Καλωσήρθατε στην {LF}Ανθρωπόκαινο Εποχή

Κανένα άλλο είδος δεν έχει αλλάξει το φυσικό τοπίο της Γης με τον τρόπο που το έχουν κάνει οι άνθρωποι, και αυτό είναι κάτι που εξελίχθηκε με ραγδαίο ρυθμό τον περασμένο αιώνα. Ο αντίκτυπος της ανθρωπότητας στον πλανήτη είναι τόσο έντονος και επιβαρυντικός για τη βιόσφαιρα που όλο και περισσότεροι επιστήμονες συμφωνούν ότι εισερχόμαστε σε μια νέα γεωλογική εποχή, την Ανθρωπόκαινο.

Η εισήγηση για την κήρυξη της νέας εποχής έγινε το 2016 από ομάδα εμπειρογνωμόνων στο Διεθνές Γεωλογικό Συνέδριο στο Κέιπ Τάουν. Η έναρξη της νέας εποχής προσδιορίζεται περίπου το 1950 και ορίζεται από τη διασπορά ραδιενεργών στοιχείων σε όλο τον πλανήτη έπειτα από τις δοκιμές πυρηνικών βομβών. Μια σειρά από άλλους κρίσιμους παράγοντες είναι η ρύπανση με πλαστικά και τα αέρια από σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Επισήμως, πάντως, διανύουμε την εποχή της Ολοκαίνου που ξεκίνησε πριν από 11.500 χρόνια μετά τη λήξη της πιο πρόσφατης Εποχής των Παγετώνων. Αλλά η εντυπωσιακή επιτάχυνση των αλλαγών από τα μέσα του 20ού αιώνα, η αύξηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η παγκόσμια μαζική εξαφάνιση ειδών και οι αλλαγές στο έδαφος από την αποψίλωση των δασών σηματοδοτούν ένα τέλος εποχής όπως υποστηρίζουν οι ειδικοί: « Η Γη έχει υποστεί δραματικές αλλαγές από την έναρξη της Ολοκαίνου και πρέπει να δοθεί η θέση της στη νέα εποχή».

Τώρα οι επιστήμονες έχουν ξεκινήσει την τελική φάση επιλογής του τόπου που φέρει τα πιο εμφανή σημάδια της έναρξης μιας νέας εποχής. Την περασμένη Πέμπτη μια επίλεκτη ομάδα γεωλόγων, κλιματολόγων και παλαιοντολόγων ξεκίνησε την τελική διαδικασία επιλογής του τόπου στον πλανήτη μας που αντιπροσωπεύει καλύτερα τις ανθρωπογενείς αλλαγές στη Γη. Για τον επόμενο μήνα θα αναλύουν τις δώδεκα τοποθεσίες στις οποίες έχουν καταγραφεί πιο καθαρά οι επιπτώσεις των ενεργειών μας.

Ο κύριος δείκτης αυτού του αντίκτυπου είναι η παρουσία ραδιενεργού υλικού από πυρηνικές δοκιμές. Αλλά θα εξετάσουν επίσης το σαφές, συνεχές και μετρήσιμο από χρόνο σε χρόνο αποτύπωμα που αφήνουν στο ίζημα άλλα ανθρωπογενή δημιουργήματα, όπως σωματίδια από την καύση βενζίνης, μικροπλαστικά, τεχνοαπολιθώματα, CO2 κ.λπ. Οι επιστήμονες-μέλη της Ομάδας Εργασίας Ανθρωπόκαινου (AWG) θα πρέπει να βρουν την τοποθεσία εκείνη που είναι εμβληματική ώστε να κηρυχθεί η έναρξη της νέας εποχής την επόμενη χρονιά.

Ο παλαιοντολόγος Αλεχάντρο Θεαρέτα του Πανεπιστημίου της Χώρας των Βάσκων, ειδικός στο ανθρώπινο αποτύπωμα και την περιβαλλοντική αλλαγή, είναι ένα από τα 23 μέλη της AWG. «Ολες οι διαιρέσεις του γεωλογικού χρόνου έχουν τον δικό τους στρωτότυπο, ένα μέρος όπου οι αλλαγές αντιπροσωπεύονται καλύτερα» λέει.

Οι δώδεκα τοποθεσίες που έφτασαν στον τελικό γύρο της διαδικασίας επιλογής έχουν καταγράψει την παρουσία πλουτωνίου-239 από τη δεκαετία του 1950. Οπως αναφέρεται σε άρθρο που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό «Science», οι επιλογές περιλαμβάνουν θαλάσσια ιζήματα, κοραλλιογενείς υφάλους, πυθμένες λιμνών, στρώματα πάγου και σπήλαια.

Ο γεωλόγος Κόλις Γουότερς, επίτιμος καθηγητής Γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ στο Ηνωμένο Βασίλειο, είναι επίσης μέλος της AWG και συγγραφέας του άρθρου που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο «Science». Εξηγεί ότι η ιδανική τοποθεσία, που αποτελεί το όριο μεταξύ μιας εποχής ή περιόδου, θα πρέπει να είναι εκείνη όπου υπάρχει «η καλύτερη δυνατή καταγραφή των σχετικών γεγονότων-δεικτών των τελευταίων δεκαετιών». Η περιοχή δεν πρέπει να έχει αλλοιωθεί από τις δράσεις βιολογικών οργανισμών ή ανθρώπινων δραστηριοτήτων και πρέπει να επιτρέπει τη χρονολόγηση από έτος σε έτος. Ο Γουότερς παρατηρεί πάντως ότι η Ανθρωπόκαινος δεν θα χαρακτηριστεί ως εντελώς νέα εποχή, καθώς κάτι τέτοιο θα απαιτούσε έναν κατακλυσμό που ίσως προκαλούσε την εξαφάνιση της ανθρώπινης φυλής. Αλλά μέχρι να συμβεί αυτό δεν θα υπήρχε κανείς να της δώσει όνομα…