Οι τρεις αιτίες που κρατούν τις τιμές ρεύματος στην Ελλάδα υψηλές

Σε τρεις παράγοντες βρίσκει απάντηση το ελληνικό παράδοξο των υψηλότερων στην Ευρώπη τιμών ρεύματος στη χονδρεμπορική αγορά και των χαμηλότερων στη λιανική. Στον «στρατηγό» άνεμο, τον υψηλό βαθμό εξάρτησης της εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής από το φυσικό αέριο και τις επιδοτήσεις των λογαριασμών ρεύματος. Ειδικότερα, τις τελευταίες μέρες τα κόμματα της αντιπολίτευσης ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ έχουν αναδείξει με επίσημα στοιχεία το γεγονός πως η Ελλάδα είναι ακριβότερη έναντι των υπόλοιπων ευρωπαϊκών κρατών στη χονδρεμπορική αγορά ρεύματος. Και μάλιστα την ώρα που οι τιμές του φυσικού αερίου TTF έχουν βουτήξει στα χαμηλά επίπεδα των 72-74 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Πράγματι στις 30 Δεκεμβρίου του 2022 η μέση τιμή της χρηματιστηριακής αγοράς ρεύματος στην Ελλάδα ήταν στα 229,21 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, στην Ισπανία μόλις 6,02 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, στην Πορτογαλία 5,90 ευρώ, στη Γερμανία 14,63 ευρώ, στην Ιταλία 179,51 ευρώ. Στις 31 Δεκεμβρίου πάλι οι τιμές ανάμεσα σε Ελλάδα και άλλες χώρες είχαν χαοτική διαφορά: Στην Ελλάδα ήταν στα 284,49 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, στην Ισπανία μόλις 2,65 ευρώ, ενώ στη Γερμανία η τιμή ήταν αρνητική -0,79 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Πού αποδίδονται όμως αυτές οι διαφορές;  Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς ενέργειας, στους ακόλουθους λόγους:

Στην υπόλοιπη Ευρώπη έπνεαν τις προηγούμενες μέρες ισχυροί άνεμοι. Και σε συνδυασμό με τον μεγάλο αριθμό αιολικών πάρκων, έναντι της χώρας μας, στο ενεργειακό μείγμα υπερίσχυαν οι φθηνές ΑΠΕ. Στις 30 Δεκεμβρίου, για παράδειγμα, το ποσοστό στην Ελλάδα ήταν μόλις 3,7%, όταν στην Ισπανία ήταν 78,5%, στη Γερμανία 86,3% και στη Δανία 159,8%. Για τον λόγο αυτόν η τιμή χονδρεμπορικής ρεύματος στην Ελλάδα είναι η υψηλότερη. Οι άνεμοι στην Ελλάδα ήταν από ασθενείς μέχρι ανύπαρκτοι. Μόλις 100 Μεγαβατ αιολικών δουλεύουν σε σύνολο 4 Γιγαβάτ.

Στην Ελλάδα επίσης, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές, οι παίκτες της αγοράς φυσικού αερίου ακολουθούν διαφορετικό τρόπο τιμολόγησης των ποσοτήτων του καυσίμου που αγοράζουν για τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Παίρνουν τις τιμές του προηγούμενου μήνα και όχι τις τιμές της spot αγοράς. Ετσι στην Ελλάδα το αέριο για τα εργοστάσια ρεύματος τον Δεκέμβριο ήταν ακριβότερο, αν και το αέριο TTF έχει υποχωρήσει. Η χώρα μας με αυτό το μοντέλο είναι ευνοημένη όταν το TTF είναι ακριβό καθώς έχει πάρει τις χαμηλότερες τιμές του προηγούμενου μήνα. Επιπλέον στην Ελλάδα ο βαθμός εξάρτησης της ηλεκτροπαραγωγής από το φυσικό αέριο είναι υψηλός, γύρω στο 40%. Οπότε οι μονάδες αερίου καθορίζουν την τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς.

Παρά, όμως, το γεγονός των υψηλών τιμών της χονδρεμπορικής, η Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΗΕΡΙ, έχει από τις χαμηλότερες τιμές ρεύματος στην Ευρώπη. Και αυτό αποδίδεται στην πολιτική των επιδοτήσεων που ακολουθεί η κυβέρνηση για την ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.