Δημοσιογραφία, αστυνομία, νοσοκομεία…

Η υπόθεση του μεγιστάνα κινηματογραφικού παραγωγού Χάρβεϊ Γουάινστιν, που σήμερα εκτίει πολυετή ποινή κάθειρξης για υποθέσεις σεξουαλικής κακοποίησης, έρχεται ξανά στην επικαιρότητα μέσω της ταινίας της Μαρία Σρέιντερ «Κάποια μίλησε» («She said», ΗΠΑ, 2022). Εδώ, μαθαίνουμε σχεδόν τα πάντα μέσω της αναπαράστασης της έρευνας των δύο δημοσιογράφων της εφημερίδας «Times» της Νέας Υόρκης (Ζόε Καζάν και Κάρεϊ Μάλιγκαν) που έβγαλε πρώτη το θέμα στον αέρα. Ενα θέμα που ως γνωστόν άνοιξε τον ασκό του Αιόλου με αποτέλεσμα τη γέννηση γυναικείων κινημάτων (το #MeΤoo είναι το γνωστότερο) τα οποία ώθησαν εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες να ανοίξουν το στόμα τους και να μιλήσουν για την κάθε τύπου καταπίεση που είχαν δεχτεί από το αντρικό κατεστημένο. Παρότι όλα περιστρέφονται γύρω από αυτόν, ο Γουάινστιν μοιάζει να είναι περισσότερο το πρόσχημα του σεναρίου (σημειωτέον ως ήρωας δεν εμφανίζεται παρά ελάχιστα και μόνο πλάτη στην ταινία). Είναι περισσότερο η αφορμή για την ανάδειξη ενός πολύ μεγαλύτερου ζητήματος, αυτό του ίδιου του σάπιου συστήματος που προσφέρει προστασία στους δράστες οι οποίοι έχουν την οικονομική επιφάνεια για να την εξαγοράσουν. Ο «κανόνας σιωπής» που ο Γουάινστιν είχε λόγω θέσης επιβάλει στο περιβάλλον του ξεπερνά τα όρια της λογικής και η αποφασιστικότητα των δύο ρεπόρτερ να τον σπάσουν είναι το ουσιαστικό θέμα της ταινίας, η οποία νιώθεις ότι καταγράφει πραγματικά μια κατάσταση πολέμου (αναφέρονται μάλιστα πραγματικά ονόματα όπως της Γκουίνεθ Πάλτροου, της Ρόουζ ΜακΓκάουαν και του Μάρτιν Σκορσέζε, ενώ η Ασλεϊ Τζαντ της οποίας η μαρτυρία υπήρξε κομβικής σημασίας στην υπόθεση Γουάινστιν, παίζει εδώ τον εαυτό της). Επίσης, όπως το «Spotlight», το «Κάποια μίλησε» γίνεται ένας ευπρόσωπος ύμνος απέναντι στη σωστή ερευνητική δημοσιογραφία, όπου κάθε λεπτομέρεια, κάθε λέξη, ακόμα και κάθε ανάσα οφείλουν να φιλτραριστούν εξονυχιστικά πριν βρουν τον δρόμο της δημοσιότητας.

Εγκλημα στην Γκρενόμπλ

Γνωρίσαμε τον γαλλογερμανό σκηνοθέτη Ντόμινικ Μολ μέσα από κάποια παράξενα ψυχολογικά θρίλερ της δεκαετίας του 2000 («Χάρι, ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου», 2000, «Lemming», 2005), ενώ σχετικά πρόσφατα είδαμε και το αξιόλογο ψυχολογικό δράμα του «Μόνο αυτοί είδαν τον δολοφόνο» (2019). Η τελευταία δημιουργία του, «Η νύχτα της 12ης» (La nuit du 12, Γαλλία/ Βέλγιο, 2022), είναι βασισμένη στο βιβλίο «18.3 – Une année à la PJ» της Πολίν Γκενά, που πραγματεύεται την υπόθεση της δολοφονίας μιας γυναίκας στην Γκρενόμπλ· υπόθεση που έμελλε να μείνει για πάντα άλυτη. Ωστόσο, αυτή ήταν και η αφορμή του Μολ για το θαυμάσιο στήσιμο ενός άλλου τύπου ψυχολογικού δράματος στο οποίο με «ρεπορταζιακό» τρόπο παρακολουθούμε τα γεγονότα μέσα από το πρίσμα της επιρροής που ασκούν στους δύο αστυνομικούς ντετέκτιβ που ανέλαβαν την υπόθεση (Μπαστέν Μουιγιόν, Μπουλί Λανέρ). Πέρα από την ίδια την αποτρόπαια πράξη της δολοφονίας, η ίντριγκα εδώ βρίσκεται στο εσωτερικό δύο δημοσίων υπαλλήλων που είναι αναγκασμένοι να αντιμετωπίσουν τα στερεότυπα τα οποία στέκονται εμπόδια στην έρευνά τους. Και όσο η υπόθεση μοιάζει να γλιστρά από τα χέρια τους, τόσο από την ταινία απομακρύνεται το στοιχείο του θρίλερ με αποτέλεσμα ο προβληματισμός μας να βυθίζεται πλήρως στην ψυχολογία των ηρώων της ιστορίας έτσι όπως περίπου είχε συμβεί με το «Zodiac» του Ντέιβιντ Φίντσερ.

Τρόμος χωρίς εξηγήσεις

Η καλή ερμηνεία της νεαρής ηθοποιού Χέιζελ Ντάουπ είναι ο μόνος πραγματικός λόγος για να παρακολουθήσει κανείς το ιρλανδέζικο θρίλερ «Δεν είσαι η μητέρα μου» (You Are Not My Mother, 2021), στο οποίο η πρώτη υποδύεται τη σημαδεμένη στο πρόσωπο έφηβη που αντιλαμβάνεται ότι κάτι δεν πάει καλά με τη μητέρα της (Κάρολιν Μπράκεν). Μυστικά από το παρελθόν αναδύονται σε ένα πολύ δυσάρεστο παρόν με την Τσαρ (Ντάουπ) να δέχεται μπούλινγκ από τις συμμαθήτριές της στο σχολείο και τρόμο μέσα στο ίδιο της το σπίτι, τόσο από τη μητέρα που ενίοτε μετατρέπεται σε τέρας, όσο και από τη γιαγιά της (Ινγκριντ Κρέιγκι) που γνωρίζει περισσότερα απ’ όσα θέλει να δείχνει. Η ταινία, που είναι η πρώτη μεγάλου μήκους δημιουργία μυθοπλασίας της προερχόμενης από την τηλεόραση και τον χώρο των μουσικών βίντεο Κέιτ Ντόλαν, επιδιώκει να πλάσει μια ρεαλιστική ατμόσφαιρα τρόμου μέσα σε ένα μεταφυσικό πλαίσιο, έτσι όπως περίπου είχε πετύχει ο πρώτος διδάξας σε αυτό το είδος, ο Γουίλιαμ Φρίντκιν στον «Εξορκιστή». Σύντομα όμως γίνεται αντιληπτό ότι πολλά από αυτά που βλέπουμε θα παραμείνουν ανεξήγητα με την ατμόσφαιρα τρόμου να εξυπηρετεί τη φόρμα και όχι την ιστορία. Μια ρωσική κούκλα από μυστήρια, το ένα μυστήριο μέσα στο άλλο και στο άλλο και στο άλλο, και όλα αυτά χωρίς απαντήσεις, γεγονός που κάνει την παρακολούθηση της ταινίας ακόμα και εκνευριστική.

Φτωχός συγγενής του «Top Gun»

Η πολεμική/αεροπορική περιπέτεια «Devotion: Οι ήρωες των αιθέρων» (Devotion, ΗΠΑ, 2022) θαρρείς και προέκυψε από τα… αέρια που άφησαν πίσω τους τα αεριωθούμενα του «Top Gun Maverick»· φτωχός συγγενής του στην κυριολεξία και με ηθοποιούς που όσο καλά και αν παίζουν είναι αδύνατον να φτάσουν τον… αέρα του Τομ Κρουζ. Και σαν να μην έφτανε αυτό, ένας από τους δευτεραγωνιστές στο «Μάβερικ», ο Γκλεν Πάουελ, είναι πρωταγωνιστής εδώ! Η ταινία που σκηνοθέτησε ο Τζέι Ντι Ντίλαρντ μιλά για τη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα σε δύο πιλότους του Αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, έναν λευκό (Πάουελ) και έναν μαύρο (Τζόναθαν Μέιτζορς) την εποχή του Ψυχρού Πολέμου και της εμπλοκής των ΗΠΑ στον εμφύλιο πόλεμο της Κορέας. Μέχρι την κλιμάκωση του τέλους, η δράση είναι εξαιρετικά περιορισμένη (ως ανύπαρκτη), οι διάλογοι ασταμάτητοι και προβλέψιμοι (σχεδόν περιμένεις τον μονόλογο-παράπονο για θέματα ρατσισμού του μαύρου πιλότου) και το κίνητρο για να παρακολουθήσεις την ιστορία ελάχιστο. Για την ακρίβεια, η πιο… ζωντανή σκηνή της ταινίας έρχεται εκεί που δεν το περιμένεις και είναι όταν τα παλικάρια του Πολεμικού Ναυτικού γνωρίζουν την… Ελίζαμπεθ Τέιλορ (Σερίντα Σουόν) στη Γαλλική Ριβιέρα και παίζουν μαζί της στο καζίνο του Μόντε Κάρλο.

Αποκαρδιωτικός Ράσελ Κρόου

Τα τελευταία χρόνια, όποτε βλέπω τον Ράσελ Κρόου να εμφανίζεται σε ταινία, έχω την αίσθηση ότι κάτι δεν θα πάει καλά με την ταινία· η εικόνα του έχει αποκτήσει κάτι το σχεδόν απωθητικό και δεν ξέρω αν αυτό οφείλεται στο ότι θυμίζει ελέφαντα, στο γεγονός ότι ποτέ δεν είμαι απολύτως βέβαιος για το τι ακριβώς λέει, στους κάκιστους ρόλους που επιλέγει, ή και στα τρία. Το πρόβλημα γίνεται ακόμα πιο έντονο στο «Poker face – Ο Τζογαδόρος» (ΗΠΑ, 2022) καθώς εδώ, ο Κρόου δεν φτάνει που πρωταγωνιστεί (στον ρόλο ενός δισεκατομμυριούχου εξπέρ του πόκερ, που σχεδιάζει να παίξει ένα επικίνδυνο παιχνίδι στους κολλητούς του από την εφηβική ηλικία), αλλά επίσης σκηνοθετεί και μάλιστα δικό του σενάριο. Αρα κάτι σαν τελειωμένη υπόθεση από τους τίτλους αρχής κιόλας. Και πράγματι, η προχειρότητα και ευκολία με την οποία εκτυλίσσεται η δράση και δομούνται οι σκηνές στο «Poker face» είναι σχεδόν αστεία και εντελώς αποκαρδιωτική. Το όλο εγχείρημα θυμίζει ατμόσφαιρα Αγκαθα Κρίστι ενταγμένη σε ελληνική βιντεοκασέτα της δεκαετίας του 1980 – και αυτό πέρα από την αφέλεια της ίδιας της ιστορίας όπου όχι μόνο δεν υπάρχει έστω μια πειστική σκηνή, αλλά ούτε μια πραγματική σκηνή πόκερ, την ώρα που καθετί στην ταινία σε προδιαθέτει τουλάχιστον για ένα μεγάλο παιχνίδι στην τσόχα…

Πόση υστερία να αντέξεις;

Στη «Μεγάλη ρήξη» (La fracture, Γαλλία, 2022) η σκηνοθέτις Κατρίν Κορσινί επιχειρεί να σχολιάσει την υστερία στην οποία πολύς κόσμος βρίσκεται στην εποχή μας, «συλλαμβάνοντας» κάποια στιγμιότυπα πλήρους σύγχυσης σε ένα διανυκτερεύον νοσοκομείο του Παρισιού όπου έχουν καταλήξει μια γυναίκα (Βαλέρια Μπρούνι Τεντέσκι) και ένας φορτηγατζής, θύμα αστυνομικής βίας σε διαδήλωση των Κίτρινων Γιλέκων (Πίο Μαρμάι). Η υστερία αποτυπώνεται μια χαρά καθώς όλοι στην ταινία συμπεριφέρονται υστερικά, αν και αυτό λειτουργεί αρνητικά για την ταινία δυσκολεύοντας κάπως την παρακολούθησή της. Γιατί όσο καλές και αν είναι οι προθέσεις, πόσο ν’ αντέξεις στη θέα ανθρώπων που διαμαρτύρονται, γκρινιάζουν, ουρλιάζουν και είναι έτοιμοι να τσακωθούν 60 δευτερόλεπτα ανά λεπτό;

Για τα παιδιά

Δύο παιδικές ταινίες αυτή την εβδομάδα, φυσικό αφού σε λίγο μπαίνουμε στην εορταστική περίοδο. Ακολουθώντας τη λογική του «Ποντικομικρούλη», η ταινία του Μπέρναρντ Γουέιμπερ «Λάιλ, ο φίλος μου ο κροκόδειλος» (Lyle, Lyle Crocodile, ΗΠΑ, 2022) φέρνει στο σπίτι μιας οικογένειας στη σύγχρονη Νέα Υόρκη (Κονστάνς Γου, Σκοτ Μακνέρι, Γουίνσλοου Φέγκλεϊ) έναν κροκόδειλο που τραγουδάει. Οχι ακριβώς το κατοικίδιο ζώο που μπορεί εύκολα να μείνει κρυφό από τους κακόβουλους γείτονες, όπως η οικογένεια θέλει. Στη μέση όμως υπάρχει και ένας «μάγος» ταχυδακτυλουργός που απέτυχε να παρουσιάσει τον εν λόγω κροκόδειλο στη σκηνή. Τον υποδύεται με πληθωρικότητα και κέφι ο Χαβιέ Μπαρδέμ, τραγουδώντας αλλά και χορεύοντας. Το συνολικό αποτέλεσμα είναι κάτι παραπάνω από συμπαθές. Η δεύτερη ταινία είναι το κινούμενο σχέδιο «Σώσε το Δέντρο!» (Save the Tree, Ισπανία/ Βραζιλία/ Μεξικό, 2021) το οποίο ήταν μάλιστα υποψήφιο για το Γκόγια καλύτερης ταινίας κινουμένων σχεδίων. Ακολουθώντας κατά γράμμα τον τίτλο της, η ταινία μιλά για έναν κόσμο όπου το φυσικό περιβάλλον κοντεύει να μετατραπεί σε είδος υπό εξαφάνιση και τα δέντρα πεθαίνουν. Να όμως που υπάρχουν ακόμα εκείνοι που λένε ιστορίες για τα δέντρα και τα φανταστικά όντα που περιτριγυρίζουν τα δάση, εκείνοι που μπορούν να ενεργοποιήσουν τη φαντασία μας και να μας υποδείξουν έναν αγνότερο κόσμο, έναν κόσμο όπου το δέντρο είναι πηγή της ζωής (σε σκηνοθεσία Ικερ Αλβαρεζ, Χαϊζέα Παστόρ, προβάλλεται μεταγλωττισμένο).

Επανεκδόσεις

Προβάλλεται επίσης σε επετειακή επανέκδοση 50 χρόνων η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου «Μέρες του ’36» (στο Στούντιο) και μια ακόμη τσεχική αλληγορία, η «Παγίδα του διαβόλου» (Dáblova past, 1962) του Φράντισεκ Βλάτσιλ (στο Στούντιο και στο Ελιζέ).