Ο χειρότερος (ροκ) εφιάλτης του Ερντογάν

Οταν η Γκαγέ Σου Ακιόλ εμφανίστηκε το 2019 στην Κωνσταντινούπολη έμοιαζε με τον χειρότερο εφιάλτη του προέδρου Ερντογάν. Τραγουδούσε μπροστά σε ένα ένθερμο πλήθος στην μποέμ συνοικία του Καντίκιοϊ, φορώντας μια ασημένια κάπα με φτερά νυχτερίδας και ασορτί μπουστάκι, με γυμνή τη μέση της και μπότες μέχρι το ύψος του μηρού. Ηταν ένα σκόπιμα εμπνευσμένο, επιστημονικής φαντασίας όραμα της σεξουαλικά απελευθερωμένης, γυναικείας τουρκικής rock’n’roll εξέγερσης. «Oταν φοράω αυτά τα κοστούμια», εξηγεί η Ακιόλ στους «Financial Times», «είναι όπως όταν ο Σούπερμαν μπαίνει στον τηλεφωνικό θάλαμο και γίνεται ο εαυτός του».

Πρόκειται για μια φουτουριστική φιγούρα που εκπροσωπεί το αναγεννημένο ροκ κίνημα της Ανατολίας, το οποίο άνθησε για πρώτη φορά μεταξύ των στρατιωτικών πραξικοπημάτων στις δεκαετίες του 1960 και του 1970. Συνδυάζοντας τις ρίζες της τουρκικής κλασικής και λαϊκής μουσικής με το ψυχεδελικό ροκ, το ροκ της Ανατολίας αναδείχθηκε τότε από ονόματα όπως ο Cem Karaca, του οποίου η φωνή ήταν ένα άγριο άνθος αυθάδους ρομαντικής ελευθερίας, και η Selda Bağcan. Μια σπάνια γυναίκα πρωτοπόρος και πρώιμη ηρωίδα της Ακιόλ, η οποία φυλακίστηκε για τα τραγούδια διαμαρτυρίας της. Η Ακιόλ ακολουθεί αυτή την παράδοση για να συμπεριλάβει την αγάπη της για το surf-rock, τους Nirvana και τον Μπόουι, φέρνοντάς της το βραβείο του περιοδικού «Songlines» για τον καλύτερο καλλιτέχνη το 2019 και αποκτώντας τη δική της ομάδα οπαδών από την Ευρώπη μέχρι τη Μέση Ανατολή. Στο νέο, τέταρτο άλμπουμ της, «Anadolu Ejderi» (Ο Δράκος της Ανατολίας), βγάζει εμπνεύσεις από την κοσμική τζαζ, το άφρομπιτ και την ηλεκτρονική μουσική. Στους θαυμαστές της συγκαταλέγεται και ο Ιγκι Ποπ, ο οποίος την αποκάλεσε «σαγηνευτική, περίτεχνα ισορροπημένη, στους πλούσιους τουρκικούς ψαλμούς του τραγουδιού της».

Η ανάγκη της Ακιόλ να ταυτιστεί με φανταστικούς ήρωες προκλήθηκε, όπως λέει, από την παιδική της ηλικία. «Είδα τις διακρίσεις ανάμεσα στον αδελφό μου και σε μένα, ανάμεσα σε άντρες και γυναίκες. Αυτό ήταν ένα πολύ μεγάλο σοκ. Επρεπε λοιπόν να παλέψω για τη δική μου ελευθερία στο σπίτι, και στη συνέχεια αυτό έγινε παγκόσμιο με τη μουσική μου».

Το πραξικόπημα του ’80

Για την ίδια αυτή η δύναμη είναι μια θλιβερή αναγκαιότητα. «Ως γυναίκα ή ως queer άτομο, πρέπει πάντα να συμπεριφέρεσαι σαν κάτι πιο σκληρό από ό,τι είσαι, μόνο και μόνο για να ζήσεις σε αυτόν τον φρικτό κόσμο» θα παραδεχθεί. Η μουσική της στο νέο της άλμπουμ στοιχειώνεται από το στρατιωτικό πραξικόπημα της Τουρκίας στις 12 Σεπτεμβρίου 1980. Ο τίτλος και το εξώφυλλο του «Anadolu Ejderi», το οποίο τη δείχνει ως μια γυναίκα-δράκο με διχαλωτή γλώσσα, απευθύνεται σε όλα όσα βλέπει ως χαμένα. Ο δράκος της είναι ένα θηρίο, που αντιπροσωπεύει ένα πλούσιο, αυθεντικά πολυπολιτισμικό παρελθόν, το οποίο ξεριζώθηκε από τον σημερινό τουρκικό μουσουλμανικό εθνικισμό της χώρας της. Οπως οι ήρωες του ροκ της Ανατολίας που ομοίως εξωθήθηκαν στην εξορία, τη σιωπή ή τη φυλακή μετά το 1980. «Η τουρκική μουσική της Ανατολίας ήταν πάντα πολύ πολιτική, και πρωτότυπη» λέει κοφτά. «Διαφορετικά είναι απλώς ένα τουριστικό αντικείμενο για τη Δύση».