Ρεπορτάζ επαναστατικού τουρισμού

Διάβασα κι εγώ με περιέργεια και προσοχή το κείμενο της Λουσίντα Σμιθ για τα Εξάρχεια στους «Financial Times». Σκέφτηκα να γράψω τι πραγματικά είναι τα Εξάρχεια και γιατί η ματιά της απεσταλμένης στην Αθήνα εκ μέρους της μεγάλης και έγκυρης εφημερίδας πάσχει από εξωτισμό και προκατάληψη. Διαβάζοντας όμως και παρακάτω, άλλαξα γνώμη. Και σκέφτηκα να παραθέσω μόνο facts, δεδομένα, από το άρθρο της, με μικρό σχόλιο.

Τα Εξάρχεια, λέει η Λουσίντα Σμιθ, «έχουν δεσμούς με αντι-ακροδεξιές ομάδες που χρονολογούνται τουλάχιστον από τη δεκαετία του 1890». Κληρονομικό δικαίωμα από μια πάλη κατά της Ακροδεξιάς τον 19ου αιώνα; Τι χαρακτηριστικά είχε αυτή η Ακροδεξιά; Ο Νορμπέρτο Μπόμπιο, στο έργο του «Δεξιά και Αριστερά» (Πόλις, 1995), ορίζει το περίγραμμα των μεγάλων αυτών πολιτικών ενοτήτων με βάση τη θέση τους για τις ανισότητες και λέει ότι π.χ. τα φασιστικά καθεστώτα και ο ναζισμός, ως κόμματα που επαγγέλλονταν σοσιαλισμό (εθνικό μεν, πλην σοσιαλισμό), είχαν συστατικά αριστερής συγκρότησης – κάτι που άλλαξε μετά τον πόλεμο. Είμαι περίεργος πού το βρήκε αυτό το σχήμα και πώς το καταλαβαίνει η κειμενογράφος.

Στην αμέσως επόμενη φράση, υποστηρίζεται ότι «το 1973, μια φοιτητική εξέγερση στο Πολυτεχνείο Αθηνών βοήθησε στην ανατροπή της κυβερνώσας στρατιωτικής δικτατορίας». Σοβαρολογεί; Διότι, απ’ όσο ξέρουμε εμείς οι ταπεινοί εδώ, μετά το Πολυτεχνείο και την ανατροπή του Παπαδόπουλου από τη χούντα του Ιωαννίδη, το καθεστώς σκλήρυνε – και χρειάστηκαν το πραξικόπημα της Κύπρου, η τουρκική εισβολή και η απώλεια του 30% της Κύπρου για να πέσει η χούντα.

«Επί δεκαετίες, η γειτονιά ήταν γνωστή ως μέρος που η αστυνομία πήγαινε σπανίως», γράφει κατόπιν – σωστή τουρίστρια στην ιδιαιτερότητα των Εξαρχείων. Ουδέν ψευδέστερον. Η αστυνόμευση ήταν, όντως, ελλιπής, αλλά τα ΜΑΤ, επί πολλά χρόνια, συγκρούονταν συστηματικά με τους αναρχικούς των Εξαρχείων, η χρήση δακρυγόνων ήταν συνήθης, μερικές περιόδους σχεδόν καθημερινή – και αυτό σταμάτησε μετά το 2019 και μετά την ανάληψη της Δημόσιας Τάξης από τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ο οποίος αστυνόμευσε την περιοχή πολύ πιο αποτελεσματικά.

«Σε μια χώρα που βρισκόταν υπό στρατιωτική δικτατορία πριν από μερικές δεκαετίες, ομάδες ένοπλων αστυνομικών μπορούν να πυροδοτήσουν ανησυχητικές αναμνήσεις», ισχυρίζεται η κειμενογράφος. Φαντάζομαι δεν σοβαρολογεί, δεν εννοεί δηλαδή ότι επειδή το διάστημα 1967-74 είχαμε χούντα θα έπρεπε σήμερα να μην υπάρχει αστυνομία για να μην τραυματιστεί η ψυχή ημών των εξηνταπεντάρηδων-εβδομηντάρηδων, που θυμόμαστε (όσοι δεν έχουμε Αλτσχάιμερ) τη χούντα.

Στη συνέχεια παπαγαλίζει μερικούς αριστερούς μύθους: περί Predator (η κυβέρνηση αρνείται επίμονα ότι έχει σχέση), περί επιδεινωμένης ελευθερίας του Τύπου (η γνωστή έκθεση…), περί παρανόμων και θανατηφόρων επαναπροωθήσεων μεταναστών (κυρίως φήμες και εικασίες που δεν επιβεβαιώνονται – μόλις χθες το γραφείο της ΕΕ κατά της διαφθοράς ακύρωσε δήθεν σχετική αποκάλυψη του «Spiegel»). Σαν να διαβάζεις δελτίο Τύπου της δικαιωματικής Αριστεράς – που αναπαράγεται εμμονικά στον αγγλοσαξονικό Τύπο ήδη από τα χρόνια των μνημονίων.

Κορυφή του παγόβουνου, βεβαίως, είναι η αναφορά στην περίφημη gentrification, την ανάπλαση, τον εξευγενισμό του αστικού χώρου, που θα γίνει αν λειτουργήσει ο σταθμός μετρό των Εξαρχείων. Στόχος της κατασκευής του δεν είναι να διευκολυνθούν οι συγκοινωνίες αλλά, δήθεν, να φύγουν οι καλοί φτωχοί αναρχομπάχαλοι από την περιοχή και να εγκατασταθούν στη θέση τους κακοί πλούσιοι. Κακοχωνεμένος Φουκό, αντιαυταρχισμός, παρεΐστικα «ρεπορτάζ» από μια κυρία που διαπρέπει στο είδος της καταγραφής του επαναστατικού τουρισμού. Τι καθόμαστε και συζητάμε…

Εναντίον του πολιτισμού

Φυσικά και δεν είναι σωστό το ερώτημα: δεν είναι σωστή η κατάργηση των αντικαταθλιπτικών, ούτε τώρα ούτε ποτέ. Επειδή είναι χρήσιμα. Και επειδή χάρη στα αντικαταθλιπτικά, στην ψυχοθεραπεία και στην κατάργηση των προκαταλήψεων για την ψυχική ασθένεια πλήθος κόσμου κατάφερε να συνεχίσει να ζει και, συνήθως, να βελτιώνει τη ζωή του, να βγαίνει από το σκοτάδι στο οποίο τον ρίχνει η ασθένεια.

Η αμφισβήτηση των φαρμάκων είναι ακόμα μια έκφραση της κουλτούρας του new age. Δήθεν μπορούν να αντικατασταθούν από διαλογισμό, από ομοιοπαθητικά σκευάσματα, από συμπληρώματα, από την ισχυρή θέληση. Η θεώρηση αυτή οδήγησε σε ακρότητες στη διάρκεια της πανδημίας, με την αμφισβήτηση των εμβολίων – ακρότητες που υποκινήθηκαν από κάθε άλλο παρά αγνά κίνητρα. Κατά τα άλλα, η συνωμοσιολογική ακρότητα που συνοδεύει αυτή την κουλτούρα, μαζί με τον δήθεν υγιεινισμό, βάζει στο στόχαστρο τη χημεία, την ιατρική, την κοινωνική οργάνωση, τις πόλεις… Τον ίδιο τον πολιτισμό.

Επρεπε να είμαστε πολύ πιο επιθετικά απέναντι σε αυτού του τύπου την εναντίωση στον πολιτισμό, είτε εκκινεί από χαζομάρα, είτε από αγραμματοσύνη, είτε από υστερόβουλους και χειραγωγητικούς μηχανισμούς.