σύμφωνα με αυτά, μόλις το ένα τρίτο των Παλαιστινίων και των Εβραίων του Ισραήλ (33% και 34% αντιστοίχως) τάσσεται σήμερα υπέρ της ύπαρξης δύο κρατών, με τα δύο τρίτα των μεν και πάνω από τους μισούς στις τάξεις των δε να δηλώνουν κατηγορηματικά αντίθετοι.

Την ίδια στιγμή, είναι γεγονός ότι στο φόντο και των γενικότερων ανακατατάξεων στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, τα περισσότερα αραβικά καθεστώτα δεν δείχνουν το ίδιο ενδιαφέρον για το Παλαιστινιακό, που παλαιότερα αποτελούσε μία από τις βασικές τους προτεραιότητες. Οι εξελίξεις δείχνουν, μάλιστα, ότι πολλά από αυτά προκρίνουν την εξομάλυνση των σχέσεών τους με το Ισραήλ, καθώς εκτιμούν ότι κάτι τέτοιο εξυπηρετεί καλύτερα τα συμφέροντά τους.