Η πιο σημαντική μεταπολεμική πρωθυπουργός

Υπό μία έννοια, η Τζασίντα Αρντερν, η οποία ανέλαβε τη διακυβέρνηση το 2017, μοιάζει να είναι η αιώνια πρωθυπουργός. Στη συλλογική μνήμη, άλλωστε, ο χρόνος τέμνεται στην αθώα περίοδο που προηγήθηκε του μακελειού στο Christchurch, της έκρηξης του ηφαιστείου στο White Island και της πανδημίας και την εξαντλητική περίοδο που ακολούθησε.

Σε κάθε μία από αυτές – πριν και μετά από εκείνο το καθοριστικό καλοκαίρι που διήρκεσε από τον Δεκέμβριο του 2019 ως τον Φεβρουάριο του 2020 – όλα έδειχναν ότι το σταθερό σημείο αναφοράς ήταν η Αρντερν. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς οποιονδήποτε άλλο πρωθυπουργό που θα μπορούσε να παρακάμψει τις συμβουλές του γραφειοκρατικού μηχανισμού, τους δισταγμούς της κυβέρνησης και την αβεβαιότητα των πολιτών προκειμένου να λάβει την απόφαση να επιβάλει lockdown στη χώρα των πέντε εκατομμυρίων και να εργαστεί προς την κατεύθυνση της εξάλειψης της Covid.

Κι όμως, η Αρντερν το έκανε. Μέσα σε λίγους μήνες η Covid τέθηκε υπό έλεγχο στη Νέα Ζηλανδία. Η οικονομία κατάφερε να ανακάμψει. Και σε μια άνοιξη με ασυνήθιστη ξηρασία το 2020, διασφάλισε μια άνευ προηγουμένου κοινοβουλευτική πλειοψηφία – μια επιβράβευση των πολιτικών της και των ηγετικών της ικανοτήτων στη χειρότερη κατάσταση έκτακτης ανάγκης εδώ και έναν περίπου αιώνα.

Υπό μία άλλη έννοια, βεβαίως, μοιάζει ωσάν η Αρντερν να εμφανίστηκε μόλις χθες για να αναχωρήσει αύριο. Τον Αύγουστο του 2017, οι συνάδελφοί της στο Εργατικό Κόμμα σχεδόν την παρακάλεσαν να αναλάβει την ηγεσία. Αυτό από μόνο του την κατατάσσει σε μια θέση διαφορετική από τη δική τους. Σε αντίθεση με τους προκατόχους της στην ηγεσία των Εργατικών, η ίδια ποτέ δεν εμφανίστηκε να διεκδικεί την εξουσία. Επί εννιά μήνες, ήταν η αξιόπιστη αναπληρώτρια.

Το πιο εντυπωσιακό αναφορικά με την Αρντερν είναι η απουσία του Εγώ της. Ακόμη και στην ομιλία με την οποία ανακοίνωσε την παραίτησή της, απευθύνθηκε ευθέως προς την κόρη της Νιβ, στην οποία υποσχέθηκε ότι η μαμά επιστρέφει σπίτι, αλλά και στον σύντροφό της Κλαρκ, δεσμευόμενη ότι επιτέλους θα μπορέσουν να παντρευτούν. Αυτός είναι και ο καλύτερος λόγος για να αποσυρθεί κανείς – να τιμήσει την υπόσχεση που έχει δώσει στην κόρη του.

Για όλους τους παρατηρητές της Αρντερν στον υπόλοιπο κόσμο, ήταν πάντα εντυπωσιακό το πώς μια γυναίκα γέννησε, θήλασε και φρόντισε ένα μωρό, ένα νήπιο και, στη συνέχεια, ένα παιδί, ενώ την ίδια στιγμή αντιμετώπιζε μια τρομοκρατική σφαγή, την έκρηξη ενός ηφαιστείου και μια πανδημία. Σε καθεμία από αυτές τις καταστροφές, η πρωθυπουργός έδρασε αποφασιστικά – από την απαγόρευση των ημιαυτόματων όπλων και την αλλαγή του πλαισίου για την οπλοκατοχή μέχρι την εφαρμογή ενός παραδειγματικού παγκοσμίως συστήματος συναγερμού για την αντιμετώπιση των εκρήξεων της Covid.

Αποτελεί πρόκληση η απόπειρα να ερμηνευθεί διαλεκτικά η άνοδος της Αρντερν. Αν η συντηρητική κουλτούρα και ο ανελέητος καταναλωτισμός ευθύνονταν για την εξουσία των λουλουδιών τη δεκαετία του ’60, τότε ίσως ήταν οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές και η μορφή του καπιταλισμού που έφτασε να απειλεί τις ζωές οι αιτίες για τη μοναδικότητα της Αρντερν. Από το 2017 ως το 2023, εξάλλου, ήταν ένας άνθρωπος ο οποίος υποσχόταν να νοιάζεται. Στην πράξη, ωστόσο, η απήχησή της οφειλόταν πάντα στην προσωπικότητά της. Αυτή την «αμείλικτη θετικότητα», όπως είχε η ίδια πει.

Ο Μόργκαν Γκόντφερι είναι  επίκουρος καθηγητής στη σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οτάγκο της Νέας Ζηλανδίας