Επέμεινε να είναι άνθρωπος

Nέο πρωθυπουργό έχει από την Τετάρτη η Νέα Ζηλανδία. Πρόκειται για τον 44χρονο Κρις Χίπκινς, μέχρι πρότινος υπουργό Εσωτερικών, Παιδείας και Δημόσιων Υπηρεσιών. Επελέγη για το ύπατο αξίωμα της χώρας από τα μέλη του κόμματός του, των Εργατικών. Τον συνοδεύει φήμη ικανότητας και εντιμότητας. Θα χρειαστεί αυτά και άλλα τόσα προκειμένου να κρατήσει τους Εργατικούς στην εξουσία μετά τις εκλογές του ερχόμενου Οκτωβρίου. Ο ίδιος μίλησε για «το μεγαλύτερο προνόμιο και τη μεγαλύτερη ευθύνη». Αλλά οι προβολείς παραμένουν στραμμένοι στην προκάτοχό του, την Τζασίντα Αρντερν, που παραιτήθηκε αιφνιδίως στις 19 Ιανουαρίου, έπειτα από έξι χρόνια στην πρωθυπουργία, κατά τα οποία επέδειξε ένα θαυμαστό μείγμα ενσυναίσθησης και δύναμης, λέγοντας πως «απλώς δεν έχω πια αρκετή ενέργεια» ώστε να συνεχίσει.

«Είμαι άνθρωπος, οι πολιτικοί είναι άνθρωποι. Δίνουμε ό,τι μπορούμε για όσο μπορούμε. Και μετά έρχεται η ώρα» δήλωσε με το χαρακτηριστικό ύφος που την ανέδειξε, σε δημοσκόπηση του 2020, δημοφιλέστερη νεοζηλανδή πρωθυπουργό του τελευταίου αιώνα. Κάποιοι, επικεντρώθηκαν στο μάθημα που έδωσε στους απανταχού ηγέτες. Αλλοι εστίασαν στην πιο σκοτεινή πλευρά της υπόθεσης, στην «πρωτοφανή» λεκτική βία και τις απειλές που δεχόταν η Αρντερν, τον διασυρμό που υφίστατο στα σόσιαλ μίντια – και τον ρόλο που διαδραμάτισαν αυτά στην απόφασή της. Ορισμένοι νεοζηλανδοί βουλευτές, μάλιστα, αποφάνθηκαν πως «εκδιώχθηκε από το αξίωμά» της και κάλεσαν τη Νέα Ζηλανδία να επανεξετάσει την πολιτική της κουλτούρα.

Η αστυνομία της χώρας ανέφερε πέρυσι πως οι απειλές κατά της Αρντερν είχαν σχεδόν τριπλασιαστεί μέσα σε τρία χρόνια: έγγραφα που δημοσιοποίησε έδειξαν πως πολλές προέρχονταν από αντιεμβολιαστές, άλλες από πολέμιους της αυστηρότερης νομοθεσίας για τα όπλα που προώθησε μετά την τρομοκρατική επίθεση με τους 51 νεκρούς σε δύο τεμένη του Κράιστσερτς τον Μάρτιο του 2019. «Οι πρωθυπουργοί δέχονται πάντα μεγάλες πιέσεις αλλά σε αυτή την εποχή των σόσιαλ μίντια και του clickbait η Τζασίντα αντιμετώπισε ένα βιτριολικό μίσος πρωτοφανές για τη χώρα μας» σημείωσε η Ελεν Κλαρκ, η πρώτη γυναίκα εκλεγμένη πρωθυπουργός της Νέας Ζηλανδίας.

Η ίδια η Αρντερν, ωστόσο, δήλωσε την Τρίτη πως «δεν θα της άρεσε καθόλου» να θεωρηθεί η αποχώρησή της ως μια κριτική προς τη χώρα της. «Η εμπειρία μου σε αυτή τη θέση υπήρξε εμπειρία αγάπης, κατανόησης και καλοσύνης. Αυτό μου έδειξε η πλειονότητα των Νεοζηλανδών» διαβεβαίωσε. «Ξέρω πως θα υπάρξει πολλή συζήτηση, στον απόηχο αυτής της απόφασης, για το ποιος ήταν ο υποτιθέμενος “πραγματικός λόγος”» είχε πει προφητικά ήδη από τις 19 Ιανουαρίου. «Μπορώ να σας πω ότι αυτά που μοιράζομαι σήμερα είναι η μοναδική ενδιαφέρουσα οπτική που θα βρείτε – ότι έπειτα από έξι χρόνια μεγάλων προκλήσεων, είμαι άνθρωπος». Τελικά, η Τζασίντα Αρντερν έφυγε όπως ήρθε: χωρίς κανείς να το περιμένει. Το 2017, στα 37 της, έγινε η νεότερη πρωθυπουργός της χώρας από το 1856. Και είχε αναλάβει επικεφαλής των Εργατικών μόλις δύο μήνες νωρίτερα, ενώ υπολείπονταν 20 μονάδες στις δημοσκοπήσεις. Διέθετε πτυχίο στην επικοινωνία, ήταν βουλευτής από το 2008, αντιπρόεδρος της κομματικής νεολαίας από το 2000, είχε εργαστεί στο μεσοδιάστημα στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων και στο γραφείο του Τόνι Μπλερ – αλλά ήταν μια νέα γυναίκα, χωρίς κυβερνητική εμπειρία, και μάλιστα έγκυος, πολλοί περίμεναν λοιπόν πως θα κατέρρεε στην πρώτη κρίση. Το 2018 έγινε η δεύτερη αρχηγός κυβέρνησης διεθνώς που γίνεται μητέρα κατά τη θητεία της (μετά την Πακιστανή Μπεναζίρ Μπούτο) – και η πρώτη που παίρνει γονική άδεια έξι εβδομάδων πριν αναλάβει ο σύντροφός της Κλαρκ Γκέιφορντ το μεγάλωμα της μικρής Νιβ. Την ίδια χρονιά, εμφανίστηκε μαζί με την τριών μηνών κόρη της στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Είχε ήδη αρχίσει να βάζει την υπογραφή της. Και όταν ενέσκηψαν απανωτές οι κρίσεις, από τη σφαγή στο Κράιστσερτς και τη φονική έκρηξη του ηφαιστείου του Γουάιτ Αϊλαντ, τον Δεκέμβριο του 2019, μέχρι την έλευση του COVID-19, παρέμεινε ακλόνητη σαν βράχος.

Η ψυχραιμία της, η αποφασιστικότητά της και η ποιότητα της ηγεσίας της τής χάρισαν διεθνώς τον τίτλο της «αντι-Τραμπ». Εκείνο το «Να είστε δυνατοί και να είστε ευγενικοί» που είχε πει στους Νεοζηλανδούς ανακοινώνοντας το πρώτο lockdown της χώρας έγινε συνώνυμό της. Χάρη στην πολιτική μηδενικού COVID που υιοθέτησε, η Νέα Ζηλανδία κατέγραψε λιγοστούς θανάτους. Στις εκλογές του 2020, παρά το οικονομικό κόστος της στρατηγικής αυτής, το κόμμα της απέσπασε 49% των ψήφων. Παρότι όμως τα περιοριστικά μέτρα ήρθησαν το 2022, το άστρο της άρχισε να θαμπώνει. Για πολλούς λόγους – γιατί δεν κατάφερε π.χ. να μετασχηματίσει τη χώρα μειώνοντας δραστικά τη φτώχεια. Αλλά πρωτίστως γιατί η Νέα Ζηλανδία, όπως όλος ο κόσμος, καλείται να αντιμετωπίσει τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της πανδημίας, την αύξηση του πληθωρισμού, τη μείωση της αγοραστικής δύναμης…

Τελευταία, η δημοτικότητα της Αρντερν είχε μειωθεί σημαντικά – τόσο που, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, μια κεντροδεξιά συμμαχία θα μπορούσε να κερδίσει τις εκλογές του Οκτωβρίου. «Φεύγω όχι γιατί πιστεύω ότι δεν μπορούμε να κερδίσουμε αλλά γιατί πιστεύω ότι μπορούμε και θα το κάνουμε» διευκρίνισε η ίδια. Η Τζασίντα Αρντερν θέλει να είναι «εκεί» όταν πάει φέτος η κόρη της σχολείο. Θέλει επίσης να παντρευτεί, «επιτέλους», τον σύντροφό της – η οικογένειά της, επεσήμανε, έκανε τις περισσότερες θυσίες. Οι περισσότεροι ηγέτες προσπαθούν να δείχνουν υπεράνθρωποι και αποδεικνύονται λίγοι. Εκείνη επέμεινε να είναι άνθρωπος και ενέπνευσε εκατομμύρια άλλους.