Του Διακογιάννη η φωνή{CR}

Ο μόνος σοβαρός λόγος για να βάλω ποδόσφαιρο στην τηλεόραση (σας μιλώ για τον περασμένο αιώνα…) ήταν να μεταδίδει το ματς ο Γιάννης Διακογιάννης. Δεν παρακολουθούσα ποτέ την εξέλιξη του αγώνα, επειδή δεν με ενδιέφερε. Ηθελα μόνο τη φωνή του ως υπόκρουση. Μου έφτανε η ικανοποίηση ότι κάτι τελείως αδιάφορο για μένα το περιέγραφε ο Διακογιάννης. Τι το ξεχωριστό είχε ο Διακογιάννης, που προκαλούσε σε μένα τον άσχετο μια ικανοποίηση, την οποία ένιωθαν και οι άλλοι, εκείνοι που καταλάβαιναν από ποδόσφαιρο ή στίβο; Πιστεύω ότι ήταν ο πολιτισμός του ανθρώπου αυτό που έκανε τη διαφορά. Σε μια εποχή που η Ελλάδα ήταν στο ευρωπαϊκό περιθώριο, ο Διακογιάννης ήταν ένα παράθυρο στον κόσμο.

Δεν ήταν μόνο η ευρύτερη μόρφωση και η καλλιέργειά του, οι γνώσεις και η ευαισθησία του για τη μουσική και τη λογοτεχνία. Ολα αυτά ήσαν συστατικά που ενδεχομένως (αγαπημένο επίρρημα του μακαρίτη) τα βρίσκεις και σε άλλους, στον άλφα ή τον βήτα βαθμό. Το μεγαλείο του Διακογιάννη ήταν η φυσικότητα με την οποία εκδήλωνε αυτή την πολιτισμική ανωτερότητά του (αν δεν ενοχλεί ο όρος), γιατί βασικό στοιχείο της ήταν η σεμνότητα. Δεν έκανε ποτέ επίδειξη γνώσεων, ήταν πάντα ψύχραιμος, ακόμη και το χιούμορ του υπέκυπτε στη σεμνότητά του, νομίζω, γι’ αυτό και ήταν κατά κανόνα φλεγματικό και «extra dry» σαν το μαρτίνι του Τσώρτσιλ. Για εμένα, στην εποχή που μεγάλωνα – και το συνειδητοποιώ ανήμερα του θανάτου του – ο Γιάννης Διακογιάννης ήταν το πρότυπο του Ελληνα Ευρωπαίου, που θα ήθελα να είμαι. Φαντάζομαι το ίδιο θα ήταν και για πάρα πολλούς άλλους, είτε το συνειδητοποιούν είτε όχι.

Σημειωτέον ότι ποτέ δεν γνώρισα τον άνθρωπο. Μια φορά μόνο, ως πρωτοετής φοιτητής, τον είδα καθισμένο σε μια πολυθρόνα, σε ένα πάρτι της προγονής του, όπου βρέθηκα ως καλεσμένος του καλεσμένου. Φυσικά ούτε που διανοήθηκα να του μιλήσω. Πώς να του πω ότι δεν με ενδιέφερε το ποδόσφαιρο; Ντρεπόμουν. Και όλα τα άλλα, αυτά που γράφω τώρα παραπάνω, τα κατάλαβα αργότερα.

ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ ΤΡΕΛΑΘΗΚΑΝ;

Μπορεί, δεν είμαι βέβαιος – για να απαντήσω στο ερώτημα του τίτλου. Πάντως, ούτε εγώ ούτε βέβαια αναρίθμητοι άλλοι σαν εμένα  ανά την Ευρώπη τρελαθήκαμε, ώστε να θεωρούμε «απόπειρα πραξικοπήματος» τη συνωμοσία για την ανατροπή του πολιτεύματος, που αποκαλύφθηκε προσφάτως στη Γερμανία και στην οποία εμπλέκονται ένας γνήσιος πρίγκιψ (αυθεντικός, αλλά χωρίς συνταγματική αναγνώριση του τίτλου του), μια παρέα συνταξιούχων θαυμαστών του και κάποιοι ακόμη ψωνισμένοι, για τα θελήματα. Είναι κρίμα να προσπεράσουμε αυτή την άκρως διασκεδαστική ιστορία, που την έθαψαν το Qatargate και η λάμψη της Εύας Καϊλή. Πολύ περισσότερο, επειδή είναι παραμυθένια και, εξ αυτού του λόγου, είναι μια χριστουγεννιάτικη ιστορία.

Δεν είναι μυστικό ότι οι Γερμανοί είναι υπερευαίσθητοι με θέματα δημοκρατίας και πολύ καλά κάνουν, διότι ο εκδημοκρατισμός της πολιτικής και των θεσμών της στη χώρα τους, μετά τη συντριβή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, είναι το μεγαλύτερο εθνικό επίτευγμα τους, μετά την ενοποίηση του 1871. Δικαίως είναι περήφανοι, αλλά και δικαιολογημένα υπερευαίσθητοι, λόγω του γνωστού παρελθόντος. Οχι όμως να φτάνεις μέχρι του σημείου να εκτιμάς ότι η δημοκρατία κινδύνευσε στη Γερμανία, επειδή μια παρέα παλαβοί σχεδίαζαν να εισβάλουν στο κτίριο του Κοινοβουλίου, οπλισμένοι με συλλεκτικά όπλα. Πολύ περισσότερο δε, όταν μαθαίνεις ότι είχαν μοιράσει κιόλας τα πόστα μεταξύ τους – για την ακρίβεια, στο σημείο αυτό της ιστορίας είναι που σκας από τα γέλια. Δεν ήταν καν επιπέδου μπιραρίας 1923 ως απόπειρα πραξικοπήματος.

Οταν, περί τα μέσα του 19ου αιώνα, ο Λουδοβίκος Ναπολέων Βοναπάρτης επιχείρησε το δεύτερο αποτυχημένο πραξικόπημά του (που ήταν εξίσου γελοίο με το πρώτο), ξέσπασε σάλος στην κοινή γνώμη για την τύχη του επίδοξου πραξικοπηματία με το βαρύ όνομα και πολλοί ζητούσαν τον θάνατό του. Τότε μια γαλλική εφημερίδα έγραψε το υπέροχο, που φυσικά ισχύει και τώρα και πάντα: «Τους τρελούς δεν τους τουφεκίζεις, τους κλειδώνεις εκεί που πρέπει». Βέβαια, να υπενθυμίσω ότι η τρίτη απόπειρα πραξικοπήματος από τον Λουδοβίκο Ναπολέοντα πέτυχε και ήταν γι’ αυτήν που έγραψε ο Μαρξ το περίφημο έργο του «Η 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη», από το οποίο οι πάντες γνωρίζουν τη φράση για την ιστορία που επαναλαμβάνεται ως φάρσα…