«Μην τσιγγουνευόμαστε την απόλαυσή μας!»

Περίπου στα μισά του Παγκόσμιου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου, λίγο πριν ξεκινήσουν οι προημιτελικοί, στις 7 Δεκεμβρίου, ένας φιλιππινέζος εργάτης που είχε σταλεί να φτιάξει τα φώτα σε έναν χώρο στάθμευσης στο Sealine Resort, το προπονητικό κέντρο της εθνικής ομάδας της Σαουδικής Αραβίας, «γλίστρησε σε μία ράμπα», «έπεσε με το κεφάλι πάνω στο τσιμέντο» και έχασε τη ζωή του. Ερωτηθείς σχετικά από δημοσιογράφο του Reuters, ο Νασέρ Αλ Κατέρ, ο CEO του καταριανού Μουντιάλ, δεν έκρυψε τη δυσφορία του: «Είμαστε στα μισά ενός Παγκόσμιου Κυπέλλου», δήλωσε. «Και έχουμε ένα επιτυχημένο Παγκόσμιο Κύπελλο. Και αυτό είναι κάτι για το οποίο θέλετε να μιλήσουμε αυτή τη στιγμή; Θέλω να πω, ο θάνατος είναι ένα φυσικό κομμάτι της ζωής – μπορεί να πεθάνεις είτε την ώρα της δουλειάς σου, είτε την ώρα που κοιμάσαι… Ενας εργάτης πέθανε, συλλυπητήρια στην οικογένειά του, παράξενο όμως να είναι αυτή η πρώτη σας ερώτηση. Δεν μπορούμε να κάνουμε τέτοιες κουβέντες την ώρα που το Παγκόσμιο Κύπελλο βρίσκεται στην καλύτερη φάση του».

Ενα δίκιο το είχε ο Αλ Κατέρ. Το απέδειξε η ζωή η ίδια. Οι τελευταίες εβδομάδες πριν από την έναρξη του φετινού Μουντιάλ, αλλά και οι πρώτες ημέρες της διοργάνωσης, επισκιάστηκαν από γκρίνιες, καταγγελίες και πολεμικές: για τον ρόλο που έπαιξε η διαφθορά (βλ. εξαγορά ψήφων) στην απόφαση της FIFA να αναθέσει, το 2010, τη διοργάνωση στο Κατάρ· για τους χιλιάδες ξένους εργάτες που φέρεται να έχασαν τη ζωή τους αυτά τα 12 χρόνια στα καταριανά εργοτάξια, και τους εκατοντάδες χιλιάδες που πέρασαν χρόνια υποαμειβόμενοι, σε άθλιες συνθήκες στέγασης και εργασίας· για το «οικολογικό έγκλημα» των ματς σε κλιματιζόμενα γήπεδα, σε μία χώρα ήδη πρωταθλήτρια στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αναλογικά με τον πληθυσμό της· για τις θλιβερές επιδόσεις του Κατάρ, μίας χώρας όπου οι γυναίκες στερούνται βασικά δικαιώματα, και όπου το σεξ μεταξύ ομοφύλων μπορεί να επιφέρει την ποινή του θανάτου, στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· για την κίτρινη κάρτα με την οποία απείλησε η FIFA τους αρχηγούς των επτά ευρωπαϊκών ομάδων που είχαν προαποφασίσει να φορέσουν το περιβραχιόνιο OneLove, ένα σύμβολο κατά των διακρίσεων, στο γήπεδο· για την απαγόρευση που επιβλήθηκε στην πώληση αλκοόλ… Από τη σιωπή των ιρανών διεθνών την ώρα της ανάκρουσης του εθνικού ύμνου μέχρι τα καλυμμένα με το χέρι στόματα των γερμανών διεθνών στην ομαδική φωτογραφία, από το περιβραχιόνιο «One Love» που εμφανίστηκε να φοράει η γερμανίδα υπουργός Εσωτερικών μέχρι το πουλόβερ με μανίκια – ουράνιο τόξο που επέλεξε η γαλλίδα υπουργός Αθλητισμού, η έναρξη του Μουντιάλ έμοιαζε μάλλον δυσοίωνη για το Κατάρ.  Και μετά; Μετά έγινε αυτό ακριβώς στο οποίο πόνταρε η Ντόχα. Πήρε το πάνω χέρι το ποδόσφαιρο, το θέαμα και το πάθος, και τα 220 δισεκατομμύρια δολάρια που είχε επενδύσει το Κατάρ προκειμένου να μετατρέψει το Μουντιάλ σε μία γιγάντια επικοινωνιακή πλατφόρμα, στην υπηρεσία των πολιτισμικών και πολιτικών φιλοδοξιών του, απέφεραν, επιτέλους, καρπούς. Η ετυμηγορία ήταν ομόφωνη: η οργάνωση ήταν άψογη, η εγγύτητα των οκτώ γηπέδων αφενός δεν ταλαιπώρησε τους παίκτες αφετέρου επέτρεψε ένα κεφάτο ανακάτεμα των διαφόρων εθνικοτήτων, η απουσία αλκοόλ απέτρεψε τα έκτροπα με τα οποία συνδέεται συχνά το ποδόσφαιρο, τα μέτρα ασφαλείας ήταν διακριτικά αλλά αποτελεσματικά, όσο για το θέαμα, μόνο την εντυπωσιακή πορεία του Μαρόκου και τον τελικό – θρίλερ ανάμεσα στην Αργεντινή και τη Γαλλία να αναλογιστεί κανείς, αρκεί για να βγάλει τα συμπεράσματά του. Οχι, το εμιράτο μπορεί να είναι υπερήφανο: διοργάνωσε ένα τουρνουά πέντε αστέρων, προσφέροντας στον κόσμο την εικόνα μίας κοινωνίας συντηρητικής και φιλόξενης ταυτόχρονα, και προωθώντας έναν νέο τουριστικό προορισμό στην περιοχή. Στο φόντο υπάρχει βέβαια εκείνο το ενοχλητικό Qatargate, και οι απειλές του Κατάρ για επιπτώσεις στην ενεργειακή του συνεργασία με την Ευρώπη, αλλά ας μην πολιτικοποιούμε το ποδόσφαιρο, το είπε και ο γάλλος πρόεδρος, ο Εμανουέλ Μακρόν, «ας μην τσιγγουνευόμαστε την απόλαυσή μας!».

Οπότε; Οπότε η χώρα μας μπορεί να προωθήσει χωρίς δεύτερες σκέψεις εκείνη την υποψηφιότητα για συνδιοργάνωση του Μουντιάλ του 2030 από κοινού με τη Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο που φέρεται να εξετάζουμε. ΟΚ, οι απανταχού «δικαιωματιστές» (αυτή η μάστιγα…) θα μας στήσουν στον τοίχο για τη σύμπραξή μας με καθεστώτα απολυταρχικά, ανελεύθερα και ολίγον τι εγκληματικά. Αλλά δεν φταίμε εμείς που αδυνατούν οι αφελείς να καταλάβουν ότι μία μικρή χώρα όπως η Ελλάδα, με έναν εχθρικό γείτονα όπως η Τουρκία, χρειάζεται και οφείλει να αναπτύσσει συμμαχίες. Σε τελική ανάλυση, θα πουν, θα πουν, και μετά θα μιλήσει το ποδόσφαιρο, και τρία δισεκατομμύρια άνθρωποι ανά τον κόσμο θα παρακολουθήσουν τον τελικό κρατώντας την ανάσα τους – τον φαντάζεστε τον Εμπαπέ ντυμένο στο τέλος με φουστανέλα; Οχι; Γιατί, φανταζόταν κανείς τον Μέσι να πανηγυρίζει με το Κύπελλο φορώντας, ήθελε δεν ήθελε, το μαύρο bisht που του πάσαρε χαμογελώντας ο εμίρης; Αυτή είναι η μαγεία του ποδοσφαίρου. Ολα τα άλλα είναι πράγματα μίζερα.