Πού πας, καραβάκι;

Θέλοντας να μπω στο κλίμα του 1922, και ειδικά των μηνών της Καταστροφής (Αύγουστος Σεπτέμβριος), εντρυφώ τον τελευταίο καιρό σε φύλλα εφημερίδων της εποχής. Εκεί, εκτός από κείμενα που ξεχειλίζουν από παραταξιακό μίσος, όπως το «Οι τσέται», για το οποίο έγραφα το προπροηγούμενο Σάββατο, εντοπίζω και ειδησάρια ή πληρωμένες καταχωρίσεις που παρουσιάζουν το δικό τους ενδιαφέρον. Eτσι, την ίδια στιγμή που στα ελληνικά λιμάνια αποβιβάζονταν καθημερινά χιλιάδες πρόσφυγες, διαπιστώνει κανείς πως κατά τα άλλα η ζωή συνεχιζόταν. Iσως επειδή οι συμπατριώτες μας δεν είχαν ακόμη συνειδητοποιήσει το μέγεθος της ήττας και της καταστροφής, ίσως και επειδή πάντα, σε όλες τις καταστάσεις, υπάρχουν πεδία που μένουν ανεπηρέαστα από τα όποια γεγονότα.

Eνα τέτοιο πεδίο είναι και αυτό της ακτοπλοΐας. Τα δρομολόγια από τον Πειραιά δείχνουν να συνεχίζονται κανονικά. Τρία, μάλιστα, από αυτά τα δρομολόγια, τα οποία αξίζει να σημειωθεί πως εκτελούνται από περισσότερες της μιας ακτοπλοϊκές εταιρείες, μας θυμίζουν ότι, με το οδικό δίκτυο της χώρας να είναι ακόμη υποτυπώδες, ολόκληρες περιοχές εξυπηρετούνταν κυρίως ακτοπλοϊκά.

Υπάρχει, λοιπόν, ένα πολύ «κλασικό» δρομολόγιο, μέσω Κορινθιακού και Πατραϊκού Kόλπου, που σχεδόν όλες οι εταιρείες «το δουλεύουν»: Πειραιάς, Λουτράκι, Ιτέα, Βιτρινίτσα (σήμερα Τολοφών/Ερατεινή), Γαλαξείδι, Πάτρα, Ιθάκη, Σάμη, ΑγίαΕυφημία, Φισκάρδο, Λευκάδα, Πρέβεζα, Κόπραινα (σήμερα Αλυκή, για μάλλον προφανείς λόγους, επίνειο της Aρτας), Αμφιλοχία. Με άλλα λόγια, ένα δρομολόγιο που εξυπηρετούσε όλη σχεδόν τη Δυτική Ελλάδα. Ενα άλλο επίσης «κλασικό» δρομολόγιο έλυνε το πρόβλημα της επικοινωνίας με τη Νότια Πελοπόννησο: Πειραιάς, Μονεμβασία, Νεάπολη, Αγία Πελαγία, Καψάλι, Γύθειο, Πορτοκάγιο, Μέζαπος, Λιμένι, Σελινίτσα, Καρδαμύλη, Καλαμάτα (για την ακρίβεια: Καλάμαι). Αλλά και στις βορειότερες περιοχές της χώρας ο πιο εύκολος τρόπος να φτάσει κανείς ήταν και πάλι ακτοπλοϊκώς, εξού και ιδιαίτερα διαφημίζεται το δρομολόγιο Πειραιάς, Χαλκίδα, Αιδηψός, Βόλος, Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Δεδέαγατς (Αλεξανδρούπολη), Μυτιλήνη, Χίος. Και βέβαια, λίγους μόλις μήνες (αν όχι και μέρες) πριν, στο ίδιο αυτό δρομολόγιο περιλαμβάνονταν δύο ακόμα λιμάνια: το Αϊβαλί και η Σμύρνη.

Επίσης, παρά το ότι η ΜικράΑσία είχε ήδη εκκενωθεί από τον Ελληνικό Στρατό, χάρη στην παρουσία ακόμη των Αγγλων στην περιοχή των Στενών και στην Κωνσταντινούπολη, και ενώ το μέλλον της Ανατολικής Θράκης παρέμενε αβέβαιο, υπήρχαν προφανώς οι προϋποθέσεις ώστε να εξακολουθεί να εκτελείται το δρομολόγιο Πειραιάς, Χίος, Μυτιλήνη, Δαρδανέλλια, Μάδυτος (σήμερα Ετσέαμπατ), Καλλίπολις (σήμερα Γκελίμπολου), Μυριόφυτον (σήμερα Μουρεφτέ), Περίστασις (σήμερα Σάρκιοϊ), Ραιδεστός (σήμερα Τεκιρντάγ), Σηλυβρία (σήμερα Σιλίμπρι), με τελικό προορισμό, για κάποια από αυτά τα πλοία τουλάχιστον, την Κωνσταντινούπολη. Μη μου πείτε. Εντυπωσιακή αυτή η διαδρομή στα βόρεια παράλια της Προποντίδας, γνωστής και ως Θάλασσας του Μαρμαρά.

Επιδόρπιο

Για να μη νομίζουμε ότι η χρήση αγγλικών λέξεων και όρων είναι φαινόμενο των τελευταίων κυρίως δεκαετιών, σε φύλλα της ίδιας εποχής διαφημίζονται κέντρα διασκεδάσεως ως diner (sic) και dansing (sic). Αν μη τι άλλο, σήμερα οι ίδιες αυτές λέξεις γράφονται σωστά στις μαρκίζες (κατά κανόνα, τουλάχιστον).