Μια ζωή στο κυνήγι των «Μεγάλων Ιδεών»

«Ακολούθησε αυτό που σε κάνει ευτυχισμένο»

O Γιώργος Λόης, γνωστότερος, παγκοσμίως τουλάχιστον, στον χώρο της διαφήμισης και της οπτικής επικοινωνίας ως George Lois, αισθανόταν υπερήφανος γιατί το αμερικανοποιημένο όνομά του δεν άλλαξε δραστικά διατηρώντας, έστω και ηχητικά, την ελληνική του καταγωγή. Γέννημα και θρέμμα του Μπρονξ τον Ιούνιο του 1931, άφησε πίσω του, πεθαίνοντας τον Νοέμβριο του 2022, ένα από τα πιο γνωστά ονόματα στον χώρο, κυρίως της διαφήμισης και του δημιουργικού σχεδιασμού περιοδικών μεγάλης κυκλοφορίας και δημοσιογραφικού κύρους, όπως το «Esquire» για το οποίο υπέγραψε (μαζί με τον με τον Carl Fischer, τον φωτογράφο που τράβηξε τα περισσότερα εξώφυλλα του «Esquire»), πάνω από 90 εξώφυλλα κάνοντας αρχή στα 1962.

Εκρηκτικός χαρακτήρας, από μικρός «βαφτίστηκε» μέσα στην αδρεναλίνη και παρέμεινε χαλκέντερος και ακάματος εργάτης παλεύοντας για την κατάκτηση «Μεγάλων Ιδεών», όπως συνήθιζε να αποκαλεί τις ευρηματικές φαεινές του, στον χώρο της επικοινωνίας ως το βαθύ γήρας των 91 χρόνων του.

Μετά το High School of Music & Art παρακολούθησε μαθήματα στο Pratt Institute αλλά μόνο για έναν χρόνο, αφού προτίμησε τη μάχη για εμπειρίες να τη δώσει στην πράξη και στην πραγματική ζωή. Πολέμησε στην Κορέα για να αρχίσει, μετά την αποστράτευσή του, τη μεγάλη πορεία του στον χώρο της διαφήμισης και συγκεκριμένα κάνοντας αρχή στα 1959. Συμμετείχε σε πολλά εταιρικά σχήματα αλλάζοντας συνεχώς πορεία, αλλά όχι και κατεύθυνση, μιας και δεν υπήρξε γι’ αυτόν τομέας της οπτικής επικοινωνίας όπου δεν μετείχε ενεργά προκειμένου να πραγματοποιεί τις προτάσεις του στο κυνήγι της «Μεγάλης Ιδέας».

«Δεν μαθαίνεις ποτέ τίποτα από ένα λάθος!»

Η καριέρα του στοιχειοθετήθηκε μέσα στις χρυσές δεκαετίας της «Νέας Διαφήμισης» του 1960 και 1970. Πρότεινε ιδέες ριζοσπαστικές (το σύνθημα I Want My MTV, λανσάροντας το κανάλι που άλλαξε τις τηλεοπτικές συνήθειες της παγκόσμιας νεολαίας), ουρανοκατέβατες και με μεγάλο ρίσκο (Tommy Hilfiger).

THE 4 GREAT AMERICAN

DESIGNERS FOR MEN ARE:

R- – – – L- – – – –

P- – – – E- – – –

C- – – – – K- – – –

T- – – – H- – – – – – –

«…ο Tommy Hilfiger, με το όνομά του να υπονοείται δίπλα σε διάσημα ονόματα της ανδρικής μόδας, από εντελώς άγνωστος έγινε διάσημος αμέσως και δέχτηκε τεράστια δημοσιότητα μέσα σε λίγες μέρες». Παράδειγμα από το βιβλίο του George Lois «Εξω από τα δόντια», εκδόσεις Key Books.

Εκλέχτηκε μέλος των: The Art Directors Hall of Fame, The One Club Creative Hall of Fame. Βραβεύτηκε με το Lifetime Achievement από το American Institute of Graphic Arts, τη Society of Publication Designers, καθώς και το School of Visual Arts. Είναι επίσης στο Hall of Fame της Αμερικανικής Διαφημιστικής Ομοσπονδίας. Το 2008, το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης (ΜοΜA) εξέθεσε 32 εξώφυλλά του σχεδιασμένα για το «Esquire».

Ανάμεσα σε εμβληματικά εξώφυλλα για το «Esquire» είναι αυτό με τον Andy Warhol να προσπαθεί να επιπλεύσει μέσα σε ένα κουτάκι κονσέρβας της ντοματόσουπας Campbells. Ενα σχόλιο για την αρχή της πτώσης της Pop Art. Ακόμα αυτό με τον Muhammad Ali δεμένο πισθάγκωνα και με το σώμα του τρυπημένο από βέλη, σαν άλλος Αγιος Σεβαστιανός, αφού ως τιμωρία τού αφαιρέθηκε ο τίτλος, επειδή αρνήθηκε να πολεμήσει στο Βιετνάμ.

Του άρεσε να δηλώνει «επικοινωνιακός σχεδιαστής», δίνοντας έμφαση στην επικέντρωση για τη μορφοποίηση των ιδεών του και όχι απλά σχεδιάζοντας μια μακέτα.

Τη νέα τάση της Διαφήμισης την κριτικάρει τονίζοντας ότι πλέον διδάσκεται στα πανεπιστήμια και σε χιλιάδες σεμινάρια ως μια ακόμα επιστήμη και όχι ως «τέχνη». «Από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 όλα γίνονται με μηχανικούς τρόπους και με περιορισμένη έμπνευση», λέει.

«Ολου του κόσμου τα εργαλεία είναι άχρηστα  χωρίς μια βασική ιδέα»

Ζωντανός, ανήσυχος, με ανεξάντλητο χιούμορ, συχνά στα όρια της αθυροστομίας, δεν ακολουθούσε στυλ αλλά εξέπεμπε στυλ, δεν έπαιρνε πόζες για να αποδείξει την ευφυΐα του και με κάθε ευκαιρία υποστήριζε προοδευτικές πολιτικές και κοινωνικές ιδέες. Συχνά η συμπεριφορά του χαρακτηρίστηκε ναρκισσιστική, μάλλον γιατί υπήρξε ξέφρενος οδοστρωτήρας των κλισέ και των διαφημιστικών στερεοτύπων. Δεν χλεύαζε ποτέ ακόμα κι αν εξέφραζε την πλήρη αντίθεσή του σε θέματα επικοινωνίας και σχεδιασμού. Η επιμονή του στη «Μεγάλη Ιδέα» συνάντησε συνομιλητές στον δύσκολο χώρο και στον επαγγελματικό ανταγωνισμό, και δεν ήταν ο μόνος που πίστευε με αφοσίωση στην άποψη ότι «τα πάντα αρχίζουν από μια καλή ιδέα».

Με τον θάνατο τού George Lois και λίγο πριν του άλλου εμβληματικού πρωτοπόρου Milton Glaser, κλείνει ένας ιστορικός κύκλος στον χώρο που κάποτε αποκαλούσαμε «Γραφικές Τέχνες». Ο George Lois στο βιβλίο του «Εξω από τα δόντια», αναφέρεται με τον μεγαλύτερο θαυμασμό για τον σπουδαίο γραφίστα και δημιουργικό διευθυντή Paul Rant λέγοντας πως: «Ολοι χρειαζόμαστε ήρωες. Ο δικός μου είναι ο Πολ Ραντ, ένας εικονοκλάστης που τα κατάφερε σπουδαία στον δυσκοίλιο χώρο των επιχειρήσεων. Βαδίζω στα βαθιά χνάρια αυτού του γίγαντα».

Επισκεπτόταν συχνά την Ελλάδα, διατηρούσε δεσμούς με συγγενείς στην ορεινή Ναυπακτία και είχε πολλούς φίλους. Είχε καλή υποδοχή από τα Μέσα Επικοινωνίας και ιδιαίτερα τον Τύπο. Υπήρξαν τυχεροί όσοι είχαν την ευκαιρία να τον παρακολουθήσουν σε διαλέξεις και παρουσιάσεις της δουλειάς του.

Οι παρακαταθήκες του εκφράζονται με πρωτοτυπία και σαφήνεια σε 124 προτάσεις – παροτρύνσεις (συμβουλές για ανθρώπους με ταλέντο), στο «Εξω από τα δόντια», ένα «εγκόλπιο» σχηματικά και εννοιολογικά με «προσευχές» για τη δημιουργικότητα και το κυνήγι φρέσκων ιδεών.

«Μην περιμένεις μια δημιουργική ιδέα να πεταχτεί μόνη της  απ’ τον υπολογιστή σου»

O Δημήτρης Αρβανίτης είναι γραφίστας,  μέλος της AGI