«Ενα project ζωής δίχως ημερομηνία λήξης»

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα μικρό ορεινό χωριό στη δυτική πλευρά του Πάρνωνα, περιτριγυρισμένο από πεύκα και έλατα, που λεγόταν Βαμβακού. Οι περίπου 1.200 κάτοικοί του είχαν οικογένειες πολυμελείς, ήταν αιωνόβιοι και ασχολούνταν με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Οι Βαμβακίτες, όταν δεν έβοσκαν τα 30.000 αιγοπρόβατά τους, συζητούσαν για τον τόπο τους στο καφενείο της πλατείας του χωριού με τον πλάτανο. Η αγάπη τους για το χωριό ήταν τόση που, το 1898, είχαν συνάψει μέσω της «Επιτροπής Πληρεξουσίων» ένα κοινωνικό συμβόλαιο με σύνθημα «η ισχύς εν τη ενώσει», που στόχο είχε τη μέριμνα για έργα κοινωφελή, με τους κατοίκους να αφιερώνουν 15 ημέρες τον μήνα σε εθελοντικές εργασίες για την ευημερία της κοινότητας. Κι ύστερα ήρθε η μετανάστευση και ο ξεριζωμός.

Οι κάτοικοι ένας – ένας αποχαιρετούσαν στην είσοδο του χωριού, στον «Σταθμό της Συγκινήσεως», συγγενείς και φίλους κι έφευγαν για τα ξένα. Τα παραδοσιακά, πετρόχτιστα οικήματα άρχισαν να ρημάζουν, η γη έμεινε ακαλλιέργητη και το χωριό ερήμωσε από φωνές ανθρώπων. Μέχρι που, έναν αιώνα μετά, τέσσερις φίλοι με ρίζες από τη Βαμβακού, οι οποίοι δέθηκαν με το χωριό μέσα από τις καλοκαιρινές τους διακοπές στα σπίτια των παππούδων τους, έβαλαν στοίχημα ζωής να δώσουν ξανά πνοή στον ορεινό οικισμό και να δουν το χωριουδάκι των 9 κατοίκων να μεταμορφώνεται όχι μόνο σε πόλο έλξης δεκάδων χιλιάδων επισκεπτών από κάθε γωνιά της γης, αλλά και σε τόπο μόνιμης κατοικίας Ελλήνων που θέλουν να κάνουν οικογένειες εκεί και ψηφιακών νομάδων που θα το επιλέξουν για απομακρυσμένη εργασία. Ο Ανάργυρος, η Ελένη, ο Χάρης και ο Τάσος μιλούν στα «ΝΕΑ» για την ιδέα τους, που αγκαλιάστηκε ηθικά και οικονομικά από το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), αλλά και για το μεγάλο τους όνειρο, που δεν είναι άλλο από την επαναλειτουργία του σχολείου του χωριού.

«Vamvakou Revival»

«Η ιδέα αναβίωσης του τόπου μας προέκυψε ως ανάγκη μιας ομάδας νέων ανθρώπων που ενεπλάκησαν στη δράση του πολιτιστικού συλλόγου του χωριού. Για 6 χρόνια, οι 4 μετέπειτα συνιδρυτές της “Vamvakou Revival” συνεργαστήκαμε σε περισσότερες από 100 εκδηλώσεις που λειτουργούσαν ως “αρμός” στις σχέσεις των ντόπιων και διαφύλατταν τα ήθη και έθιμα αλλά δεν αρκούσαν να κρατήσουν το χωριό ζωντανό. Κάπως έτσι, έχοντας δημιουργήσει ένα μεγαλόπνοο πλάνο, στις αρχές του 2017, χτυπήσαμε την πόρτα του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), το οποίο πίστεψε στο όραμά μας και το πολλαπλασίασε, υποστηρίζοντάς μας αμέριστα από την πρώτη ημέρα μέχρι και σήμερα», λέει ο 38χρονος Χάρης. «Πρώτο βήμα ήταν η μετακίνησή μας στο χωριό και η ανάπτυξη του τουρισμού ώστε να καταστεί η Βαμβακού γνωστή. Βέβαια, επειδή αρκετές πρακτικές αναζωογόνησης τόπων, βασισμένες αποκλειστικά στον τουρισμό, έχουν αποτύχει, εμείς εργαστήκαμε σε ένα πιο ολιστικό πλάνο που περιλαμβάνει και τον πολιτισμό, την αγροδιατροφή, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα», εξηγεί η 34χρονη Ελένη. «Βασικό μέλημα ήταν η δημιουργία υποδομών. Αναζητήσαμε χώρους να στεγάσουν τις δραστηριότητές μας και εργαστήκαμε εντατικά για την αναπαλαίωσή τους. Ακόμα και τα δικά μας σπίτια δεν ήταν φτιαγμένα για 12 μήνες τον χρόνο», λέει ο 44χρονος Τάσος.

Ελπιδοφόρα αρχή

«Αυξήσαμε τον αριθμό κατοίκων στους 28, επιδιώκοντας παράλληλα ένα άνοιγμα στους ψηφιακούς νομάδες, με ταχύτατο Διαδίκτυο και όλα τα τεχνολογικά εργαλεία που απαιτούν οι σύγχρονες εργασιακές συνθήκες», αναφέρει ο 37χρονος Ανάργυρος. «Η αναβίωση της Βαμβακούς είναι ένα project ζωής», προσθέτει ο Χάρης, «δίχως ημερομηνία λήξης. Πιο δύσκολη πρόκληση, η επαναλειτουργία του σχολείου. Ονειρευόμαστε το χωριό να σφύζει από ζωή ξανά. Εχουμε αρκετό δρόμο ακόμα, ωστόσο, η ελπιδοφόρα αρχή έγινε με το πρώτο μωρό που γεννήθηκε στο χωριό, ύστερα από τρεις δεκαετίες». Χάρη στο πάθος των παιδιών, πλέον η Βαμβακού έχει εστιατόριο, καφενείο, παραδοσιακό ξενώνα και δράσεις εναλλακτικού τουρισμού. Το παλιό σχολείο έγινε τεχνολογικό κέντρο δημιουργικής απασχόλησης με δανειστική βιβλιοθήκη. Οι επισκέπτες της Πρωτοχρονιάς θα επιστρέψουν με τοπικά προϊόντα, όπως μέλι και κατσικίσια γραβιέρα, από τον νεοϊδρυθέντα αγροτικό συνεταιρισμό. «Η ισχύς εν τη ενώσει» μοιάζει να ‘ναι γραμμένη στο dna των Βαμβακιτών κάθε γενιάς.