Ενα δημοψήφισμα για τον «βασιλιά» Μπίμπι

Εχουν περάσει τριάμισι χρόνια από όταν μπήκε το Ισραήλ σε μία εκλογική λούπα. Οι εκλογές της ερχόμενης Τρίτης θα είναι οι πέμπτες από τον Απρίλιο του 2019 – τη χρονιά που απαγγέλθηκαν κατηγορίες σε βάρος του Μπενιαμίν Νετανιάχου για δωροδοκία, απάτη και απιστία. Οπως και οι προηγούμενες τέσσερις, έτσι και αυτές είναι ουσιαστικά ένα δημοψήφισμα για τον ίδιο τον Νετανιάχου, και το κατά πόσο είναι ο κατάλληλος άνθρωπος να ηγηθεί της χώρας. Ομως οι ισραηλινοί ψηφοφόροι μοιάζουν ανήμποροι, για μία ακόμα φορά, να αποφασίσουν. Δεν είναι τυχαίο που πολλά διεθνή Μέσα αξιοποιούν το παρατσούκλι του μακροβιότερου ισραηλινού πρωθυπουργού (1996-1999, 2009-2021) προκειμένου να παραφράσουν το αιώνια αναπάντητο σαιξπηρικό ερώτημα: «To Bibi or not to Bibi?».

Οι δημοσκοπήσεις θέλουν το Λικούντ, το κόμμα του Νετανιάχου, να έρχεται πάλι πρώτο, αποσπώντας 30 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ, αλλά το μπλοκ που τον στηρίζει είτε να υπολείπεται της απόλυτης πλειοψηφίας κατά μία με δύο έδρες είτε να κερδίζει οριακά. Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Νετανιάχου έχει οργώσει με το «Bibi-bus», ένα ειδικά διαμορφωμένο λεωφορείο, τα παραδοσιακά προπύργια του Λικούντ απευθύνοντας πύρινες ομιλίες ενώπιον υποστηρικτών του που φωνάζουν ρυθμικά «Μπίμπι ο βασιλιάς». «Θέλετε να αποκατασταθεί η εθνική μας υπερηφάνεια; Να μειωθεί το κόστος ζωής; Να αποκατασταθεί η προσωπική σας ασφάλεια;», τους ρωτάει. «Δεν είμαι βασιλιάς. Χρειάζομαι να εκλεγώ και αυτό εξαρτάται από εσάς», προσθέτει. «Είστε η πλειοψηφία αλλά δεν ψηφίζετε!», επιπλήττει τους δικούς του. Ο Γιαΐρ Λαπίντ «μισεί το Ισραήλ», διαβεβαιώνει, αναφερόμενος στον κεντρώο πολιτικό που ανέλαβε τα πρωθυπουργικά ηνία τον περασμένο Ιούλιο, μετά την κατάρρευση της οκτακομματικής κυβέρνησης υπό τον ίδιο και τον Ναφτάλι Μπένετ που είχε ορκιστεί μόλις 13 μήνες νωρίτερα – ενός ετερόκλητου συνασπισμού κομμάτων με μόνο κοινό την απέχθειά τους προς τον Νετανιάχου. «Είμαι εδώ για να σας ξυπνήσω!», επαναλαμβάνει τώρα ο τελευταίος σε κάθε του σταθμό.

Το κόμμα του Λαπίντ, Γες Ατίντ, έρχεται δεύτερο στις δημοσκοπήσεις και εμφανίζεται να αποσπά 25 έδρες, έναντι 17 σήμερα: το κέρδος αυτό, όμως, προέρχεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από άλλα «αντι-Νετανιάχου» κόμματα και δεν αλλάζει την ισορροπία ανάμεσα στα δύο κυρίαρχα μπλοκ. Δύο είναι, σύμφωνα με τους αναλυτές, οι παράγοντες που μπορεί να κρίνουν το αποτέλεσμα. Ο ένας, είναι ο κατακερματισμός της αραβικής ψήφου, ανάμεσα στο Ρα’αμ του Μανσούρ Αμπάς, που επέλεξε να ενταχθεί στη συμμαχία υπό τους Λαπίντ – Μπένετ, στην Κοινή Λίστα, που έμεινε εκτός, και σε μία από τις συνιστώσες της, το Balad, που κατεβαίνει τώρα ως ανεξάρτητο: με την αποχή παραδοσιακά υψηλότερη μεταξύ των αράβων πολιτών του Ισραήλ και το Balad να μένει σίγουρα εκτός Βουλής, αν συμβεί το ίδιο και στο Ρα’αμ ή την Κοινή Λίστα, τότε ο Νετανιάχου θα λάβει, εμμέσως, τις επιπλέον έδρες που χρειάζεται.

Ο έτερος κρίσιμος παράγοντας αποτελεί και τη μόνη σημαντική διαφορά ανάμεσα σε αυτές και τις τέσσερις προηγούμενες εκλογές: είναι η άνοδος του εξτρεμιστή Ιταμάρ Μπεν-Γκιρ και του Θρησκευτικού Σιωνισμού του. Πρώην μαθητής του υπερεθνικιστή και ρατσιστή ραβίνου Μέιρ Καχάνε, πρώην δικηγόρος, ο Μπεν-Γκιρ έχει κατηγορηθεί περισσότερες από 50 φορές για υποκίνηση μίσους. Το κόμμα του, ωστόσο, κατάφερε να εισέλθει πέρυσι στην Κνεσέτ αποσπώντας έξι έδρες και έκτοτε, ο ίδιος γίνεται όλο και δημοφιλέστερος, αλιεύοντας ψηφοφόρους πρωτίστως από τον Μπένετ, που αποσύρθηκε προσωρινά από την πολιτική. Ο Νετανιάχου αποφεύγει τεχνηέντως να φωτογραφιστεί μαζί του, φέρεται ότι του έχει ωστόσο υποσχεθεί υπουργικές θέσεις. Σε αντάλλαγμα, ο Θρησκευτικός Σιωνισμός έχει προτείνει μία ευρεία δικαστική μεταρρύθμιση που θα απαλλάξει τον Νετανιάχου από τις νομικές σκοτούρες και τις συνεχιζόμενες δίκες του.