Ο αντιδημοκράτης Μπέρνι Σάντερς

Οι απανταχού δημοκράτες -ανεξαρτήτως επιμέρους κομματικών επιλογών- χάρηκαν για την νίκη των Δημοκρατικών στη γερουσία γιατί αποτελεί ανάχωμα στην επιστροφή των αντιδημοκρατών τραμπικών. Η χαρά αυτή όμως είναι αντιφατική με την ιερή οργή πολλών από τους ίδιους επειδή η δι’ εκλεκτόρων εκλογή του προέδρου των ΗΠΑ δεν εξασφαλίζει πάντα τη «λαϊκή πλειοψηφία».

Αυτό συμβαίνει επειδή είναι μεν ο αριθμός των εκλεκτόρων αναλογικός προς τον πληθυσμό των πολιτειών, σχεδόν σε όλες όμως το σύστημα είναι πλειοψηφικό: ο πλειοψηφήσας υποψήφιος πρόεδρος παίρνει όλους τους εκλέκτορες.

Η γερουσία όμως είναι ακόμα πιο αντιδημοκρατική:  και οι 50 πολιτείες, η Καλιφόρνια των 40.000.000 και το Βέρμοντ των 650 χιλιάδων, εκλέγουν δύο γερουσιαστές – ο Μπέρνι Σάντερς θα ήταν ο πλέον αντιδημοκρατικά εκλεγμένος πολιτικός στον κόσμο αν δεν υπήρχε το Γουαϊόμινγκ με μόνο 580 χιλιάδες κατοίκους.

Οι ΗΠΑ είναι ομοσπονδιακό κράτος και τέτοιες ρυθμίσεις προφυλάσσουν τις πολιτειακές πολιτικές ελίτ από πιθανή εξουσιαστική βουλιμία της Ουάσιγκτων: τα checks and balances αφορούν και τις σχέσεις Ουάσιγκτων-πολιτειών και όχι μόνο το ομοσπονδιακό επίπεδο, μέσω της γνωστής δομής πρόεδρος- βουλή/γερουσία-ανώτατο δικαστήριο, που επαναλαμβάνεται άλλωστε σε όλα τα «κρατίδια» των ΗΠΑ.

Στην Ελλάδα, τίποτα από αυτά· μετά την πλήρη αποδυνάμωση του θεσμού της προεδρίας το 1985, τα πάντα ελέγχουν ο πρωθυπουργός και το κόμμα του: κυβέρνηση, βουλή, ηγεσία δικαιοσύνης και στρατού. Από το 1990 επιπλέον -με την απίσχναση των κομμάτων και την καθιέρωση ως εκλογικού συστήματος του πλειοψηφικού σε επίπεδο χώρας- όλα τα παίρνει ο πρωθυπουργός: το «επιτελικό κράτος» και τα προβλήματά του είναι η λογική κατάληξη αυτής της απολυταρχικής κατάστασης. Το Μέγαρο Μαξίμου, είναι πολύ ισχυρότερος από Μέγαρο των Ηλυσίων  και τον Λευκό Οίκο: ούτε βουλή φοβάται ούτε γερουσία ούτε δικαιοσύνη.

Μολοντούτο, αυτό το απολυταρχικό πολιτικό σύστημα αυτοανακηρύσσεται σε δημοκρατικότερο και σοφότερο όλων. Για τις χρεοκοπίες, υποκλοπές, την πόλωση, τοξικότητα και τελικά τη βία, φταίνε οι εκάστοτε «επικίνδυνοι και διεφθαρμένοι», αριστεροί ή δεξιοί, που κατέχουν τώρα την απολυταρχική εξουσία αντί για μας, τους σοφούς και έντιμους αριστερούς ή δεξιούς που είμαστε τώρα αντιπολίτευση.

Το σύστημα βολεύει και τα 3-4 περιθωριακά  κόμματα που τα ενδιαφέρει πρωτίστως η εξασφάλιση του 3% ώστε «να βγαίνει το μεροκάματο» και να επιβιώνει ο μηχανισμός  με την ελπίδα ότι θα έρθει η ανά μισό αιώνα καταστροφική κρίση για τη χώρα που θα τα κάνει πλειοψηφικά πάνω στο πτώμα της.

Ως έχουν τα πράγματα, το μόνο που θα μπορούσε να μας απαλλάξει από τον «δημοκρατικό απολυταρχισμό» και να φέρει στη συνέχεια ευρύτερες αλλαγές, είναι η εδραίωση της απλής αναλογικής.