Το διεθνές προφίλ της νέας κυβέρνησης Νετανιάχου

Παρότι συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για την κατανομή των επιμέρους υπουργικών αρμοδιοτήτων, όλα δείχνουν ότι την ερχόμενη εβδομάδα το Ισραήλ θα αποκτήσει κυβέρνηση με προοπτική τετραετίας, με καθαρή πλειοψηφία 64 εδρών στην 120μελή Κνέσετ. Εκτός απροόπτου, και εφόσον ολοκληρωθεί η νομοθέτηση των δεσμεύσεων Νετανιάχου προς τα συνεργαζόμενα κόμματα, η ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης τοποθετείται χρονικά το αργότερο τα Χριστούγεννα.

Παρά τη φαινομενικά ιδεολογική ομοιογένεια του νέου κυβερνητικού σχήματος, οι δυσκολίες που αντιμετώπισε ο Νετανιάχου με τους νέους κομματικούς του εταίρους από την επομένη των εκλογών έως και σήμερα κατέδειξαν ότι η μακροβιότητα της νέας κυβέρνησης θα βασισθεί σε εξαιρετικά λεπτές ισορροπίες. Την περασμένη εβδομάδα προωθήθηκαν νομοθετικές τροποποιήσεις, κατά κοινή ομολογία εξαιρετικά αμφιλεγόμενες, όπως για παράδειγμα η άρση του κωλύματος υπουργοποίησης που συνέτρεχε στον μέλλοντα αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Αριέ Ντέρι, ηγέτη του υπερορθόδοξου κόμματος Shas, ο οποίος είχε καταδικασθεί σε ποινή διετούς φυλάκισης με αναστολή για φορολογικά αδικήματα που διέπραξε, μέχρι την επίσης αμφιλεγόμενη μεταβολή του οργανογράμματος της αστυνομίας, που προσδίδει εκτεταμένες αρμοδιότητες στον μέλλοντα υπουργό Δημόσιας Τάξης και ηγέτη της ακροδεξιάς Εβραϊκής Ισχύος, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ.

Παράλληλα, στο υπουργείο Αμυνας θεσμοθετήθηκε ειδική υπουργική θέση για στέλεχος του κόμματος Θρησκευτικός Σιωνισμός, με ειδικές αρμοδιότητες που σχετίζονται με το καθεστώς των εβραϊκών εποικισμών στη Δυτική Οχθη – γεγονός που προκαλεί ερωτηματικά κατά πόσον οι Ζώνες B και C τελούν σε διαδικασία άτυπης προσάρτησης, αντικείμενης στο διεθνές δίκαιο και στις Συμφωνίες του Οσλο. Το τελευταίο αυτό ζήτημα ενδιαφέρει ιδιαίτερα τη διεθνή κοινότητα και εάν η Ολομέλεια της ΓΣ του ΟΗΕ επικυρώσει την αρχική απόφαση που ελήφθη στις 11/11, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης θα κληθεί να γνωμοδοτήσει επ’ αυτού – ένα εξαιρετικά δυσάρεστο ενδεχόμενο για την ισραηλινή διπλωματία.

Η έντονη εθνοθρησκευτική ατζέντα των νέων κυβερνητικών εταίρων βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, της Ευρωπαϊκής Ενωσης και άλλων ξένων κυβερνήσεων, που διατηρούν καλές σχέσεις με το Ισραήλ. Εντονο είναι και το ενδιαφέρον της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Μπαχρέιν και του Μαρόκου, των μοναδικών αραβικών χωρών που διατηρούν διπλωματικές σχέσεις με το εβραϊκό κράτος. Πολλοί είναι οι ξένοι παράγοντες που αναμένουν να διαπιστώσουν έως ποιο σημείο μπορεί να φτάσει η εθνοθρησκευτική ρητορική των μελλοντικών ισραηλινών υπουργών, οι οποίοι, κατά το όχι τόσο μακρινό παρελθόν, τάσσονταν υπέρ της απομάκρυνσης της αραβικής μειονότητας του Ισραήλ από τις εστίες της ή τη μεταβολή του καθεστώτος που διέπει τα Ιερά Προσκυνήματα.

Οι προειδοποιήσεις της Ουάσιγκτον έγιναν πλήρως αντιληπτές από τον έμπειρο Νετανιάχου, μόλις δύο εικοσιτετράωρα μετά το κλείσιμο της κάλπης. Εσχάτως, αρχίζουν να τις αντιλαμβάνονται και οι άπειροι μελλοντικοί του εταίροι, με προεξέχοντα τον επικοινωνιακότερο Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, που άρχισε να συνειδητοποιεί ότι θα πρέπει να διαχειριστεί διαφορετικά τη δημόσια εικόνα του, γνωρίζοντας πια ότι στο εξωτερικό κάθε μια του λέξη αξιολογείται με προσοχή.

Παραδόξως, οι πρώτες χώρες που έτειναν «χείρα βοηθείας» στον Μπεν-Γκβιρ, βοηθώντας τον να κτίσει ηπιότερο προφίλ, ήταν αραβικές. Συγκεκριμένα, οι πρέσβεις των ΗΑΕ και του Μπαχρέιν στο Τελ Αβίβ τον προσκάλεσαν να παραβρεθεί στον εορτασμό των εθνικών τους επετείων – και εκείνος ανταποκρίθηκε θετικά, συνοδεία φωτογράφων. Συνέχεια είχε η διαβεβαίωσή του προς δημοσιογράφους αμερικανούς ευαγγελιστές ότι «θα σεβαστεί τους χριστιανούς που κατοικούν στο Ισραήλ», με ό,τι αυτό σημαίνει για τις προσεχείς επικοινωνιακές κινήσεις της νέας κυβέρνησης Νετανιάχου. Η εικόνα του Ισραήλ προς το εξωτερικό θα παρουσιάσει ενδιαφέρον το προσεχές διάστημα.

Ο δρ Γαβριήλ Χαρίτος είναι ερευνητής του ΕΛΙΑΜΕΠ και του ισραηλινού Ινστιτούτου Μπεν-Γκουριόν. Διδάσκει Ιστορία των Πολιτικών Σχέσεων Ελλάδας – Ισραήλ –
Κύπρου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο