Η «συγγνώμη» του Ράμα και ο δρόμος για τη Χάγη

Το ζήτημα οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών με την Αλβανία και θέματα της ελληνικής εθνικής μειονότητας έθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στον Εντι Ράμα στο χθεσινοβραδινό τετ α τετ στα Τίρανα, μετά τη σύνοδο κορυφής ΕΕ – Δυτικών Βαλκανίων. «Πιστεύω ότι είμαστε κοντά στο να υπάρξει πρόοδος και επίλυση του ζητήματος» επεσήμανε στον ομόλογό του ο Μητσοτάκης για την ΑΟΖ. Ωρες πριν από το κλειστό ραντεβού εξέφραζε την (ίδια) πεποίθηση ότι «προσεγγίζουμε την ώρα που θα υπογράψουμε το σχετικό συνυποσχετικό για την παραπομπή στο διεθνές δικαστήριο της Χάγης», όσο και αν έκανε λόγο για συζητήσεις με πολυπλοκότητες. Στοχευμένα όμως μίλησε για «πρόοδο» σε ένα ζήτημα το οποίο γυρνά πολλά χρόνια πίσω αλλά και ξαναπάγωσε μετά την τελευταία συμφωνία (τον Οκτώβριο του 2020) για την προοπτική της Χάγης. Οι πληροφορίες από την ελληνική πλευρά αναφέρουν ότι δεν είναι τόσο οι τεχνικές λεπτομέρειες αυτές που μπλοκάρουν τις εξελίξεις αλλά είναι η πολιτική βούληση εκ μέρους της Αλβανίας αυτή που θα μπορούσε να τις ξεκλειδώσει ακόμα και στους επόμενους μήνες.

Ο Μητσοτάκης συζήτησε και με τον πρόεδρο της χώρας Μπαϊράμ Μπεγκάι και με την πρόεδρο της Βουλής Λιντίτα Νικόλα ενώ λένε πολλά για την κινητικότητα της Αθήνας σε ό,τι αφορά την αναζήτηση εγγυήσεων ότι αυτή τη φορά θα προχωρήσει το συνυποσχετικό, χωρίς πισωγυρίσματα, οι παράλληλες συναντήσεις του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια μεταξύ άλλων με τις πτέρυγες της αλβανικής Βουλής – τους προέδρους κοινοβουλευτικών επιτροπών, συγκεκριμένα. Η Αθήνα διεκδικεί επίλυση εκκρεμοτήτων με τους γείτονες (όπως έγινε με Ιταλία και Αίγυπτο), με χαρακτηριστικό το μήνυμα Μητσοτάκη ότι «η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι μπορεί να τις λύνει με μοναδικό γνώμονα το Διεθνές Δίκαιο». Και ταυτόχρονα επιθυμεί μεγαλύτερες προσεγγίσεις με τα Τίρανα, στηρίζοντας παγίως την ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας, όπου η Τουρκία έχει αναπτύξει ρόλο και επιρροή, με δεδομένες τις καλές σχέσεις Ερντογάν – Ράμα.

Το ταξίδι Μητσοτάκη δεν είχε διανυκτέρευση, καθώς αναβλήθηκε η επίσκεψη σε Χειμάρρα, Λιβαδειά και Δερβιτσάνη λόγω προβλέψεων επιδείνωσης του καιρού και ειδικότερα λόγω ομίχλης, σύμφωνα με την κυβερνητική πλευρά. Ο ίδιος, συνοδευμένος από τον Δένδια και τον υφυπουργό Κώστα Φραγκογιάννη, επρόκειτο σήμερα να μεταβεί με Σινούκ στα χωριά όπου ζει η ελληνική εθνική μειονότητα, κάτι που θα επιδιωχθεί «σύντομα», όπως διαμηνύεται, πιθανώς στους επόμενους έναν – δύο μήνες. «Αισθάνομαι την ανάγκη να βρεθώ δίπλα στους ομοεθνείς μας» σημείωσε ο Μητσοτάκης στη συνάντησή του με τον αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο. «Ισως πάμε μαζί…» φέρεται να είπε αργότερα στον Ράμα.

Η επίσκεψη πάντως ξεκίνησε με άλλη ξαφνική… ομίχλη καθώς δημοσιοποιήθηκαν από τον ιστότοπο Euractiv δηλώσεις του Ράμα κατά της Ελλάδας ότι «εξαπάτησε» την ΕΕ, «πήρε χρήματα, πέρασε μια περίοδο χλιδής και μετά κατέληξε πολύ άσχημα». Οι αναφορές προκάλεσαν αρνητικές εντυπώσεις σε κυβερνητικούς εκπροσώπους που έλεγαν ότι «λαμβάνονται υπόψη» από τον Μητσοτάκη, μαρτυρώντας άρα ότι θα το σχολίαζε στην κλειστή συζήτηση με τον αλβανό ομόλογό του αλλά χωρίς να επισκιάσουν την ουσία της. Στο κατ’ ιδίαν ραντεβού ήρθε τελικά «μάζεμα» των αναφορών με μια «συγγνώμη» του Ράμα «για κάποιες περίεργες δηλώσεις που είδα ότι αποδόθηκαν» και που «δεν αντιπροσωπεύουν την κατάσταση» στην Ελλάδα. «Ελπίζω να μην ενοχληθήκατε» είπε στον Μητσοτάκη και σημείωσε σε χαλαρό τόνο ότι «δεν είμαστε στην ίδια πολιτική παράταξη, όπως με τον Τσίπρα που είμαστε φίλοι».

Ηδη ο ΣΥΡΙΖΑ είχε συνδέσει το δημοσίευμα του Euractiv και τη μετάθεση των επαφών Μητσοτάκη με ομογενείς, ζητώντας «πλήρη ενημέρωση» από την κυβέρνηση και κατηγορώντας την για «επικίνδυνη επικοινωνιακή διαχείριση» της εξωτερικής πολιτικής.

Η διακήρυξη των Τιράνων
Στο μεταξύ οι ηγέτες ΕΕ και Δυτικών Βαλκανίων συναντήθηκαν για πρώτη φορά σε έδαφος υποψήφιας προς ένταξη χώρας και υπογράμμισαν τη σημασία της «στρατηγικής εταιρικής σχέσης» τους, ιδίως στο φόντο της ρωσικής εισβολής. Στη διακήρυξη των Τιράνων ζητείται «επιτάχυνση της διαδικασίας» προσχώρησης των Δυτικών Βαλκανίων, ενώ συμφωνήθηκε ότι η δεύτερη συνεδρίαση της «Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας» – μετά την Πράγα – θα πραγματοποιηθεί στη Μολδαβία το πρώτο εξάμηνο του 2023.