Στροφή χωρών με οικονομικά προβλήματα

Σε μαζικές αγορές χρυσού προχωρούν φέτος κεντρικές τράπεζες από όλο τον κόσμο και ιδιαίτερα από χώρες με οικονομικά προβλήματα, εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία, το ράλι του πληθωρισμού, τη μεγάλη άνοδο των τιμών της ενέργειας, τις έντονες γεωπολιτικές εντάσεις και γενικότερα το κλίμα αβεβαιότητας που επικρατεί. Τις πιο μαζικές αγορές – και μάλιστα σε βάθος χρόνου, από το 2018 μέχρι σήμερα – τις έχουν κάνει η Ρωσία και η Τουρκία, με την Αγκυρα να είναι η μεγάλη πρωταθλήτρια στον τομέα αυτό και φέτος.

Πρόκειται για μια ακόμη ένδειξη της μεγάλης αβεβαιότητας που επικρατεί σε Ευρώπη, Ασία και Αμερική, με τους μεγαλύτερους αγοραστές να είναι οι λεγόμενες αναδυόμενες οικονομίες. Ειδικά η Τουρκία με πληθωρισμό που ξεπερνά επίσημα το 80%, το εθνικό νόμισμα, τη λίρα, να βρίσκεται κοντά σε χαμηλά επίπεδα ρεκόρ έναντι του δολαρίου και την επιθετική πολιτική κατά της Ελλάδας να συνεχίζεται αμείωτη, φαίνεται ότι προσπαθεί με τον τρόπο αυτό να θωρακίσει και να ισχυροποιήσει την οικονομία της – για κάθε ίσως ενδεχόμενο.

ΑΓΟΡΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΝΟ. Οπως προκύπτει από τα νέα στοιχεία του Παγκόσμιου Συμβουλίου Χρυσού, τις μεγαλύτερες αγορές το τρίτο τρίμηνο του 2022 τις έχει κάνει μέχρι στιγμής η Τουρκία με 31,17 τόνους και ακολουθούν το Ουζμπεκιστάν με 26,13 τόνους, η Ινδία με 17,46 τόνους, το Κατάρ με 14,77 τόνους και η Μοζαμβίκη με 2,33 τόνους. Ολο το τρίτο τρίμηνο αγοράστηκαν παγκοσμίως από κεντρικές τράπεζες σχεδόν 400 τόνοι χρυσού, σηματοδοτώντας αύξηση κατά 340% σε ετήσια βάση. Πρόκειται ουσιαστικά για τις μεγαλύτερες τέτοιες αγορές από το 1967, όταν το αμερικανικό δολάριο εξακολουθούσε να έχει αντίκρισμα σε χρυσό.

Μάλιστα η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής του πολύτιμου μετάλλου για όλη τη χρονιά που διανύουμε, αποκτώντας συνολικά 95 τόνους χρυσού στα αποθεματικά της. Συνολικά η κεντρική τράπεζα της γειτονικής χώρας έχει αποθεματικά 490 τόνων χρυσού, ή το 30% σχεδόν του συνόλου των συνολικών αποθεματικών της.

Από το 2018 μέχρι σήμερα οι μεγαλύτεροι αγοραστές είναι συνολικά η Ρωσία με 463 τόνους και η Τουρκία με 287 τόνους. Ακολουθούν οι Ινδία με 227 τόνους, η Πολωνία με 128 τόνους, το Καζακστάν με 102,5 τόνους, η Κίνα με 105,8 τόνους και η Ουγγαρία με 91,5 τόνους. Με την έναρξη του πολέμου όμως η Ρωσία έχει κόψει ρυθμό στις αγορές αυτές με αποτέλεσμα φέτος τα αποθέματά της να έχουν μειωθεί κατά περίπου 3 τόνους.

Συνολικά, το τρίμηνο που έληξε τον Σεπτέμβριο, η ζήτηση για χρυσό αυξήθηκε κατά 28% σε ετήσια βάση φθάνοντας τους 1.181 τόνους, σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Συμβουλίου Χρυσού (WGC). Η ζήτηση για χρυσό φέτος οφείλεται κυρίως στη στροφή προς ασφαλέστερα περιουσιακά στοιχεία εν μέσω υψηλότατου πληθωρισμού.

Ο χρυσός θεωρείται ως αποτελεσματική αντιστάθμιση στην άνοδο των τιμών, αν και σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές αυτό ισχύει μόνο σε εξαιρετικά μεγάλους χρονικούς ορίζοντες και όχι βραχυπρόθεσμα.

Αγνωστές συναλλαγές. Σε κάθε περίπτωση πάντως, στον «διαβόητα αδιαφανή κόσμο των κρατικών συναλλαγών χρυσού», όπως τον χαρακτηρίζει τοBloomberg, δεν είναι πάντα ξεκάθαρο ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι αγοραστές.Οι κρατικές Αρχές είναι τόσο μεγάλοι παίκτες που μπορούν να στρεβλώσουν ολόκληρη την αγορά Ωστόσο, υπάρχει ένας προφανής κοινός παρονομαστής μεταξύ των δηλωθέντων αγοραστών. Ολοι προέρχονται από χώρες που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα.Η Τουρκία, της οποίας το εθνικό νόμισμα, η λίρα, υποχωρούσε 52% σε ετήσια βάση μέχρι τον Σεπτέμβριο έναντι του δολαρίου, κάνει μαζικές αγορές. Η Αίγυπτος αγόρασε 44,8 τόνους ενώ το νόμισμά της υποχώρησε κατά 20%.Η αγορά 40,5 τόνων της Ινδίας συνοδεύτηκε από αποδυνάμωση 8,7% της ρουπίας.Το δηνάριο του Ιράκ είναι σταθερό έναντι του δολαρίου, αλλά οι ανταλλαγές πιστωτικής αθέτησης που προστατεύουν από τη μη πληρωμή των χρεών του αυξήθηκαν σε σχεδόν 9% τον Σεπτέμβριο, ακόμη και αφού αγόρασε 33,9 τόνους του πολύτιμου μετάλλου.