Αλλο μείωση φορολογίας, άλλο στοχευμένη στήριξη

Πολλές φορές σε συζητήσεις έχουμε ακούσει την πρόταση για μείωση της έμμεσης φορολογίας αντί των επιδομάτων. Η λογική της πρότασης στηρίζεται στο εξής: Εάν για παράδειγμα το σύνολο των επιδομάτων – μέτρων στήριξης, λόγου χάρη για πετρέλαιο θέρμανσης, είναι 300 εκατ. ευρώ, να μειωθεί αντίστοιχα το ποσοστό του φόρου (ΦΠΑ ή ειδικός φόρος, έστω και κατά δέκατα του εκατοστού). Αυτή η κίνηση θα μπορούσε να έχει και αντιπληθωριστική δράση, καθώς οι φόροι αυξάνουν τον τιμάριθμο.

Ωστόσο, αυτή η πρόταση αντιμετωπίζει δύο βασικά προβλήματα. Το ένα είναι ουσιαστικό και το δεύτερο περισσότερο τεχνικό και λογιστικό.

Το πρώτο εμπόδιο σχετίζεται με την απόφαση σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο για λήψη στοχευμένων και όχι οριζόντιων μέτρων. Με τη μείωση του ΦΠΑ ή ενός ειδικού φόρου κατανάλωσης μπορεί να πέσουν οι τελικές τιμές, αλλά όχι μόνο για τους πραγματικά ευάλωτους και αυτούς που έχουν πραγματική ανάγκη για στήριξη. Ετσι, το συνολικό ποσό της δαπάνης ή της μείωσης των φορολογικών εσόδων που θα στοχεύσει στους πραγματικά ευάλωτους θα είναι μικρότερο. Διαφορετικά θα πρέπει να αυξηθεί το συνολικό ποσό της στήριξης, το οποίο θα δημιουργήσει δημοσιονομική πίεση.

Το δεύτερο εμπόδιο περιλαμβάνει το σύνολο της διαχείρισης και ελέγχων για αλλαγές στους συντελεστές φόρων στα μηχανογραφικά συστήματα, στα τιμολόγια, στην ενημέρωση τιμών αποθεμάτων, σε επιστροφές φόρων και πληρωμές προμηθευτών με διαφορετικές ημερομηνίες κ.ά. Δηλαδή δημιουργείται μια σύνθετη κατάσταση, η οποία τεχνικά μπορεί να είναι διαχειρίσιμη, αλλά δεν είναι σίγουρο εάν το τελικό όφελος θα είναι υψηλότερο από το κόστος. Επίσης, σε τέτοιες αλλαγές που δεν είναι μόνιμες απαιτούνται και αυξημένοι έλεγχοι.