Τα αρχαία και οι εκλογές

Ο Αλέξης Τσίπρας δεν αισθάνεται χαρούμενος αν πετύχει η πάγια πολιτική όλων των ελληνικών κυβερνήσεων για την επιστροφή στην Ελλάδα των Γλυπτών του Παρθενώνα. Φοβάται το ξάφνιασμα από μια πιθανή συμφωνία της κυβέρνησης με το Βρετανικό Αρχαιολογικό Μουσείο και, ασφαλώς, τη βρετανική κυβέρνηση, με ρητά χρονοδιαγράμματα, που θα προβλέπει την επανένωσή τους στο Μουσείο της Ακρόπολης. Επειδή θα έχει ικανοποιηθεί ένα αίτημα που συνδυάστηκε με την πολιτεία του ανδρεοπαπανδρεϊκού ΠΑΣΟΚ και την παρουσία στο υπουργείο Πολιτισμού της Μελίνας Μερκούρη, έγινε πάνδημο ελληνικό αίτημα χωρίς αστερίσκους και κοινό στοιχείο της πολιτικής μας, με όλες τις κυβερνήσεις – και τις κυβερνήσεις του Τσίπρα.

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει ενδοιασμούς, δείχνει πάντα τις προθέσεις του. Από νωρίς, το κόμμα του και ο ίδιος έχρισαν «εχθρό του λαού» την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη. Οχι τόσο για την πολιτική της για τις τέχνες και τον σύγχρονο πολιτισμό, που έχει σοβαρά σημεία στα οποία μπορεί να ασκηθεί κριτική, αλλά κυρίως για την εποπτεία της πάνω στις αρχαιότητες και την ιδεολογική και πολιτική χρήση τους από τη σύγχρονη Ελλάδα. Ο ΣΥΡΙΖΑ και ο αρχηγός του εξαρχής στηρίχτηκαν ιδιαίτερα στον συνδικαλισμό των αρχαιολόγων για να διατυπώσουν αντιρρήσεις για σχεδόν όλες τις κυβερνητικές επιλογές. Επιχείρησαν δηλαδή, μέσω της αρχαιολογίας, ουσιαστικά μέσω ενός μικροαστικού εθνικισμού, της επίκλησης του αρχαιοελληνικού κλέους και της προστασίας του, να αναστείλουν προχωρημένα αναπτυξιακά σχέδια για το σήμερα και το αύριο της ζωής μας.

Κατ’ αρχάς, έδωσαν έμφαση στο Ελληνικό, όπου περίπου το εμφάνιζαν ως αρχαιολογικό τόπο, προκειμένου να πάει στις καλένδες η ανάπλασή του. Στη συνέχεια, επικαλέστηκαν χαρακτηριστικά εθνικής ταυτότητας για να μην αποσπαστούν τα αρχαιολογικά ευρήματα από τον σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης, για να βαλτώσει δηλαδή ένα έργο που ο Τσίπρας είχε προσπαθήσει να το οικειοποιηθεί με την επίδειξη βαγονιών στη Διεθνή Εκθεση και μουσαμαδένιων εκθετηρίων στον σταθμό Σιντριβάνι. Συκοφάντησαν τον αρχαιολόγο Μανόλη Κορρέ ότι τσιμέντωσε την Ακρόπολη. Πολέμησαν με κάθε τρόπο τη συμφωνία για τα κυκλαδικά ειδώλια της συλλογής Στερν, ορισμένα από τα οποία ήδη εκτίθενται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.

Ηδη, ο ΣΥΡΙΖΑ, με τη συμβολή της προέδρου του συνδικαλισμού των αρχαιολόγων-δημοσίων υπαλλήλων, έχει ορίσει την πολιτική και για την πιθανότητα επανένωσης των Γλυπτών της Ακρόπολης – και η πολιτική αυτή είναι η γκρίνια. Η βασικότερη επίκριση του Αλέξη Τσίπρα στην κυβέρνηση αφορά την αναγνώριση κυριότητας των Γλυπτών στο Βρετανικό Μουσείο, ενώ το υπουργείο Πολιτισμού με σαφήνεια έχει διαψεύσει και συνεχίζει να διαψεύδει κάθε σχετική φήμη. Δεν είναι η ενδεικτική πρακτική ενός πρώην πρωθυπουργού επί της θητείας του οποίου, το 2016, οι μεθοδεύσεις της χώρας μας για τα Γλυπτά κατέληξαν σε απόρριψη της προσφυγής μας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Προφανώς, μια συμφωνία επανένωσης των Γλυπτών θα έχει πολιτιστικά αντισταθμίσματα εκ μέρους της Ελλάδας προς τη Βρετανία. Ουδείς ξέρει σε ποιον θα ανήκει η κυριότητα (πιθανότατα σε κάποιο ίδρυμα που θα συσταθεί γι’ αυτό), ωστόσο μια αξιόπιστη συμφωνία θα καταδικάζει στην πράξη τη βίαιη απόσπαση και τον τεμαχισμό έργων τέχνης. Γι’ αυτό τα αποσπασμένα κομμάτια συζητείται να επανεκτεθούν στην Αθήνα ως ενιαίο σύνολο.

Αν αυτό γίνει δυνατό, προφανώς η κυβέρνηση θα το εκμεταλλευτεί στις εκλογές. Ετσι είναι η πολιτική, οι επιτυχίες αν υπάρχουν εξαργυρώνονται.