Αποστολή στα Τίρανα με το βλέμμα στη… Χάγη

Τον δικό της ρόλο στα Δυτικά Βαλκάνια διεκδικεί η Αθήνα, θέλοντας παράλληλα να κλείσει εκκρεμότητες όπως η κοινή προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, που έχει ήδη συμφωνήσει με την Αλβανία από το 2020 για την επίλυση της διαφοράς για την οριοθέτηση ΑΟΖ. Η Σύνοδος Κορυφής ΕΕ – Δυτικών Βαλκανίων χαρακτηρίζεται δε ως η ιδανική ευκαιρία προκειμένου ο Κυριάκος Μητσοτάκης να βρεθεί στα Τίρανα και να πραγματοποιήσει σειρά διμερών επαφών. Και το ζήτημα της προσφυγής αναμένεται να είναι πρώτο στην ατζέντα των συναντήσεων του Πρωθυπουργού, τόσο με τον αλβανό ομόλογό του Εντι Ράμα, όσο και με τον πρόεδρο της χώρας Μπαϊράμ Μπεγκάι και την πρόεδρο της Βουλής Λιντίτα Νικόλα.

Στόχος του Κυριάκου Μητσοτάκη θα είναι στις διμερείς επαφές του να βολιδοσκοπήσει προθέσεις και να διαπιστώσει εάν υπάρχει βούληση και από την πλευρά των Τιράνων να «τρέξει» το θέμα της οριοθέτησης, μέσω της προσφυγής, το οποίο φαίνεται προς το παρόν να έχει κολλήσει. Το ζήτημα συζητήθηκε και στην προπαρασκευαστική συνάντηση που είχαν την περασμένη Παρασκευή στην Αθήνα ο Νίκος Δένδιας, που θα συνοδεύει τον Πρωθυπουργό στο ταξίδι του, με την υπουργό Εξωτερικών της Αλβανίας, Ολτα Τζάσκα. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές η ΑΟΖ τέθηκε επί τάπητος στο πλαίσιο και της καταρχήν συμφωνίας των δύο πλευρών, η οποία είχε ανακοινωθεί κατά την επίσκεψη Δένδια στα Τίρανα τον Οκτώβριο του 2020 και τη συνάντησή του με τον Εντι Ράμα.

Για την κυβέρνηση η υλοποίηση της συμφωνίας με την Αλβανία για προσφυγή στη Χάγη είναι τόσο ζήτημα συμβολισμού όσο και ουσίας. Ουσίας γιατί κλείνει ανοιχτά ζητήματα και ανοίγει δρόμους συνεργασιών, σε μία περίοδο που η γεωπολιτική σημασία των Βαλκανίων ενισχύεται, αλλά και συμβολισμού αφού στέλνει σαφές μήνυμα τόσο στην Τουρκία, όσο και στη διεθνή κοινότητα ότι η Αθήνα είναι σε θέση να επιλύει τις διαφορές της με άλλες χώρες στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, επενδύοντας στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος σταθερότητας στην περιοχή.

Η προοπτική

Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δώσει η Αθήνα και στη διαρκή υποστήριξη της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων, τόσο στη Σύνοδο Κορυφής, όσο και στις διμερείς επαφές που θα ακολουθήσουν. Στο πρόγραμμα του Πρωθυπουργού είναι και συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας Αναστάσιο.

Η δεύτερη μέρα της επίσκεψης του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Αλβανία θα είναι αφιερωμένη στην ομογένεια. Η πρώτη επίσκεψη σε χωριά όπου ζουν έλληνες ομογενείς, έπειτα από εκείνη του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη το 1991, στη Δερβιτσάνη. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα είναι ο πρώτος έλληνας πρωθυπουργός που θα επισκεφθεί τη Χειμάρρα, ενώ θα βρεθεί επίσης σε Λιβαδειά και Δερβιτσάνη, όπου θα έχει συναντήσεις με μέλη και εκπροσώπους της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας. Το μεγάλο στοίχημα του ταξιδιού και βούληση του Πρωθυπουργού είναι οι χαμηλοί τόνοι. Στις επαφές του με εκπροσώπους της μειονότητας, όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές, είναι να ακούσει και να καταγράψει προβλήματα και να διερευνήσει τρόπους αρωγής της ελληνικής πολιτείας. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η παρουσία του υφυπουργού Εξωτερικών, Κώστα Φραγκογιάννη, με στόχο τη διερεύνηση δυνατοτήτων για βοήθεια, δεδομένου ότι είχε βρεθεί στην Αλβανία και τον περασμένο Απρίλιο με ανάλογη ατζέντα. Με το ταξίδι να ερμηνεύεται και στο πλαίσιο της πρώιμης προεκλογικής περιόδου, καθώς τα εθνικά θέματα είναι ψηλά στην ατζέντα, έστω και αν το Μέγαρο Μαξίμου μιλάει για ένα ταξίδι που ο Πρωθυπουργός ήθελε να κάνει εδώ και πάρα πολύ καιρό.