Διαφθορά

Χθες «Το Βήμα» δημοσίευσε ένα συγκλονιστικά εξοργιστικό ρεπορτάζ του Βασίλη Λαμπρόπουλου με διαλόγους ανάμεσα σε στελέχη της ΕΛ.ΑΣ. και ανθρώπους του κοινού ποινικού δικαίου. Συζητούν για δουλειές που σχετίζονται με το λαθρεμπόριο καυσίμων. Μέσα από τις κουβέντες αντιλαμβάνεσαι ότι εμπλέκονται και νυχτόβιοι, αστυνομικοί που βρίσκονται δίπλα σε υπουργούς, αλλά και υπηρεσιακά, ίσως και πολιτικά, στελέχη. Το κυριότερο: δεν μιλάμε για λίγους επίορκους αστυνομικούς, αλλά για έναν κύκλο προσώπων που κάνει αμοιβαίες εξυπηρετήσεις.

Και αναρωτιέμαι αν αυτό είναι φυσιολογικό και απολύτως αναμενόμενο. Ναι, είναι. Η διαφθορά δεν έχει να κάνει μόνο με την ηθική συγκρότηση των ανθρώπων. Οταν παίρνεις έναν μισθό της πλάκας και γύρω σου πετάνε χαρτονομίσματα, το πιθανότερο είναι να απλώσεις το χέρι και να πιάσεις μερικά. Αν μάλιστα ξέρεις ότι δεν θα σε ελέγξει κανείς, τότε οι αναστολές σου μπαίνουν κάτω από το χαλάκι ή κάπου, τέλος πάντων, που δεν θα σε ενοχλούν όταν πέφτεις για ύπνο. Είναι και κάτι ακόμα: όταν μαθαίνεις ότι ο διπλανός σου αγόρασε καλή βάρκα και ο προκάτοχός σου εξοχικό σε νησί, αρχίζεις να αισθάνεσαι ο ηλίθιος της παρέας. Ανθρωπος είσαι. Παιδιά έχεις.

Θα μου πείτε ότι ακόμα και αν ο μισθός σου γίνει τόσο παχύς που δεν χωράει στην τσέπη του παντελονιού, πάντα ο πειρασμός θα είναι εκεί έξω. Ε, για αυτό υπάρχουν οι θεσμικοί μηχανισμοί ελέγχου που, προφανώς, στη συγκεκριμένη περίπτωση έκαναν τη δουλειά τους, υπενθυμίζοντας στον πολίτη ότι η εμπιστοσύνη του δεν πετιέται στα σκουπίδια. Αλλά και τότε θέλεις να ρωτήσεις αν αυτοί που πιάνονται από την τσιμπίδα αντιστοιχούν μόνο σε ένα ποσοστό των επιόρκων. Και αν ναι, τότε αυτό το ποσοστό είναι μικρό ή μεγάλο μέσα στο σύνολο των στελεχών; Δεν βγάζεις άκρη.

Ομως έρχονται στιγμές που αισθάνεσαι ότι αυτή η χώρα λειτουργεί κάτω από μια λεπτή κρούστα νομιμοφροσύνης. Και πιστεύεις ότι αν τη σπάσεις, με ένα κουταλάκι, θα δεις σκηνές από τα Σόδομα. Γιατί η χώρα είναι μικρή, όλοι γνωρίζονται με όλους (αν δεν είναι κουμπάροι) και αρκεί ένα κλείσιμο του ματιού για να πάρει μπροστά η μηχανή.