Μαζικότερες τώρα οι διαδηλώσεις κατά του Νετανιάχου

Η επιστροφή του Μπενιαμίν Νετανιάχου στην ισραηλινή πρωθυπουργία, επικεφαλής ενός ακροδεξιού κυβερνητικού συνασπισμού που ανακατεύει υπερορθόδοξους και υπερεθνικιστές θρησκευόμενους, σήμανε και την επανάληψη των εβδομαδιαίων διαδηλώσεων μετά το σαμπάτ, το βράδυ του Σαββάτου. Το 2020, οι κινητοποιήσεις κατά του υπόδικου για διαφθορά πρωθυπουργού είχαν διαρκέσει μήνες: τώρα αναγεννιούνται ακόμα μαζικότερες. Κάπου 30.000 άνθρωποι είχαν διαδηλώσει στο Τελ Αβίβ το Σάββατο 7 Ιανουαρίου, περίπου 80.000 γέμισαν την πλατεία Χαμπίμα της πόλης αυτό το Σάββατο – δύο μικρότερες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας πραγματοποιήθηκαν στη Χάιφα και στην Ιερουσαλήμ, μπροστά στην κατοικία του ισραηλινού προέδρου, Ιτσχάκ Χέρτζογκ.

Στο στόχαστρο βρίσκεται κυρίως η δικαστική μεταρρύθμιση την οποία παρουσίασε στις 4 Ιανουαρίου, μόλις έξι ημέρες μετά την ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης, ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιαρίβ Λεβίν. Η κυβέρνηση Νετανιάχου επιμένει ότι αποκαθιστά τις ισορροπίες ανάμεσα στη νομοθετική, την εκτελεστική και τη δικαστική εξουσία. Οι πολέμιοί της, τη χαρακτηρίζουν μία «αχαλίνωτη επίθεση εναντίον του δικαστικού συστήματος, σαν να επρόκειτο για έναν εχθρό που πρέπει να πολεμηθεί και να συντριβεί»: η δήλωση ανήκει στην ίδια την πρόεδρο του ισραηλινού Ανωτάτου Δικαστηρίου, Εστέρ Χαγιούτ. Και δεν είναι σύνηθες να κάνουν οι πρόεδροι του ισραηλινού Ανωτάτου Δικαστηρίου παρόμοιες παρεμβάσεις.

Σφοδρές αντιδράσεις
Στην πραγματικότητα, οι διαδηλώσεις του Σαββάτου ήταν η κορύφωση μιας εβδομάδας σφοδρών αντιδράσεων κατά της προωθούμενης δικαστικής μεταρρύθμισης. Πολλές εκατοντάδες δικηγόροι έχουν διαδηλώσει εναντίον της, και περίπου δέκα πρώην εισαγγελείς έχουν δημοσιεύσει μία επιστολή διαμαρτυρίας. Παίρνοντας τον λόγο στην πλατεία Χαμπίμα του Τελ Αβίβ, η πρώην δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Αγιάλα Φροκάτσια, κατήγγειλε την «έναρξη μιας νέας εποχής με έναν νέο ορισμό της δημοκρατίας: όχι μια δημοκρατία βασισμένη σε αξίες, αλλά μια κολοβή δημοκρατία, που στηρίζεται αποκλειστικά στη “βούληση του ψηφοφόρου”».

Στην έναρξη της έκτης πρωθυπουργικής του θητείας, ο Νετανιάχου θέλει να χαλιναγωγήσει το Ανώτατο Δικαστήριο, που κατηγορείται από μέλη του κυβερνητικού συνασπισμού του για υπερβάλλοντα ζήλο και ελιτισμό. Ο νέος συνασπισμός φιλοδοξεί μεταξύ άλλων να αποδυναμώσει την εποπτική δύναμη του σώματος, να πολιτικοποιήσει τους διορισμούς των δικαστών και των νομικών συμβούλων, και να προσφέρει στους βουλευτές το δικαίωμα να τροποποιούν τους νόμους, εφόσον διαθέτουν απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, χωρίς να μπορεί πραγματικά να εναντιωθεί σε αυτό το Ανώτατο Δικαστήριο.

«Δημοκρατία!» φώναζαν
Οι ηγέτες της αντιπολίτευσης απέφυγαν να τραβήξουν πάνω τους τα φώτα στις διαδηλώσεις του Σαββάτου – σύμφωνα με την εφημερίδα «Χααρέτζ», κατόπιν αιτήματος των διοργανωτών, της οργάνωσης κατά της διαφθοράς Κίνημα της Μαύρης Σημαίας. Ο Γιαΐρ Λαπίντ, ο προκάτοχος του Νετανιάχου στην πρωθυπουργία, δεν παρέστη. Ο πρώην υπουργός Αμυνας Μπένι Γκαντζ, ωστόσο, που είχε συμμαχήσει για σύντομο χρονικό διάστημα με τον Νετανιάχου μεταξύ 2020 και 2021, πήρε για λίγο τον λόγο δεσμευόμενος να χρησιμοποιήσει «όλα τα έννομα μέσα προκειμένου να αποφευχθεί ένα πραξικόπημα». «Δημοκρατία!», φώναζε το πλήθος. «Κατευθυνόμαστε προς έναν εμφύλιο πόλεμο», δήλωσε μία 27χρονη ανάμεσά του, η Μίκα Ναντάβ. «Υπάρχει η δικαστική μεταρρύθμιση, υπάρχουν οι νόμοι που επιτρέπουν σε καταδικασμένους πολιτικούς να διοριστούν υπουργοί», προσυπέγραψε ο 26χρονος Τόμας Οφίρ – έτσι κατάφερε να μπει στην κυβέρνηση ο επικεφαλής του υπερορθόδοξου Σας, ο Αριέ Ντέρι, παρά την καταδίκη του για φοροδιαφυγή. «Πάνω από όλα, όμως, δεν θέλουμε να γίνουμε θεοκρατία. Τα μέλη του κυβερνητικού συνασπισμού είναι θρησκευτικοί εξτρεμιστές», προσέθετε.

Απαντώντας στην κριτική που δέχθηκε, ο ισραηλινός πρόεδρος, Ιτσχάκ Χέρτζογκ, διαβεβαίωσε χθες πως «εργάζεται αδιάκοπα, με κάθε μέσο» προκειμένου να «αποτραπεί μία ιστορική συνταγματική κρίση και να σταματήσει το ρήγμα που ανοίγει στο έθνος μας». «Δεν θα επιτρέψω να πειράξει κανείς» το δημοκρατικό περίγραμμα του κράτους, προσέθεσε.