Πανευρωπαϊκός ελάχιστος φόρος και στα ηλεκτρονικά τσιγάρα

Η Κομισιόν ετοιμάζεται να προτείνει την επιβολή πανευρωπαϊκού ελάχιστου φόρου ανά πακέτο 20 τσιγάρων με στόχο να κλείσει τη μεγάλη ψαλίδα που υπάρχει στον τομέα αυτό μεταξύ των χωρών – μελών τγης ΕΕ, σύμφωνα με προσχέδιο που επικαλούνται οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». Επίσης το νέο νομοθετικό σχέδιο που προτείνεται προβλέπει την επιβολή ελάχιστου φόρου και σε προϊόντα ατμίσματος και θέρμανσης καπνού, την ώρα που οι Αρχές παγκοσμίως αντιμετωπίζουν το φαινόμενο με όλο και μεγαλύτερη ανησυχία, αναφέρουν οι ίδιες πηγές.

Με βάση τις αλλαγές στη νομοθεσία που εντάσσεται στο σχέδιο των Βρυξελλών να μειωθούν οι καπνιστές, ο ελάχιστος φόρος της ΕΕ για πακέτο 20 τσιγάρων θα αυξηθεί από το 1,80 στα 3,60 ευρώ. Η Ελλάδα επιβάλλει φόρο 2,74 ευρώ σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν για τον Ιούλιο του 2022.

Οι αυξήσεις

Στα προϊόντα ατμίσματος ανάλογα με το πόσο «δυνατά» είναι προτείνεται να επιβάλλεται φόρος τουλάχιστον 40%. Στα προϊόντα θέρμανσης καπνού σκέψη είναι να επιβληθεί φόρος 55%, ή περίπου 91 ευρώ για κάθε 1.000 από αυτά που πωλούνται. Η πρόταση θα πρέπει να πάρει πράσινο φως από όλα τα κράτη – μέλη της ΕΕ προτού κατοχυρωθεί νομοθετικά.

Η Ιρλανδία και η Γαλλία επιβάλλουν σήμερα τους υψηλότερους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα τσιγάρα στην ΕΕ, με 8,85 ευρώ και 6,88 ευρώ ανά πακέτο 20 τσιγάρων, αντίστοιχα. Αυτό συγκρίνεται με τον μέσο όρο της ΕΕ που διαμορφώνεται στα 3,44 ευρώ. Χώρες όμως όπως η Βουλγαρία με 1,81 ευρώ και η Πολωνία με 2,03 ευρώ επιβάλλουν τους χαμηλότερους ειδικούς φόρους κατανάλωσης ανά πακέτο 20 τσιγάρων.

Εκτός από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, όλες οι χώρες της ΕΕ επιβάλλουν φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) στα τσιγάρα. Λαμβάνοντας υπόψη τόσο τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης όσο και τον ΦΠΑ, το μέσο «πακέτο» φόρων που καταβάλλονται για ένα πακέτο 20 τσιγάρων κυμαίνεται από 69,5% στο Λουξεμβούργο έως 96,1% στη Δανία, με βάση τη σταθμισμένη μέση τιμή λιανικής πώλησης, δείχνουν στοιχεία του ιστότοπου Taxfoundation.

Εκτίμηση επιπτώσεων της κίνησης αυτής που διέρρευσε ανέφερε ότι η αύξηση του ελάχιστου ειδικού φόρου κατανάλωσης θα είχε «ισχυρό αντίκτυπο στους καταναλωτές και τους οικονομικούς φορείς» στα κράτη της ΕΕ όπου οι τιμές των τσιγάρων ήταν χαμηλές, συμπεριλαμβανομένης της Βουλγαρίας, της Σλοβακίας, της Πολωνίας και της Ουγγαρίας, αναφέρουν οι «ΦΤ».

Η KPMG εκτιμά ότι στην ΕΕ το 2020 καταναλώθηκαν 34,2 δισεκατομμύρια λαθραία και με ψεύτικα εμπορικά σήματα τσιγάρα, αντιπροσωπεύοντας το 7,8% της συνολικής κατανάλωσης τσιγάρων. Αυτό επίσης αποτελεί απώλεια 8,5 δισ. ευρώ σε φορολογικά έσοδα. Οι μεγαλύτεροι καταναλωτές λαθραίων και με ψεύτικα εμπορικά σήματα τσιγάρων ως ποσοστό της συνολικής κατανάλωσης εντοπίστηκαν στη Γαλλία με 23,1%, στην Ελλάδα με 22,4% και στη Λιθουανία με 20,2%, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Κατά του καρκίνου

Οι αλλαγές αποσκοπούν στην επιτάχυνση της προσπάθειας της ΕΕ για μείωση της χρήσης καπνού έως το 2040. Ως μέρος του σχεδίου της ΕΕ για την καταπολέμηση του καρκίνου, οι υγειονομικοί αξιωματούχοι θέλουν να μειώσουν τη χρήση καπνού μεταξύ των πολιτών της ΕΕ από το τρέχον επίπεδο του 25% περίπου σε 20% έως το 2025 και σε κάτω από 5% έως το 2040, σύμφωνα με τους ΦΤ.

Επίσης η Κομισιόν επέβαλε αυτόν τον μήνα ήδη απαγόρευση στα αρωματισμένα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού για να περιορίσει την αύξηση της ζήτησης μεταξύ των νεότερων καταναλωτών, ενώ στις ΗΠΑ, οι ρυθμιστικές αρχές της Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων (Food and Drug Administration-FDA) έχουν κινηθεί για να απαγορεύσουν δημοφιλή προϊόντα ατμίσματος.