Η κινεζοαμερικανική παγίδα {LF}της τεχνολογίας

Η τεχνολογία είναι το σημείο μηδέν στη σύγκρουση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας. Για τον αμερικανικό ηγεμόνα, πρόκειται για την αιχμή της γεωστρατηγικής ισχύος και τα μέσα για διαρκή ευημερία. Για την Κίνα, κρατά το κλειδί για την εγχώρια καινοτομία. Ο τεχνολογικός πόλεμος που βρίσκεται τώρα σε εξέλιξη μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ο καθοριστικός αγώνας του εικοστού πρώτου αιώνα.

Η Κίνα δραστηριοποιείται. Στην αλλαγή του αιώνα, ξόδευε μόλις το 0,9% του ΑΕΠ της σε έρευνα και ανάπτυξη (Ε&Α), ή περίπου το ένα τρίτο του αντίστοιχου ποσοστού 2,6% στις ΗΠΑ. Μέχρι το 2019 (το πιο πρόσφατο έτος για συγκρίσιμα στοιχεία), η Κίνα δαπανούσε το 2,2% του ΑΕΠ σε Ε&Α, ή το 71% του μεριδίου 3,1% της Αμερικής. Οι ΗΠΑ υστερούν επίσης στην εκπαιδευτική επάρκεια που εστιάζει στο STEM (επιστήμη, τεχνολογία, μηχανική και μαθηματικά), ενώ η Κίνα παράγει τώρα πολύ περισσότερα διδακτορικά STEM από τις ΗΠΑ.

Εν μέρει, το έλλειμμα της Αμερικής στα κρίσιμα θεμέλια της ηγεσίας στην τεχνολογία – τόσο της Ε&Α όσο και του ανθρώπινου κεφαλαίου – είναι απόρροια της ίδιας έλλειψης εγχώριας αποταμίευσης που έχει προκαλέσει χρόνια εμπορικά ελλείμματα των ΗΠΑ. Η τάση της Αμερικής να κατηγορεί την Κίνα για προβλήματα που δημιουργεί η ίδια είναι δικαιολογία, όχι στρατηγική.

Η πιο στρατηγική προσέγγιση της Κίνας δεν είναι χωρίς τις δικές της ευπάθειες, ειδικά όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη. Ενώ η τεράστια δεξαμενή δεδομένων της Κίνας συνεπάγεται τεράστιο πλεονέκτημα για εφαρμογές μηχανικής μάθησης, η πρόοδός της σε αυτόν τον τομέα τελικά θα παρεμποδιστεί χωρίς διαρκώς αυξανόμενη ισχύ επεξεργασίας. Η τακτική επίθεση της Αμερικής στα προηγμένα τσιπ που τροφοδοτούν την ισχύ επεξεργασίας τεχνητής νοημοσύνης της Κίνας στοχεύει ακριβώς αυτόν τον αδύναμο κρίκο στην αλυσίδα της κινεζικής καινοτομίας. Η Κίνα το καταλαβαίνει και θα απαντήσει, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.

Τον πέμπτο αιώνα π.Χ., ο αρχαίος κινέζος στρατιωτικός φιλόσοφος Σουν Τζου συμβούλεψε: «Οι τακτικές χωρίς στρατηγική είναι ο θόρυβος πριν από την ήττα». Περίπου 2.500 χρόνια αργότερα, αυτή η συμβουλή φαίνεται τόσο σημαντική όσο ποτέ. Η σημερινή Κίνα συνεχίζει να παίζει ένα μακροπρόθεσμο παιχνίδι, ενώ η τακτική επίθεση της Αμερικής στην κινεζική τεχνολογία έχει να κάνει με βραχυπρόθεσμο παιχνίδι. Παγιδευμένες σε ένα πολιτικό σύστημα που δίνει μικρή αξία στη στρατηγική, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι ΗΠΑ θα επικρατήσουν σε μια υπαρξιακή τεχνολογική σύγκρουση με την Κίνα.

Ο Στίβεν Ρόουτς είναι πρώην πρόεδρος της Morgan Stanley Asia και επικεφαλής οικονομολόγος της εταιρείας. Είναι μέλος του διδακτικού προσωπικού του Yale University.