«Οι πιθανότητες να επικρατήσει το κακό σενάριο δεν είναι τόσο μεγάλες»

Στη γεωγραφική αφετηρία της πανδημίας συγκεντρώνεται και πάλι το επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς το «ηφαίστειο» κρουσμάτων στην Κίνα μετά την άρση της αναποτελεσματικής πολιτικής «Zero COVID» επιστρέφει τον εφιάλτη στο σημείο «μηδέν». Παρ’ όλα αυτά οι ειδικοί στη χώρα μας εμφανίζονται συγκρατημένοι, ξορκίζοντας εκείνα τα σενάρια που θέλουν να αναδύονται νέα στελέχη που ενδεχομένως θα απειλούσαν και πάλι τον παγκόσμιο πληθυσμό.

«Η άρση των σκληρών μέτρων στην Κίνα είναι η αιτία της αναζωπύρωσης» δηλώνει στα «ΝΕΑ» ο επίκουρος καθηγητής Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Γκίκας Μαγιορκίνης. Με την τοποθέτησή του αυτή επιχειρεί να δώσει απάντηση στις φήμες που θέλουν πίσω από τη λαίλαπα κρουσμάτων στη «γενέτειρα» της πανδημίας να κρύβεται ένα νέο, ιδιαίτερα απειλητικό στέλεχος.

«Η δική μου εκτίμηση είναι πως εάν κυκλοφορούσαν νέες, επικίνδυνες παραλλαγές θα διατηρούσαν τα μέτρα Zero COVID, τα οποία ούτως ή άλλως ανέστειλαν μετά τις κοινωνικές αναταραχές. Η κατάσταση αποδείχτηκε ατερμάτιστη από τη στιγμή που δεν υπάρχει η δυνατότητα εκρίζωσης του ιού» συμπληρώνει ο ίδιος.

Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν φωνές που προειδοποιούν πως η αναζωπύρωση στην Κίνα αποτελεί την κατάλληλη συνθήκη για την ανάδυση νέων στελεχών. Ο Αντουάν Φλαό, διευθυντής του Παγκόσμιου Ινστιτούτου Υγείας του Πανεπιστημίου της Γενεύης, δήλωσε προ ημερών στο AFP τα εξής: «Το γεγονός ότι 1,4 δισεκατομμύριο άνθρωποι εκτίθενται ξαφνικά στον SARS-CoV-2 δημιουργεί προφανώς ευνοϊκές συνθήκες για την εμφάνιση παραλλαγμένων στελεχών».

Αισιοδοξία

Ο έλληνας ειδικός εν τούτοις επιμένει πως οι πιθανότητες να επικρατήσει το «κακό» σενάριο δεν είναι τόσο μεγάλες. «Ο υπόλοιπος πληθυσμός παγκοσμίως υπολογίζεται περί τα 8 δισ.. Γιατί λοιπόν υποθέτουμε ότι η μειοψηφία θα προκαλέσει πρόβλημα στην πλειοψηφία;» διερωτάται.

Την αισιοδοξία του ο κ. Μαγιορκίνης την αντλεί από το γεγονός πως οι μεταλλάξεις προκύπτουν όταν ο ιός προσβάλλει ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς και όχι όταν προκύπτει ανάφλεξη κρουσμάτων σε μεγάλη κλίμακα. Και επικαλείται το αντιπαράδειγμα της Αφρικής, με 1,2 δισ. πληθυσμό και μεγαλύτερο ποσοστό ανοσοκαταστολής.

Υπάρχει όμως ακόμη ένα σημαντικό επιχείρημα που ο κ. Μαγιορκίνης αναδεικνύει όταν εστιάζει στην υβριδική ανοσία. Αναλυτικότερα και όπως εξηγεί στην Κίνα η ανοσία από φυσική νόσηση είναι περιορισμένη λόγω της πολιτικής Zero COVID. Αντιθέτως στη Δύση, συμπεριλαμβανομένης της χώρας μας, οι πολίτες αφενός έχουν μολυνθεί (ορισμένοι περισσότερες από μία φορές) και έχουν εμβολιαστεί και με αναμνηστικές δόσεις. «Θεωρώ συνεπώς ότι ακόμα και εάν προκύψει ένα στέλεχος που θα διαφεύγει της ανοσίας που έχουν αποκτήσει οι πολίτες στην Κίνα, δεν σημαίνει πως το ίδιο θα ισχύει και για τον πληθυσμό εκτός των συνόρων της».

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω ο έλληνας καθηγητής καταλήγει ως εξής: «Στον υπόλοιπο κόσμο τα μέτρα έχουν αρθεί. Το ίδιο ισχύει και στη χώρα μας, όπου υπάρχουν 8.000 κρούσματα την ημέρα. Υπολογίζοντας δε πως η επίσημη καταγραφή υποεκτιμά την πραγματική διασπορά, τότε εάν προστεθούν ακόμη 100 θετικά κρούσματα από Κινέζους που περνούν τα σύνορά μας, στην πραγματικότητα πρόκειται για μία σταγόνα στον ωκεανό».

Οι παράμετροι

Στη συζήτηση όμως ο καθηγητής Πνευμονολογίας στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Στέλιος Λουκίδης, προσθέτει και μία ακόμη σημαντική παράμετρο. «Στην Κίνα, από όσο γνωρίζω, δεν έχουν στη διάθεσή τους αντι-ιικά φάρμακα, τα οποία έχουν αποδειχτεί στην πράξη πως βοηθούν σημαντικά στη διαχείριση των εξωτερικών περιστατικών».

Και στρέφει το βλέμμα του προς εκείνους τους ιούς που αποδεδειγμένα σήμερα προκαλούν μία πίεση, αν και διαχειρίσιμη, στο ΕΣΥ. «Είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε κλινικές εκδηλώσεις στους ενήλικες, οι οποίες ομοιάζουν με αυτές που εκδηλώνουν τα παιδιά. Για παράδειγμα, αντιμετωπίζουμε βρογχιολίτιδες που κατά κανόνα προκαλεί ο αναπνευστικός συγκυριακός ιός (RSV) σε ανηλίκους».

Αντίστοιχα, στην κλινική καθημερινότητα επιβεβαιώνεται ανοδική τάση τόσο του RSV όσο και της γρίπης. Ενδεικτικά αναφέρει πως στην προηγούμενη εφημερία στο νοσοκομείο «Αττικόν» οι προσελεύσεις και οι εισαγωγές ήταν διπλάσιες, με τη συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών να αφορούν λοιμώξεις του αναπνευστικού.

Εμβόλια για τη γρίπη

Εξ ου και ο καθηγητής επιμένει πως είναι σημαντικό ο πληθυσμός – με έμφαση στις ευπαθείς ομάδες – να εμβολιαστεί έναντι της εποχικής γρίπης. «Η γρίπη δεν θα φύγει νωρίτερα από τις 15 Μαΐου. Και επίσης η κορύφωση θα έρθει περί τα μέσα Ιανουαρίου όταν τα σχολεία θα ανοίξουν και πάλι και ο πληθυσμός θα αναμειχθεί. Αρα όποιος κάνει σήμερα το εμβόλιο θα έχει αναπτύξει καλύτερη άμυνα σε 20 ημέρες».

Παρ’ όλα αυτά και όπως διαπιστώνει με απορία, υπάρχει παραδοσιακά μία εμβολιαστική «μαύρη τρύπα» στην κρίσιμη ομάδα ηλικίας 60-70 ετών. Σε αυτόν τον πληθυσμό, ένα ποσοστό 25%-30% απέχει κατά κανόνα από τον εμβολιασμό, όπως συνέβη και κατά την εκστρατεία έναντι της COVID-19. Ομως, από αυτή τη «δεξαμενή» μπορεί να προκύψουν περιστατικά με σοβαρές επιπλοκές.

Παράλληλα όμως με τη γρίπη και τον RSV ο κ. Λουκίδης προειδοποιεί και για αύξηση των κρουσμάτων από τον πανδημικό ιό. «Υπάρχει αύξηση 20% στη ζήτηση αντι-ιικών φαρμάκων τα τελευταία 24ωρα, γεγονός που αποτελεί μία σημαντική ένδειξη. Και πιθανότητα η τάση αυτή να διαπιστωθεί μεγαλύτερη μέσα στον Ιανουάριο. Οι νοσηλείες όμως, δεδομένου πως είναι καθρέφτης, μαρτυρούν πως από τον Ιούνιο και μετά ο κορωνοϊός δεν αποτελεί απειλή, με εξαίρεση κυρίως ηλικιωμένους με συνοδά προβλήματα υγείας».