Η δυσκολία να καταλάβει ο χρήστης ότι μολύνθηκε το κινητό

ΖΟΟΜ Τον Οκτώβριο του 2021 το βραβείο «Δάφνη Καρουάνα Γκαλίθια» δόθηκε σε δημοσιογράφους του Forbidden Stories για την αποκάλυψη ότι 50.000 τηλεφωνικά νούμερα είχαν γίνει στόχος του λογισμικού Pegasus. Σύμφωνα με την έρευνα, δημοσιογράφοι, ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα και πολιτικοί σε Ινδία, Μεξικό, Μαρόκο, Ουγγαρία, Γαλλία και Πολωνία παρακολουθούνταν. Την ίδια περίοδο, ήταν ήδη γνωστό στην Ευρωβουλή ότι – με άλλα μέσα – είχε γίνει παραβίαση των κινητών τηλεφώνων δύο καταλανών ευρωβουλευτών, υπέρμαχων της ανεξαρτησίας της Καταλωνίας.

Τον Μάρτιο του 2022 αποφασίστηκε να δημιουργηθεί μια επιτροπή με το όνομα PEGA, με συμμετοχή από όλες τις πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου, για να διερευνήσει τι συμβαίνει με τις υποκλοπές και τα λογισμικά και να προτείνει λύσεις για την προστασία των πολιτών από την παραβίαση της προσωπικής τους ζωής.

Οπως εξηγεί ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και μέλος της επιτροπής PEGA Στέλιος Κούλογλου, στις αρχές του καλοκαιριού φτιάχτηκε στο Ευρωκοινοβούλιο ένα εργαστήριο στο οποίο οι ευρωβουλευτές θα μπορούσαν να αφήσουν τα κινητά τους τηλέφωνα και σε τρεις ώρες να ξέρουν εάν είναι μολυσμένα από κάποιο κακόβουλο λογισμικό ή εάν έχει γίνει απόπειρα επιμόλυνσης: «340 ευρωβουλευτές, μεταξύ αυτών και εγώ, αλλά και ο Νίκος Ανδρουλάκης, δώσαμε τα κινητά μας τηλέφωνα. Στο μοναδικό τηλέφωνο που είχε γίνει απόπειρα επιμόλυνσης ήταν αυτό του μετέπειτα πρόεδρου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ».

Υπερθέρμανση λόγω…
διπλής παρακολούθησης

«Είναι σχεδόν αδύνατο για έναν απλό χρήστη να καταλάβει ότι το κινητό του έχει μολυνθεί, εκτός κι αν γνωρίζει ότι έχει ανοίξει κάποιον κακόβουλο σύνδεσμο που ανήκει στο λογισμικό παρακολούθησης» τονίζει ο Scott-Railton και συστήνει σε όσους υποψιάζονται πως έχουν στοχοποιηθεί να απευθυνθούν σε κάποιον ειδικό.

Σπάνια μπορεί μια ασυνήθιστη συμπεριφορά της συσκευής να κινήσει υποψίες. «Για παράδειγμα, στην υπόθεση του αιγύπτιου πολιτικού ακτιβιστή Αϊμαν Νουρ, του οποίου το κινητό είχε μολυνθεί ταυτόχρονα από το Pegasus και το Predator, η συσκευή είχε υπερθερμανθεί» εξηγεί. «Εξαρτάται από τον βαθμό επαγγελματισμού του χειριστή (σ.σ. η υπηρεσία που πληρώνει για τη χρήση) του λογισμικού» υπογραμμίζει ο ερευνητής του Citizen Lab και σημειώνει ότι ο κάθε χειριστής χρησιμοποιεί το λογισμικό διαφορετικά, δημιουργώντας διακριτά μοτίβα στη χρήση του Predator στην Ελλάδα ή στην Αίγυπτο, λόγου χάρη.

Στην πρώτη λίστα της εφημερίδας «Documento», σύμφωνα με την οποία πολιτικοί, επιχειρηματίες και άλλοι παράγοντες του δημόσιου βίου έχουν πέσει θύματα τηλεφωνικών παρακολουθήσεων από το Predator, βρέθηκε το όνομα του Γιάννη Ραχωβίτσα, αντιστράτηγου ε.α και επίτιμου αρχηγού της ΕΛ.ΑΣ. Μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο ίδιος απέφυγε να πει ξεκάθαρα αν είχε παρατηρήσει κάτι περίεργο στη συσκευή του, αλλά τόνισε πως θεωρεί λογικό να τον παρακολουθούσαν λόγω της θέσης που κατείχε στο Σώμα. «Αυτός είναι και ο σκοπός των συγκεκριμένων υπηρεσιών. Να ακούν, δηλαδή, και να λαμβάνουν υπόψη τους τα σοβαρά θέματα για λόγους εθνικής ασφάλειας. Δεν είναι κάτι παρεξηγήσιμο» κατέληξε.