Μπορεί αυτό το κράτος να κάνει τη δουλειά του;

Πέρυσι τέτοιον καιρό ξεκίνησαν να ανεβαίνουν με ένταση οι χρηματιστηριακές τιμές της ενέργειας. Λίγους μήνες μετά, στις αρχές της άνοιξης, ξεκίνησε η συζήτηση για πιθανά υπερκέρδη των παραγωγών του ρεύματος. Δηλαδή όχι τα συνηθισμένα κέρδη που φορολογούνται με συντελεστή 22%, αλλά κέρδη πάνω από τα συνηθισμένα, απόρροια της στρέβλωσης που προκάλεσε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ο Πρωθυπουργός τοποθετήθηκε άμεσα για το θέμα. Βγήκε πριν από τον αρχηγό της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και είπε ότι «αν υπάρχουν, θα τα φορολογήσουμε με συντελεστή 90%». Από τότε ξεκίνησε πολιτική θύελλα.

Το σχετικό πόρισμα με τους υπολογισμούς ανατέθηκε προς σύνταξη στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας. Ο αριθμός των εταιρειών μικρός (4 παραγωγοί), αλλά η δουλειά σύνθετη. Σχετικά γρήγορα ωστόσο ολοκληρώθηκε. Τα υπερκέρδη βρέθηκαν. Δεν ήταν 1,5 δισ. ευρώ ή 2 δισ. ευρώ, όπως είχε πει κατά καιρούς, με τη συνήθη «απλοχεριά» του, ο Αλέξης Τσίπρας, αλλά πολύ λιγότερα. Θεωρητικά ήταν θέμα χρόνου η είσπραξή τους. Η ΡΑΕ χρειάστηκε λίγο χρόνο για να προσθέσει ένα ακόμα τρίμηνο στο πόρισμά της (μέχρι 30 Ιουνίου), αλλά και να αφαιρέσει τις εκπτώσεις που είχαν κάνει οι εταιρείες, όπως και το κόστος των χαμηλότερων τότε σταθερής διάρκειας τιμολογίων. Ολα αυτά έγιναν. Στα μέσα του καλοκαιριού τα είχαμε. Το ποσό έφτασε περίπου τα 460 εκατ. ευρώ. Με συντελεστή φορολόγησης 90% που είχε πει ο Πρωθυπουργός, καταλήγαμε σε περίπου 400 εκατ. ευρώ. Το μόνο που απέμενε ήταν η είσπραξή τους.

Κι όμως, πέρασε το καλοκαίρι. Ηρθε το φθινόπωρο. Ψηφίστηκαν νόμοι, αλλά χρήματα πουθενά. Μια λεπτομέρεια στο νομοθέτημα, καθώς κάποιος δημόσιος λειτουργός πρόσθεσε μια διάταξη σύμφωνα με την οποία για να εισπραχθούν τα λεφτά έπρεπε να υπάρχει βεβαίωση των ορκωτών λογιστών των εταιρειών, μπλόκαρε τα πάντα. Αυτοί απάντησαν ότι χρειάζονται μήνες για να βεβαιώσουν τα ποσά, με αποτέλεσμα το θέμα να μένει σε εκκρεμότητα. Την ίδια στιγμή, η αντιπολίτευση άφηνε υπόνοιες, με

αποτέλεσμα για μια κίνηση που η κυβέρνηση και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός είχαν πάρει το πολιτικό κόστος, να βρίσκονται και υπόλογοι.

Τότε το ελληνικό Δημόσιο… σκέφτηκε. Πράγμα καθόλου άσχημο εκ πρώτης όψεως. Είπαν: Μήπως να φέρουμε μια απόφαση και να εισπράξουμε τα ποσά με τα προσωρινά στοιχεία της ΡΑΕ και όταν κάνουν και τη δουλειά τους οι ορκωτοί, τότε συμπληρώνεται η διαφορά; Η απόφαση βγήκε και είναι πλέον πολύ πιθανό τα χρήματα να καταλήξουν, έπειτα από πολλά εμπόδια, στο δημόσιο Ταμείο.

Το θέμα είναι ότι πριν τελειώσει η δουλειά με τους παραγωγούς του ρεύματος, άρχισε ένα νέο «γαϊτανάκι» με τους προμηθευτές. Ο μηχανισμός που ίσχυσε από τον Ιούλιο και έφερε καλές μέρες για τα νοικοκυριά (με κλειδωμένα τιμολόγια 15-17 λεπτά ανά κιλοβατώρα), δημιούργησε υπόνοιες «υπερκερδών» στους προμηθευτές. Συμφωνούμε όλοι να τα επιστρέψουν. Να τους τα πάρουμε και να τα αποδώσουμε εκεί που ανήκουν. Το θέμα είναι: Μπορεί αυτό το κράτος να το κάνει έγκαιρα και χωρίς «να ανοίξει μύτη» αυτή τη φορά, κάνοντας απλά τη δουλειά του; Μπορεί να αφαιρέσει τα υπερκέρδη από τα εύλογα κέρδη που μπορεί να έχει μια επιχείρηση σε έναν μήνα και να τα συμψηφίσει με τις ζημιές του επόμενου κακού μήνα; Δύσκολο μου φαίνεται, εκτός και αν συνεχίσουν το «μακροβούτι» στη σκέψη οι λειτουργοί του κράτους.