«Ενα παραμύθι που σε κάνει να ονειρεύεσαι»

Συνάντησα τον Αγιο Βασίλη, κατά κόσμον Σταύρο Σιαμήτα, ένα βράδυ λίγο πριν από τα Χριστούγεννα στο υπεργιορτινό Λοκάλι, στη Σαρρή, με τα αναρίθμητα φωτάκια και τα αμέτρητα κρεμασμένα γκι, κάτω από τα οποία μπορούσε να δοκιμάσει κανείς την τύχη του για ένα χριστουγεννιάτικο φιλί, σύμφωνα με τον δημοφιλή σουηδικό μύθο. Εχοντας την ψευδαίσθηση ότι τον ξέρω κατά το ήμισυ, με την ιδιότητα του Αγίου που φέρει τα χρώματα της Coca-Cola, άρχισα την εξερεύνηση από την άγνωστη πλευρά του, αυτήν του 42χρονου Σταύρου, που είναι πατέρας δύο κοριτσιών, της 8χρονης Λυδίας και της 4χρονης Μαρίνας, τις οποίες απέκτησε με μια συνάδελφο «νεράιδα» που γνώρισε σε παιδικό πάρτι όταν ο ίδιος ήταν ντυμένος «πρίγκιπας».

Μέχρι να παραγγείλουμε τα κοκτέιλ μας, είχα ήδη μάθει ότι μαζί «τρέχουν» έναν παιδότοπο στην Καλλιθέα κι ένα γραφείο διοργάνωσης παιδικών γιορτών και πως δεν κατοικούν σε κάποιο μακρινό χωριό της Φινλανδίας αλλά στον Αγιο Δημήτριο Αττικής. Επίσης, έμαθα ότι ζυγίζει μόλις 78 κιλά και ότι δεν κρατά η σκούφια του από το Ροβανιέμι αλλά από την Καλαμάτα. Εχει σπουδάσει στο ΤΕΙ Πειραιά Αυτοματισμό γιατί του άρεσε η ηλεκτρολογία – ο μπαμπάς του ήταν μηχανικός αυτοκινήτων -, αλλά όταν ήταν μικρός ήθελε να γίνει αστυνομικός. Τελικά, βέβαια, η ζωή τα έφερε αλλιώς καθώς, όπως μου εξήγησε, αρχικά έγινε ανιματέρ μέσω ενός φίλου στον Στρατό, του οποίου η αδερφή έκανε παιδικά πάρτι και τον δελέασε να μπει και ο ίδιος στον μαγικό κόσμο της δημιουργικής απασχόλησης για παιδιά, μέσα από μία πρόταση για εκπαίδευση σε μπαλόνια και μαγικά τρικ. «Ηταν δύο μήνες το σεμινάριο, μάθαμε θεατρικά παιχνίδια, facepainting, μπαλονοκατασκευές. Τελειώνουμε και μου λένε “ωραία, ξεκινάμε”, λέω “ευχαριστώ πολύ, αυτό που ήθελα να μάθω το έμαθα, δεν θα ‘θελα να συνεχίσω”. “Μα όχι”, μου λένε, “είσαι πάρα πολύ καλός, έχεις επικοινωνία με τα παιδιά”, λέω “εγώ άλλο έχω σπουδάσει”, “μα σε παρακαλούμε, έλα να δοκιμάσεις…”. Ε, ήρθε το ένα πάρτι, ήρθε το άλλο πάρτι και μετά κόλλησα. Δεν ξέρω αν μου είχε λείψει κι εμένα το παιχνίδι ή αν εσωτερικά είμαι ακόμα παιδί. Πάντως έτσι ξεκίνησαν όλα». Με το που προσγειώθηκε στο τραπέζι μας η λαχταριστή σαλάτα με τα ντοματίνια, την κάππαρη και τη φέτα Μυτιλήνης, του κάνω την ερώτηση του ενός εκατομμυρίου: Πώς γίνεται κανείς Αγιος Βασίλης; «Πριν από 15 χρόνια, το 2007, ντύθηκα πρώτη φορά Αγιος Βασίλης. Ξεκίνησα τον Σεπτέμβριο σε ένα γραφείο που έκανε διοργάνωση παιδικών πάρτι ως ανιματέρ και όταν ήρθαν τα Χριστούγεννα, αρχικά ήμουν ξωτικό και μετά γινόμουν Αγιος Βασίλης για να μοιράσω τα δώρα στα παιδιά. Η πρώτη φορά ήταν σε μια εταιρική εκδήλωση κάπου στη Βαρυμπόμπη. Θυμάμαι, μου είχαν δώσει στολή από το γραφείο, άλλαξα και επανεμφανίστηκα ως Αγιος Βασίλης. Τα παιδιά μπήκαν σε σειρά, είχαμε δώρα με τα ονόματά τους, τα φωνάζαμε ένα ένα, ερχόντουσαν, βγάζαμε φωτογραφίες, παρέδιδα τα δώρα και συνεχίζαμε», λέει για την πρώτη του φορά με γενειάδα και έλκηθρο.

Πίσω του, αν και «Πασχούγεννα», πέφτει αδιάκοπα χιόνι μέσα σε ένα ορθογώνιο παιχνίδι από πλεξιγκλάς που ξυπνά και στους δυο μας την αίσθηση των Χριστουγέννων της δεκαετίας του ’80, τότε που ήμασταν παιδιά κι υποφέραμε από αϋπνίες εκείνη τη μία νύχτα του χρόνου που γνωρίζαμε ότι, αν και δεν υπήρχε τζάκι στο διαμέρισμα, ο χαμογελαστός Αγιος θα έβρισκε τον τρόπο να μπει στο σαλόνι για να αφήσει το δώρο που είχαμε παραγγείλει γραπτώς, λίγες μέρες νωρίτερα, στη μαμά ή στον μπαμπά. «Οταν ήμουν μικρός», αναφέρει, «πίστευα πάρα πολύ στον Αγιο Βασίλη με έναν τρόπο μαγικό. Ενα δώρο που θυμάμαι ήταν ένα αυτοκίνητο – νταλίκα, ήταν ογκώδες και μου είχε κάνει εντύπωση. Θυμάμαι την αγωνία που είχαμε εκείνη τη νύχτα, βέβαια δεν αντέχαμε, στο τέλος κοιμόμασταν και την άλλη μέρα, “ωωω τα δώρα”. Πηγαίναμε στο δέντρο και τα ανοίγαμε με μανία. Δεν θυμάμαι να γράφω γράμματα ούτε έχω εικόνα της στιγμής που ανακάλυψα ότι δεν υπάρχει ο Αγιος Βασίλης. Θυμάμαι όμως το Μινιόν, που κατεβαίναμε να ψωνίσουμε και υπήρχαν οι Αγιοι Βασίληδες. Φυσικά ξέραμε ότι δεν είναι ο αληθινός, αλλά ήταν η μαγεία, ότι θα σου δώσει ένα μικρό δωράκι, ότι θα βγάλεις μια φωτογραφία μαζί του. Ολα αυτά έχουν γράψει στη μνήμη μου».

Ενώ απολαμβάνουμε από ένα κομμάτι flatbread με λουκάνικο και κασέρι, τον ρωτώ πώς κρίνει ο ίδιος, ως «ειδικός», τη νέα τάση των γονιών της γενιάς Ζ, που κάνει θραύση στο TikTok, να λένε στα παιδιά τους την αλήθεια για τον Αγιο Βασίλη, στο πλαίσιο του gentle parenting (που θέλει το συγκεκριμένο αθώο ψέμα να ενισχύει στις παιδικές ψυχές το αίσθημα της ματαίωσης), με βίντεο εκατομμυρίων views όπου μπόμπιρες σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης σπαράζουν υπό το hashtag #santaisntreal. «Το άκουσα προχθές. Δεν μου αρέσει. Πιστεύω ότι είναι λάθος. Θεωρώ πως για ένα παιδί όλο αυτό είναι κάτι το μαγικό. Είναι ένα όνειρο που το ισοπεδώνεις. Καλύτερα να το μάθει μεγαλώνοντας, παρά να του το πεις. Για μένα, τραύμα τού δημιουργείς με αυτόν τον τρόπο. Μα και τα παραμύθια δεν είναι μια φαντασία που πλάθει ο κάθε άνθρωπος στο μυαλό του; Ετσι είναι και ο Αγιος Βασίλης, ένα παραμύθι είναι, ένα παραμύθι που σε κάνει να ονειρεύεσαι, βάζει τη φαντασία σου μπροστά, σε ταξιδεύει. Και με τα όνειρα φτάνει κανείς μακριά».

«Να κρατήσω όσο μπορώ τον μύθο ζωντανό»

Οσο για τις δικές του κόρες, παρότι ο μύθος του Αγιου Βασίλη είναι στην πραγματικότητα ένα στόρι, που, ας το παραδεχτούμε, μπάζει από παντού, εκείνες συνεχίζουν να πιστεύουν στο γνωστό αφήγημα, γνωρίζοντας μέχρι στιγμής όλες τις άλλες ιδιότητες του μπαμπά τους εκτός από αυτήν που αποκτά την τελευταία ημέρα του έτους. «Τα παιδιά μου δεν ξέρουν ακόμα ότι είμαι ο Αγιος Βασίλης και προσπαθώ να τους κρατήσω όσο μπορώ τον μύθο ζωντανό. Ξέρουν ότι κάνω τον ανιματέρ, ότι κάνω τον κλόουν, ότι είμαι ο Σπάιντερμαν, ότι είμαι ο Μπάτμαν, ότι είμαι ένας σούπερ ήρωας, έχουν δει τη στολή του Αγιου Βασίλη, αλλά δεν τους έχω πει ότι είμαι εγώ. Αρχίζουν και αντιλαμβάνονται ότι υπάρχει ένας πραγματικός Αγιος Βασίλης και κάποιοι άλλοι που τον υποδύονται. Αυτό που λατρεύω εγώ στον συγκεκριμένο μύθο είναι η ευλάβεια με την οποία ετοιμάζει όλα τα δώρα για να τα παραδώσει, η αγάπη με την οποία προσέρχεται τη στιγμή της παράδοσης και ότι κάνει φόκους στο κάθε παιδί ξεχωριστά».

Τσουγκρίζουμε τα ποτήρια μας, ευχόμαστε υγεία και αναρωτιέμαι αν μπήκε αμέσως στον ρόλο. «Την πρώτη φορά που με είδα στον καθρέφτη ολοκληρωμένο Αγιο Βασίλη εντυπωσιάστηκα», παραδέχεται. «Η στολή ήταν ένα κόκκινο πολύ έντονο, αυτή η περούκα, η γενειάδα καθαρή, καινούργια, ήταν σαν αληθινή. Πραγματικά ένιωσα μεγάλος σε ηλικία κι ότι είναι κάτι σαν λειτούργημα. Είπα “ουάου”. Υπάρχει και κάτι σαν μαξιλάρι που βάζουμε κι έτσι εμφανίζομαι με κοιλιά και πόδια “καλαμάκια”. Γενικά, προσπαθώ να αλλάξω τη φωνή μου, την κάνω πιο βαριά, λέω “χο, χο, χο, παιδάκια μου, έχω έρθει από πολύ μακριά, από τον Βόρειο Πόλο, ποια είναι η ευχή σας…” και προσπαθώ να προσαρμοστώ κάθε φορά στα δεδομένα». Κι αν κάποια παραμονή Πρωτοχρονιάς ο Σταύρος δεν είναι στα κέφια του; «Μάλλον είναι ένα καταφύγιο», εξηγεί, «γιατί, πολύ σπάνια, και καλά να μην είμαι, και μόνο που μπαίνω σε έναν χώρο για να διασκεδάσω τα παιδιά, σβήνουν όλα. Φορτίζω, παίρνω ενέργεια. Γι’ αυτό λέω πως άλλα σπούδασα, άλλα έκανα και άλλο είναι μέσα στην καρδιά μου».

Τον ρωτώ αν τα παιδιά είναι εύκολοι «πελάτες» και ποιες είναι οι συνήθεις αντιδράσεις τους. «Είναι απαιτητικά», απαντά εκείνος, «αλλά είναι πιο αληθινά και πιο αυθόρμητα από τους μεγάλους. Ισως και να είναι αυτό ακριβώς που μου αρέσει στην επικοινωνία με τα παιδιά. Γενικά υπάρχουν δύο ειδών αντιδράσεις. Είναι παιδιά που έχουν την αθωότητα να σου ζητήσουν ένα δώρο και είναι άλλα που λένε “δεν είσαι αληθινός”. Τότε τους λέω “έλα, τσίμπα με να δεις ότι πονάω”». Φέτος τον περιμένουν σε ένα σπίτι στο Παλαιό Ψυχικό που είχε εμφανιστεί και πέρυσι τέτοιες μέρες με μεγάλη επιτυχία, την οποία μου εξιστορεί με χαρά μικρού παιδιού. «Τράβηξαν οι μεγάλοι τα παιδάκια στα δωμάτια, μπήκα εγώ από την πόρτα, είχαμε κατεβάσει ένα σκοινί από την ταράτσα στο μπαλκόνι ώστε να μοιάζει ότι κατέβηκα από πάνω, χτύπησα το τζάμι της μπαλκονόπορτας, τα παιδιά άρχισαν να φωνάζουν από χαρά “α, ήρθε ο Αγιος Βασίλης”, με ρωτούσαν “πού είναι το έλκηθρό σου”, είχαν τρελαθεί. Γι’ αυτό λέω ότι δεν θέλω να τους χαλάμε τη μαγεία».

Η συζήτηση μοιραία φτάνει και στις δεκάδες κακοποιήσεις παιδιών που μονοπωλούν τις ειδήσεις. «Ανατριχιάζω όταν τις ακούω. Με θυμώνει πάρα πολύ και με εξοργίζει πώς ένα πρόσωπο και μάλιστα συγγενικό μπορεί να φερθεί έτσι σε ένα παιδί. Είναι τρομερό αυτό που συμβαίνει στον κόσμο σήμερα», λέει και αμέσως θυμάμαι την άποψη του Τομ Ρόμπινς για τα Χριστούγεννα, όπως εκφράστηκε στο μυθιστόρημά του «Αγριεμένοι ανάπηροι επιστρέφουν από καυτά κλίματα», που λέει ότι «πάντα πίστευα πως κάθε φορά που γεννιέται ένα παιδί, το Θείο επανεισέρχεται στον κόσμο, αυτό είναι το νόημα της ιστορίας των Χριστουγέννων, και κάθε φορά που η αγνότητα αυτού του παιδιού διαφθείρεται από την κοινωνία, αυτό είναι το νόημα της ιστορίας της Σταύρωσης».

«Είναι όλα ένα ωραίο μυστήριο»

Τα κοκτέιλ τελειώνουν, τα πιάτα στο τραπέζι αδειάζουν και λίγο πριν φύγουμε τον ρωτάω αν του αρέσουν πραγματικά τα Χριστούγεννα ή αν λόγω επαγγέλματος σηκώνει κάθε χρόνο τέτοιες μέρες τον σταυρό του. «Είναι φανταστικά. Τα περιμένω πώς και πώς. Τα θεωρώ πολύ οικογενειακή γιορτή. Ολη αυτή η ανυπομονησία να καθίσουμε να φάμε όλοι μαζί, το δέντρο με τα δώρα, είναι όλα ένα ωραίο μυστήριο. Αν είναι και χιονισμένα, ακόμα καλύτερα», απαντά χωρίς δεύτερη σκέψη. Τελευταία ερώτηση: Σταύρο Σιαμήτα, θα βαρεθείς ποτέ να κάνεις τον Αγιο Βασίλη; «Πιστεύω πως όχι, θέλω πάντα να μπορώ να προσφέρω με τον τρόπο μου αυτήν την αγάπη. Στα πάρτι, όμως, αρχίζω να μην έχω τις ίδιες αντοχές και καμιά φορά αναρωτιέμαι πότε θα κρεμάσω τις “μπότες”… Αλλά, από την άλλη, όλο αυτό το εγχείρημα αγάπης μού δίνει ενέργεια και κίνητρο για ζωή».